Giấc mơ HarmonyOS của Huawei: Tham vọng lớn, thực tế khắc nghiệt
20/08/25
Tham vọng tạo dựng hệ sinh thái riêng
Khi Huawei lần đầu công bố hệ điều hành HarmonyOS, kỳ vọng dồn dập đặt lên vai tập đoàn công nghệ Trung Quốc này. HarmonyOS được giới thiệu như một lời thách thức trực diện tới sự thống trị toàn cầu của Android và iOS. Tầm nhìn của Huawei là tạo ra một nền tảng thống nhất, vận hành trên mọi thiết bị từ smartphone, smartwatch, TV cho đến cả ô tô và trở thành hệ điều hành bản địa phổ biến nhất tại Trung Quốc.
Nhưng chỉ sau vài năm, hành trình đó bộc lộ hàng loạt trở ngại. Trở ngại lớn nhất: HarmonyOS thiếu vắng lực hút đối với nhóm ứng dụng nhỏ, vốn đóng vai trò thiết yếu trong trải nghiệm hàng ngày của người dùng.
Bước ngoặt với HarmonyOS Next
Trong bối cảnh lệnh trừng phạt từ Mỹ, Huawei buộc phải rẽ sang hướng đi mới. HarmonyOS Next – phiên bản ra mắt cuối năm 2024 chính thức chấm dứt khả năng tương thích với ứng dụng Android. Từ đây, mọi ứng dụng phải được viết lại hoàn toàn theo định dạng do Huawei đưa ra.
Về mặt lý thuyết, đây là bước đi chiến lược để giảm phụ thuộc vào công nghệ Mỹ và củng cố hệ sinh thái riêng. Nhưng thực tế, điều này trở thành rào cản khổng lồ. Với Tencent, Alibaba hay Meituan, việc tái phát triển ứng dụng bản địa là khả thi nhờ nguồn lực tài chính dồi dào. Ngược lại, các nhóm lập trình nhỏ hay doanh nghiệp khởi nghiệp lại bị “chặn cửa” bởi chi phí và độ phức tạp quá cao.
Thị phần tăng trưởng nhưng vẫn hạn chế
Theo số liệu quốc tế, cuối năm 2023, HarmonyOS chiếm 16% thị phần smartphone tại Trung Quốc, áp sát mức 17% của iOS. Đây là một bước tiến ấn tượng. Tuy nhiên, trên quy mô toàn cầu, HarmonyOS chỉ dừng ở mức khoảng 4% thị phần - con số quá nhỏ bé trước Android và iOS.
Sự hạn chế về lượng người dùng khiến nhiều nhà phát triển nhỏ không nhìn thấy cơ hội lợi nhuận. Đích đến của họ vẫn là hai hệ sinh thái lớn mang lại hàng trăm triệu khách hàng quốc tế.
Chiến lược thu hút nhà phát triển
Huawei nỗ lực tháo gỡ bằng cách mở các chương trình huấn luyện, cung cấp công cụ phát triển và cả hỗ trợ tài chính. Công ty cho rằng chỉ cần vài nghìn ứng dụng chủ lực - mạng xã hội, thương mại điện tử, thanh toán là đủ để giữ chân người dùng.
Đầu năm 2025, Huawei tuyên bố có khoảng 20.000 ứng dụng nội địa trên HarmonyOS, đặt mục tiêu đạt 100.000 vào cuối năm. Nhưng vấn đề cốt lõi không chỉ là số lượng ứng dụng phổ biến, mà chính là sự thiếu vắng của nhóm ứng dụng nhỏ - yếu tố làm nên tính linh hoạt và phong phú của hệ sinh thái.
Vai trò sống còn của ứng dụng nhỏ
Trong thế giới di động, ứng dụng quy mô nhỏ - hay mini app, lite app - có vai trò đặc biệt quan trọng. Chúng tiết kiệm dung lượng, chạy nhanh và phục vụ nhu cầu rất cụ thể: đặt đồ ăn tại cửa hàng địa phương, theo dõi vận tải khu vực hay cập nhật từ một cộng đồng nhỏ.
Tại Trung Quốc, mini app của WeChat đã trở thành “siêu nền tảng”, nơi hàng triệu doanh nghiệp nhỏ hoạt động. Trên Android, Facebook Lite, Messenger Lite từng phổ biến tại các thị trường mới nổi. Nhưng trên HarmonyOS, dòng ứng dụng này lại phát triển ì ạch.
Nguyên nhân thất bại trong mảng mini app
Có ba rào cản chính:
- Công cụ phát triển phức tạp: Huawei chưa xây dựng được nền tảng lập trình thân thiện với các nhóm nhỏ. Việc viết ứng dụng bản địa đòi hỏi kiến thức chuyên sâu và thời gian học hỏi dài.
- Mô hình đa thiết bị: HarmonyOS nhắm đến một ứng dụng có thể hoạt động đồng thời trên điện thoại, đồng hồ, TV… Điều này đẩy độ phức tạp lên cao, vượt quá khả năng của nhiều nhóm nhỏ.
- Thiếu hạ tầng thanh toán và dịch vụ: Mini app sống nhờ tích hợp dịch vụ và thanh toán. Nhưng HarmonyOS thiếu hệ sinh thái tương tự như WeChat Pay hay Google Play, khiến nhà phát triển khó kiếm doanh thu.
Ngoài ra, yếu tố tâm lý cũng quan trọng: HarmonyOS bị xem như hệ điều hành “chỉ dành cho Trung Quốc”. Các lập trình viên ít tin tưởng vào khả năng mở rộng quốc tế, trong khi chi phí phát triển lại quá cao.
Trải nghiệm người dùng bị giới hạn
Hệ quả tất yếu: trải nghiệm của người dùng HarmonyOS chưa trọn vẹn. Các ứng dụng phổ biến có thể đáp ứng, nhưng nhu cầu đa dạng và đặc thù thì thiếu hụt. Sự vắng bóng ứng dụng nhỏ tạo nên khoảng trống trong hệ sinh thái, khiến nhiều người do dự khi chuyển hẳn sang HarmonyOS.
So sánh với Apple và Google
Thành công của Apple phần lớn nhờ App Store với hàng triệu ứng dụng, từ lớn đến nhỏ, phục vụ mọi ngách thị trường. Android cũng xây dựng ưu thế nhờ Google Play, nơi hàng triệu lập trình viên độc lập đưa sản phẩm ra toàn cầu.
Trái lại, Huawei tập trung chứng minh sức mạnh công nghệ và vị thế độc lập, nhưng chưa tạo được môi trường “dễ thở” cho ứng dụng nhỏ phát triển.
Thách thức quốc tế và yếu tố chính trị
Thách thức càng nghiêm trọng khi Huawei muốn vươn ra ngoài Trung Quốc. Liên minh châu Âu và Mỹ siết chặt quy định về bảo mật, quyền riêng tư và tính minh bạch phần mềm. Nếu muốn thâm nhập thị trường toàn cầu, HarmonyOS phải không chỉ có tính năng mạnh, mà còn phải chứng minh độ tin cậy và an toàn.
Điều này đòi hỏi hệ sinh thái ứng dụng phong phú, đến từ nhiều nhóm phát triển khác nhau, chứ không thể chỉ phụ thuộc vào vài ông lớn nội địa.
Nỗ lực và triển vọng
Dẫu vậy, không thể phủ nhận Huawei đã đạt thành quả nhất định. Với hơn 16% thị phần smartphone tại Trung Quốc, HarmonyOS dần trở thành hệ điều hành số 2 tại thị trường đông dân nhất thế giới. Chính phủ Trung Quốc cũng coi HarmonyOS là một phần trong chiến lược giảm phụ thuộc công nghệ Mỹ.
Tương lai của HarmonyOS gắn chặt với khả năng giải quyết bài toán “ứng dụng nhỏ”. Nếu Huawei có thể xây dựng môi trường phát triển dễ tiếp cận, chi phí thấp và đảm bảo lợi nhuận cho lập trình viên, hệ sinh thái có thể bùng nổ như cách WeChat Mini Programs từng làm. Ngược lại, nếu duy trì cấu trúc phức tạp và khép kín, HarmonyOS khó tránh khỏi nguy cơ trở thành hệ điều hành giới hạn trong phạm vi ứng dụng phổ biến, thiếu sự đa dạng cần thiết để giữ chân người dùng dài hạn.
shared via nikkei asia,
