Terry Gou - Tỷ phú sản xuất iPhone tuyên bố tranh cử tổng thống Đài Loan
15/08/25
Lời tuyên bố gây chấn động chính trường
Tại Đài Bắc, tỷ phú Terry Gou nhà sáng lập tập đoàn Foxconn, nổi tiếng với việc sản xuất iPhone cho Apple chính thức tuyên bố tranh cử tổng thống Đài Loan. Điều đặc biệt, ông cho biết quyết định này được ban phước từ một vị nữ thần biển của Trung Quốc.
Sự xuất hiện của Gou trong cuộc đua được xem là bước ngoặt lớn trên bàn cờ chính trị của hòn đảo dân chủ tự trị này, đồng thời làm nổi bật mối quan hệ căng thẳng giữa Đài Loan và Trung Quốc - nơi Foxconn có khoản đầu tư khổng lồ.
“Nữ thần biển” và thông điệp từ giấc mơ
Trước khi đưa ra thông báo, Gou đội mũ bóng chày, đeo kính râm, ghé thăm một ngôi đền ở Đài Bắc thờ Mazu - vị nữ thần được tôn kính trong tín ngưỡng Đạo giáo và Phật giáo, được tin là bảo hộ cho ngư dân và người đi biển. Ông nói với báo giới Mazu hiện về trong mơ, khuyên ông ra tranh cử để cải thiện kinh tế và quan hệ với Trung Quốc. “Bà ấy bảo tôi phải chăm lo cho giới trẻ, làm mọi cách để giúp những người đang gặp khó khăn,” Gou chia sẻ sau nghi thức thắp hương.
Trên thực tế, ông là một trong những doanh nhân giàu có nhất Đài Loan. Thành lập Foxconn (Hon Hai Precision Industry) năm 1974, Gou đã biến công ty thành một tập đoàn toàn cầu với hơn một triệu nhân viên. Dù chưa từng đảm nhiệm chức vụ chính trị nào, ông sở hữu khối tài sản hơn 7 tỷ USD theo ước tính của Forbes - lợi thế lớn cả về uy tín lẫn tài chính cho chiến dịch tranh cử.
Thách thức kinh tế và bài toán quan hệ hai bờ
Tốc độ tăng trưởng chậm cùng thị trường việc làm khó khăn cho thanh niên và tầng lớp lao động dự kiến là vấn đề nổi bật trong cuộc bầu cử. Bên cạnh đó, quan hệ Trung - Đài trở thành tâm điểm kể từ khi bà Thái Anh Văn, thuộc đảng Dân Tiến (DPP) thiên về độc lập, lên nắm quyền năm 2016. Gou dự kiến tìm kiếm đề cử từ Quốc dân đảng (KMT) - lực lượng đối lập có lập trường thân thiện hơn với Bắc Kinh.
Theo truyền thông Đài Loan, Gou từng cân nhắc việc tranh cử nhiều năm, nhưng chỉ thực sự nghiêm túc sau khi doanh nhân Donald Trump thắng cử tổng thống Mỹ năm 2016. Năm 2017, ông được Trump tiếp đón tại Nhà Trắng sau khi Foxconn công bố kế hoạch đầu tư hàng tỷ USD vào Wisconsin. Trump gọi Gou là “một trong những doanh nhân vĩ đại nhất thời đại”, mối quan hệ cá nhân này được cho là sẽ giúp ích cho chiến dịch tranh cử.
Lợi thế ngoại giao và đối thủ trong cuộc đua
Theo Austin Wang, trợ lý giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Nevada (Mỹ), kinh nghiệm kinh doanh sẽ giúp Gou nổi bật so với các ứng viên khác: “Rõ ràng ông ấy đã xây dựng một doanh nghiệp thành công, đây là lợi thế mà không ai trong số các ứng viên khác có được.”
Gou không chỉ nhiều lần gặp Trump, mà còn có quan hệ trực tiếp với giới lãnh đạo hàng đầu Trung Quốc - đối tác thương mại lớn nhất của Đài Loan. Chỉ vài ngày sau cuộc gặp Trump, ông đã đưa Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường tham quan nhà máy Foxconn ở Trịnh Châu.
Điều này tạo nên ưu thế đặc biệt khi cả Mỹ và Trung Quốc đều không có quan hệ ngoại giao chính thức với Đài Loan.
Trọng tâm: hòa bình và bản sắc Đài Loan
Bất kể ai đại diện cho KMT, cuộc bầu cử chắc chắn xoay quanh mối quan hệ gai góc với Trung Quốc. Bắc Kinh luôn coi Đài Loan là lãnh thổ của mình và gia tăng áp lực lên chính quyền Thái Anh Văn bằng các hoạt động quân sự gần vùng biển, vùng trời Đài Loan và lôi kéo các đồng minh ngoại giao của hòn đảo.
Trong nội bộ DPP, bà Thái phải đối mặt với thách thức từ cựu Thủ tướng Lại Thanh Đức - người công khai ủng hộ độc lập, trái ngược với cách tiếp cận thực dụng của bà.
Bài phát biểu tại đền Mazu của Gou được thực hiện bằng tiếng Đài Loan, thể hiện sự tôn trọng bản sắc văn hóa địa phương. Tuy nhiên, việc ông nhắc đến một vị thần có nguồn gốc từ tỉnh Phúc Kiến (Trung Quốc) cũng mang hàm ý riêng. Gou kể lại rằng trong giấc mơ, Mazu đã nhắn: “Ông phải gìn giữ hòa bình hai bờ eo biển.”
shared via nytimes,
