Mỹ có sẵn sàng cho 7-Eleven kiểu Nhật?
11/09/25
 |
| Stephen Dacus, giám đốc điều hành của công ty mẹ của 7-Eleven, Seven & i Holdings |
Tham vọng mang “konbini” sang M
Tập đoàn Seven & i Holdings – công ty mẹ của chuỗi 7-Eleven – đang đặt cược hàng tỷ USD vào việc biến các cửa hàng tiện lợi tại Mỹ thành những “thiên đường ẩm thực” giống như ở Nhật Bản. Tại xứ sở hoa anh đào, konbini đã trở thành một phần không thể thiếu của đời sống hàng ngày, nổi tiếng với các sản phẩm tươi ngon, từ hộp cơm bento theo mùa đến bánh mì kẹp trứng được đầu bếp Anthony Bourdain ca ngợi là “những chiếc gối tình yêu”.
Đứng đầu chiến lược mở rộng này là Stephen Dacus – một doanh nhân Mỹ gốc Nhật, từng là lãnh đạo cấp cao của Walmart và vừa đảm nhận chức vụ CEO của Seven & i Holdings cách đây ba tháng. Ông đang chịu áp lực lớn sau khi tập đoàn này bị đối thủ Canada Alimentation Couche-Tard (chủ sở hữu Circle K) tìm cách thâu tóm với giá 47 tỷ USD. Thương vụ thất bại khiến giá cổ phiếu Seven & i sụt giảm mạnh, buộc Dacus phải chứng minh khả năng tăng trưởng độc lập.
Với thị trường bán lẻ Nhật Bản đang bão hòa, già hóa dân số và cạnh tranh gay gắt, Seven & i kỳ vọng tăng trưởng sẽ đến từ nước ngoài, đặc biệt là Bắc Mỹ – nơi có hơn 13.000 cửa hàng 7-Eleven đang hoạt động dưới nhiều hình thức.
Kế hoạch đầu tư hàng tỷ USD và “vũ khí bánh mì trứng”
Theo ông Dacus, chìa khóa thành công là nâng tầm chất lượng thực phẩm chế biến sẵn – yếu tố làm nên sức hút lớn của 7-Eleven tại Nhật. Trong 5 năm tới, Seven & i dự kiến rót hơn 13 tỷ USD để mở rộng hoạt động quốc tế, trong đó tập trung vào Mỹ với các bước đi cụ thể: nâng cấp cửa hàng hiện có, bổ sung hơn 1.000 nhà hàng mini bên trong và xây dựng chuỗi cung ứng chuyên biệt cho thực phẩm thương hiệu 7-Eleven.
Một trong những “át chủ bài” là bánh mì kẹp trứng kiểu Nhật. Đây là món được du khách Mỹ tiêu thụ nhiều nhất khi đến Nhật và ghé thăm 7-Eleven. Bí quyết nằm ở loại “bánh sữa” Nhật Bản mềm mịn cùng mayonnaise đặc trưng, tạo nên cảm giác “chiếc gối thiên đường”. Để đưa sản phẩm này đến Mỹ, đội ngũ tại Texas đã hợp tác chặt chẽ với các nhà cung cấp Nhật để học công thức sản xuất ngay tại địa phương.
 |
| Nguồn: Kentaro Takahashi |
Cuộc chiến trên thị trường thực phẩm chế biến
Tại Mỹ, 7-Eleven là chuỗi cửa hàng tiện lợi lớn nhất, nhưng thị trường lại phân mảnh với hàng chục nghìn đối thủ. Điểm cạnh tranh trọng yếu hiện nay chính là thực phẩm chế biến – mặt hàng có biên lợi nhuận cao, đặc biệt quan trọng khi doanh thu từ thuốc lá và xăng dầu suy giảm.
Jeff Lenard, Phó chủ tịch Hiệp hội Cửa hàng tiện lợi Quốc gia Mỹ, nhận định: “Thực phẩm chế biến là yếu tố tạo khác biệt giữa các thương hiệu tiện lợi.” Điều này đồng nghĩa 7-Eleven sẽ phải đối đầu không chỉ với các chuỗi cửa hàng cùng ngành mà còn cả hệ thống thức ăn nhanh vốn đã phủ sóng rộng khắp.
Dacus, 64 tuổi, với hơn ba thập kỷ kinh nghiệm bán lẻ, cho rằng trong quá khứ Seven & i đã quá thận trọng, tập trung quá nhiều vào thị trường nội địa và thiếu quyết liệt ở thị trường nước ngoài. Ông nhấn mạnh: “Giờ đây, cơ hội dành cho chúng tôi là rất lớn nếu thay đổi tư duy.”
Những rào cản văn hóa và hậu cần
Dù vậy, không ít chuyên gia cảnh báo mô hình konbini khó có thể sao chép nguyên vẹn tại Mỹ. Trước đây, FamilyMart từng thử sức trên Bờ Tây nhưng thất bại vì khách hàng Mỹ vẫn xem cửa hàng tiện lợi chỉ như trạm xăng bán đồ ăn vặt. Đến năm 2015, tất cả cửa hàng FamilyMart tại Mỹ đều phải đóng cửa.
Khó khăn lớn nhất nằm ở logistics: tại Nhật, mỗi cửa hàng nhận nhiều chuyến giao thực phẩm tươi mỗi ngày, bảo đảm chất lượng luôn mới. Trong khi đó, Mỹ có diện tích rộng lớn, việc vận chuyển thực phẩm tươi đến các địa điểm xa trung tâm thành phố rất tốn kém. Gavin Whitelaw, Giám đốc Viện Nghiên cứu Nhật Bản tại Harvard, cho rằng: “Điều này đòi hỏi một sự thay đổi tư duy căn bản.”
Ông Dacus nhìn nhận vấn đề theo hướng khác: tại Mỹ, “thực phẩm tươi” thường được hiểu là món ăn nóng có thể đông lạnh và chế biến ngay tại chỗ, giúp giảm nhu cầu giao hàng liên tục. Đồng thời, Seven & i có thể áp dụng mô hình Nhật Bản bằng cách xây dựng mối liên kết chặt hơn với nhà cung cấp để kịp thời nâng cấp sản phẩm theo phản hồi khách hàng.
Áp lực từ thị trường nội địa và kỳ vọng nhà đầu tư
Song song với thách thức tại Mỹ, Seven & i còn phải đối mặt với khó khăn ở quê nhà. Nhật Bản đang chứng kiến sự sụt giảm dân số và già hóa nhanh chóng, khiến việc mở rộng trong nước trở nên ít hấp dẫn. Ngay cả các tập đoàn bán lẻ lớn cũng khó duy trì lợi nhuận khi phải tiến vào các khu vực dân cư thưa thớt.
Ngoài ra, Seven & i còn chịu sức ép từ Lawson – chuỗi cửa hàng tiện lợi được giới trẻ Nhật ưa chuộng, hậu thuẫn bởi tập đoàn Mitsubishi. Jusuke Ikegami, Hiệu trưởng Trường Kinh doanh Waseda, nhận định: “Tôi khuyên họ nên tập trung vào thị trường Mỹ.”
Với cổ phiếu Seven & i hiện vẫn giảm khoảng 11% kể từ sau khi Couche-Tard hủy bỏ thương vụ, Dacus hiểu rằng ông phải chứng minh kế hoạch có thể mang lại kết quả tài chính cụ thể. Ông chia sẻ: “Tôi đã truyền đạt xong chiến lược, giờ là lúc chứng minh bằng con số.”
Từ áp lực đến cơ hội toàn cầu
Dacus thừa nhận đã nhiều lần nghe rằng tăng trưởng ở Nhật đã chấm dứt. Tuy nhiên, ông coi sự khắt khe của người tiêu dùng trong nước là lợi thế: “Sự đòi hỏi cao của khách hàng Nhật buộc bạn phải đổi mới. Đó chính là lợi thế khi mở rộng ra toàn cầu, bởi chúng tôi có thể mang những gì đã thành công ở đây ra thế giới.”
Chiến lược biến 7-Eleven Mỹ thành phiên bản “konbini” Nhật Bản không chỉ là một bước đi kinh doanh táo bạo mà còn là phép thử liệu văn hóa tiêu dùng Mỹ có sẵn sàng tiếp nhận một mô hình tiện lợi hoàn toàn mới. Với sự hậu thuẫn tài chính khổng lồ và kinh nghiệm từ thị trường Nhật, Seven & i hy vọng có thể viết lại chuẩn mực ngành cửa hàng tiện lợi tại Mỹ trong những năm tới.
shared via nytimes,
