Công cụ chống cuộc gọi rác miễn phí cuối cùng cũng có hiệu quả
03/10/25
Nhiều năm qua, hàng triệu người dùng điện thoại thông minh luôn bị làm phiền bởi những cuộc gọi tự động (robocall) giả danh các tổ chức tài chính, công ty vận chuyển hay thậm chí cả cơ quan chính phủ. Dù nhà mạng và cơ quan quản lý nhiều lần đưa ra biện pháp, những kẻ lừa đảo vẫn luôn tìm cách thích nghi. Tuy nhiên, lần đầu tiên, Apple và Google đã tung ra các công cụ chống robocall thực sự hiệu quả, miễn phí và tích hợp trực tiếp trên iPhone cùng thiết bị Pixel.
iPhone lần đầu tiên có công cụ sàng lọc cuộc gọi
Với bản cập nhật iOS 26 phát hành gần đây, Apple đã giới thiệu tính năng Call Screening cho người dùng iPhone. Thay vì để điện thoại đổ chuông khi có số lạ, công cụ mới cho phép trợ lý ảo Siri đứng ra trả lời hộ. Siri sẽ tự động hỏi danh tính và lý do gọi, đồng thời hiển thị đoạn hội thoại dưới dạng văn bản để người dùng đọc. Từ đó, chủ nhân iPhone có thể yêu cầu Siri hỏi thêm, từ chối hoặc chấp nhận cuộc gọi.
Để kích hoạt tính năng này, người dùng cần thực hiện một số bước:
- Cập nhật iPhone lên iOS 26 thông qua Cài đặt → Cài đặt chung → Cập nhật phần mềm.
- Vào Cài đặt → Ứng dụng → Điện thoại.
- Chọn Screen Unknown Callers → Ask Reason for Calling.
Trong thử nghiệm thực tế, công cụ này hoạt động hiệu quả với phần lớn cuộc gọi lừa đảo. Khi Siri chất vấn các số giả danh cơ quan thuế, Amazon hay Apple, kẻ gọi thường nhanh chóng gác máy. Ngược lại, với những số thật sự cần liên hệ, chẳng hạn trường mầm non hay nha sĩ, người gọi đều xưng danh rõ ràng và người dùng dễ dàng quyết định nghe máy.
Tuy nhiên, không phải ai cũng thoải mái với phương thức này. Một số trường hợp, đối tác kinh doanh hoặc giám đốc công ty công nghệ đã tỏ ra khó chịu khi bị robot trả lời. Apple thừa nhận điều này và cho biết lý do công ty để người dùng tự chọn bật tính năng thay vì mặc định kích hoạt là để mọi người có thời gian thích ứng.
Google mở rộng phạm vi tính năng quen thuộc
Trong khi đó, người dùng điện thoại Pixel của Google đã quen thuộc với công cụ sàng lọc cuộc gọi trong nhiều năm. Google Assistant đóng vai trò người trung gian, trả lời số lạ và hỏi thêm chi tiết. Người dùng có thể chọn mức bảo vệ tối đa để tự động lọc tất cả số chưa lưu.
Các bước kích hoạt trên Pixel rất đơn giản: mở ứng dụng Điện thoại → More → Settings → Call Screen, sau đó bật chế độ Automatically screen calls.
Điểm mới đáng chú ý là Google vừa mở rộng tính năng này sang nhiều quốc gia khác, bao gồm Úc, Canada và Ireland. Tuy vậy, đa phần các mẫu Android ngoài Pixel hiện vẫn chưa có quyền truy cập vào công cụ này, khiến lợi ích thực tế vẫn tập trung ở nhóm người dùng hạn chế.
Vì sao công cụ mới vượt trội hơn giải pháp cũ?
Trong suốt thập kỷ qua, phần lớn biện pháp chống robocall đều dựa trên ứng dụng của bên thứ ba. Những ứng dụng này sử dụng cơ sở dữ liệu tập hợp số điện thoại bị gắn nhãn lừa đảo và tự động chặn khi số đó gọi đến. Vấn đề nằm ở chỗ kẻ gian dễ dàng qua mặt bằng cách “spoof” số điện thoại — giả mạo hiển thị một số hoàn toàn khác để thực hiện cuộc gọi.
Các nhà mạng từng triển khai công nghệ Stir/Shaken, nhằm xác thực số điện thoại và gắn dấu kiểm cho các cuộc gọi thật sự hợp pháp. Tuy nhiên, công nghệ này chỉ mang lại sự yên tâm khi người dùng nghe máy, chứ không chặn được những số giả mạo mới.
Apple và Google áp dụng cách tiếp cận cân bằng hơn. Thay vì chặn toàn bộ số lạ và khiến người dùng có nguy cơ bỏ lỡ các cuộc gọi quan trọng từ bác sĩ hoặc nhà thuốc, công cụ mới tạo điều kiện để người gọi tự xưng danh. Nếu là robot, cuộc gọi sẽ sớm kết thúc; nếu là người thật sự cần liên hệ, thông tin vẫn được truyền tải để người dùng quyết định.
Hạn chế và tình huống khó xử
Mặc dù mang lại hiệu quả vượt trội, công cụ vẫn tạo ra một số tình huống “khó xử”. Ví dụ, một giám đốc công nghệ khi liên hệ để bàn về công việc đã cảm thấy không thoải mái khi bị Siri hỏi cung. Một chuyên gia marketing cũng phàn nàn vì phải giới thiệu bản thân trước khi được kết nối.
Apple cho rằng đây là bước chuyển đổi tự nhiên trong thói quen giao tiếp và cần thời gian để mọi người thích nghi. Công ty cố tình không bật tính năng theo mặc định để tránh gây xáo trộn quá lớn ngay lập tức.
Mặt trận mới: tin nhắn rác
Khi các biện pháp ngăn chặn robocall dần phát huy tác dụng, kẻ gian đã chuyển hướng sang tin nhắn rác. Những tin nhắn này giả mạo ngân hàng, công ty vận chuyển, nhà tuyển dụng hay thậm chí cả “bạn bè cũ”.
Để đối phó, Apple và Google đều đã tích hợp công cụ lọc tin nhắn:
- Trên iPhone, người dùng có thể bật tính năng Lọc người gửi không xác định trong Cài đặt → Tin nhắn.
- Trên Android, ứng dụng Google Messages mặc định đã bật bộ lọc spam.
Dù tiện ích, việc các dịch vụ nhắn tin cần đến công cụ lọc spam cho thấy điện thoại di động ngày càng trở thành “mảnh đất màu mỡ” cho kẻ gian, tương tự như email trước đây.
shared via nytimes,
