Gánh nặng 100 USD: Doanh nghiệp Trung Quốc liệu có còn cửa vào Mỹ?
10/07/25
 |
| Một nhà máy may nơi công nhân sản xuất quần áo cho Shein tại Quảng Châu, Trung Quốc, tuần trước. Ảnh: Qilai Shen |
Các biện pháp thuế mới từ chính quyền Trump sẽ làm chao đảo Shein, Temu và TikTok Shop – ba nền tảng thương mại điện tử Trung Quốc đang thống lĩnh thị trường giá rẻ tại Mỹ. Điều này khiến người tiêu dùng hoang mang, đồng thời đặt ra câu hỏi lớn cho giới kinh doanh: Ai sẽ là người thực sự gánh chi phí?
Cơn sốt mua sắm trước giờ G
Tamika Johnson, 44 tuổi, sống tại Chicago, đang chạy đua với thời gian để đặt đơn hàng cuối cùng từ Shein. Trên tài khoản TikTok @TammyTheBlackPrepper với hơn 213.000 người theo dõi, Tamika liên tục cập nhật về hành trình mua sắm – từ quần áo, vali đến đồ gia dụng – kèm theo nỗi lo đơn hàng trễ do thuế nhập khẩu sắp được áp dụng.
“Tôi đang tranh thủ mua sắm quần áo và những thứ cần thiết,” Johnson nói, phản ánh nỗi lo chung của hàng triệu người tiêu dùng Mỹ đang hoảng loạn trên TikTok và Reddit. Kể từ ngày 2 tháng 5, chính quyền Trump sẽ xóa bỏ một lỗ hổng thương mại quan trọng – vốn cho phép hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc vào Mỹ mà không bị đánh thuế.
Đòn giáng mạnh vào mô hình giá rẻ
Cú đánh này ảnh hưởng trực tiếp đến Shein, Temu và TikTok Shop – những “ông lớn” thương mại điện tử Trung Quốc chuyên bán các mặt hàng như váy 8 USD hay xe đẩy trẻ em 14 USD. Cơ chế miễn thuế cho các đơn hàng dưới 800 USD, được gọi là “de minimis exemption”, sẽ bị xóa bỏ, đồng nghĩa với việc các đơn hàng đó sẽ chịu thuế nặng.
Cụ thể, hàng hóa từ Trung Quốc và Hong Kong khi vào Mỹ qua bưu điện sẽ phải chịu thuế 120% giá trị từ ngày 2/5 hoặc một khoản phí cố định 100 USD mỗi gói – con số này sẽ tăng lên 200 USD vào tháng 6. Đối với các đơn hàng qua các hãng vận chuyển như UPS hay FedEx, mức thuế có thể lên tới 145%. Một phát ngôn viên của Cơ quan Hải quan và Biên phòng Mỹ xác nhận người gửi hàng sẽ phải khai báo và nộp các khoản thuế tương ứng.
Với những công ty dựa hoàn toàn vào giá rẻ để phát triển, thay đổi này là một cú sốc. Simeon Siegel, chuyên gia phân tích bán lẻ tại BMO Capital Markets, nhận định: “Các công ty dựa vào chi phí vận chuyển siêu thấp giờ phải tìm mọi cách để biện minh cho giá bán của mình.”
Ảnh hưởng thực tế: Ai chịu, ai gánh?
Trong bối cảnh không rõ ai sẽ phải trả thêm – người bán hay người mua – các doanh nghiệp cũng đang tìm cách chuẩn bị tâm lý cho khách hàng. Shein và Temu đã thông báo sẽ điều chỉnh giá từ ngày 25 tháng 4, kêu gọi khách hàng mua sớm. TikTok Shop thì thông báo với người bán rằng họ sẽ hỗ trợ điều chỉnh giá từ ngày 27 tháng 4.
Hiện vẫn chưa rõ các nền tảng này sẽ cộng thêm thuế vào giá bán hay yêu cầu người tiêu dùng thanh toán khi nhận hàng. Tuy nhiên, người tiêu dùng như Johnson cảm nhận rõ ràng sức ép: cô từng mua một bộ vali 60 USD từ Shein – mức giá thấp hơn nhiều so với con số 150 USD ở nơi khác. Nếu mức thuế mới có hiệu lực, cô nói: “Tôi sẽ phải quay lại mua ở Walmart hoặc Amazon để xem còn gì mua nổi.”
Câu chuyện tương tự cũng diễn ra với Korri Ray, 47 tuổi, cựu giáo viên và nhà sáng tạo nội dung TikTok ở High Point, Bắc Carolina. Cô khuyến khích người theo dõi mua hàng ngay, trước khi thuế được áp. “Trước đại dịch, bạn sẽ ra Target hay Walmart. Giờ thì chỉ cần TikTok Shop, Temu hay Shein là đủ,” cô nói.
Cuộc chiến lớn hơn đằng sau: Chính trị, lao động và tiêu dùng
Chính quyền Trump tuyên bố mục tiêu của chính sách là chống lại buôn lậu ma túy – đặc biệt là fentanyl và các tiền chất – vốn được cho là “lẩn” trong các kiện hàng miễn thuế từ Trung Quốc. Tuy nhiên, mặt trận thương mại còn rộng hơn thế.
Theo một báo cáo của Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ, số đơn hàng miễn thuế “de minimis” đã tăng từ 153 triệu năm 2015 lên hơn 1 tỷ đơn vào năm 2023 – mà phần lớn đến từ Trung Quốc. Trung bình, mỗi đơn có giá trị khoảng 54 USD.
Không chỉ là người tiêu dùng, các chính trị gia và nhóm vận động trong nước từ lâu đã chỉ trích Temu và Shein vì bán phá giá, cạnh tranh không lành mạnh với nhà sản xuất Mỹ, và tiêu thụ hàng giả. Temu bị cáo buộc sử dụng lao động cưỡng bức, còn Shein cũng từng xác nhận phát hiện lao động trẻ em trong chuỗi cung ứng. Ngoài ra, cả hai đều bị chỉ trích vì thúc đẩy chủ nghĩa tiêu dùng quá đà.
Thách thức với mô hình bùng nổ
Dù đối mặt nhiều chỉ trích, cả Temu và Shein vẫn phát triển bùng nổ tại Mỹ. Shein đang chuẩn bị IPO, còn Temu – công ty con của PDD Holdings – dự kiến đạt doanh thu gần 20 tỷ USD trong năm nay. Để dễ hình dung, Dollar General – chuỗi cửa hàng giá rẻ lớn nhất nước Mỹ – đạt doanh thu khoảng 40 tỷ USD năm ngoái.
Chiến lược tăng trưởng của họ không chỉ nằm ở giá rẻ mà còn ở quảng cáo kỹ thuật số rầm rộ. Temu từng phát quảng cáo tại Super Bowl – nơi giá quảng cáo cao ngất ngưởng – trong khi Shein liên tục hiện diện trên các nền tảng mạng xã hội. Nếu doanh số suy giảm, các chuyên gia dự báo ngành quảng cáo Mỹ cũng chịu ảnh hưởng đáng kể.
Tác động rõ ràng nhất đến nhóm khách hàng phổ thông. Sydney Perna, 27 tuổi, nhà sáng tạo nội dung và bình luận chính trị tại Portland, Oregon, chia sẻ: cô từng mua các loại nhãn dán đính đá cho móng tay từ Temu chỉ với 1 USD mỗi gói. “Làm móng cho bạn bè tại nhà là niềm vui trong giai đoạn kinh tế khó khăn”. Nhưng với mức thuế mới, “những mặt hàng nhỏ bé này sẽ thành xa xỉ với người thu nhập thấp.”
shared via nytimes,
