Cơ hội mong manh cho doanh nghiệp nhỏ giữa làn sóng thương chiến mới
10/07/25
 |
| Đối với Mike Gray, chủ sở hữu của Sourland Cycles, cú sốc từ sự cạnh tranh với các nền tảng thương mại điện tử Trung Quốc bắt đầu xuất hiện từ khoảng 5 năm trước. Ảnh: Mohamed Sadek |
Trong bối cảnh làn sóng chính sách thương mại mới dưới thời Tổng thống Trump đang định hình lại chuỗi cung ứng toàn cầu, các doanh nghiệp nhỏ tại Mỹ tưởng như đã tìm được “lối thoát” khi một quy định đặc quyền từng giúp các “gã khổng lồ” Shein và Temu thống lĩnh thị trường bán lẻ giá rẻ vừa chính thức bị xóa bỏ. Tuy nhiên, hy vọng vừa lóe lên đã nhanh chóng bị dập tắt bởi một rào cản lớn hơn: thuế quan tràn lan và mức áp thuế cao ngất.
Doanh nghiệp nhỏ kỳ vọng vào việc chấm dứt quy định “de minimis”
Quy định “de minimis” – cho phép miễn thuế và thủ tục hải quan đối với các gói hàng nhập khẩu có giá trị dưới 800 USD – từ lâu đã là điểm tựa cho các công ty Trung Quốc như Shein và Temu thâm nhập sâu vào thị trường Mỹ. Nhờ đó, các sản phẩm thời trang nhanh, giá rẻ có thể được gửi trực tiếp từ Trung Quốc đến tay người tiêu dùng Mỹ mà không chịu bất kỳ loại thuế nào.
Tuy nhiên, vào đầu tháng này, Tổng thống Trump đã chính thức bãi bỏ quy định trên đối với hàng hóa từ Trung Quốc và Hồng Kông. Quyết định này nhận được sự ủng hộ từ nhiều doanh nghiệp nhỏ, vốn lâu nay bị áp lực cạnh tranh khốc liệt bởi các sản phẩm nhái, giá rẻ tràn ngập từ các nền tảng thương mại điện tử Trung Quốc.
Một trong số đó là Andy Musliner – chủ doanh nghiệp InRoad Toys tại Maryland, chuyên bán loại băng keo tạo hình đường phố cho đồ chơi xe hơi. Sản phẩm sản xuất hàng loạt tại Trung Quốc và vận chuyển về Mỹ qua container – chịu đầy đủ thuế quan và chi phí hậu cần.
Trong nhiều năm liền, InRoad Toys duy trì đà tăng trưởng hai chữ số. Nhưng mọi thứ sụp đổ vào năm 2023, khi Temu tung chiến dịch quảng bá quy mô lớn tại Super Bowl. Doanh số rơi thẳng đứng 30%, khi người tiêu dùng Mỹ đổ xô mua bản sao rẻ tiền Temu với giá chỉ 1,50 USD, trong khi sản phẩm chính hãng được bán với giá 9 USD.
“Không một biện pháp cắt giảm chi phí nào có thể đưa tôi về mức giá đó,” Musliner chia sẻ. “Tôi sản xuất tại Trung Quốc, nhập khẩu hợp pháp, bán trên Amazon – và phải gánh mọi chi phí.”
Kỳ vọng chưa kịp thắp đã bị dập tắt bởi thuế
Dù việc xóa bỏ quy định de minimis có thể mang lại công bằng hơn cho các doanh nghiệp như InRoad Toys, nhưng lợi ích thực tế đang bị triệt tiêu bởi chính sách thuế quan mới cực đoan của chính quyền Trump. Cụ thể, mức thuế nhập khẩu từ Trung Quốc hiện bị đẩy lên tối thiểu 145%, cùng với mức thuế nền 10% áp dụng trên diện rộng với hàng hóa từ nhiều đối tác thương mại khác.
Musliner lo ngại: “Nếu doanh số có tăng nhờ giảm bớt đối thủ, tôi cũng sẽ phải sản xuất thêm. Nhưng điều đó đồng nghĩa với chi phí cao hơn – trong khi tôi không có nguồn lực để trang trải.”
Cuối tuần này, các quan chức cấp cao Mỹ dự kiến sẽ có cuộc gặp đầu tiên với đại diện Trung Quốc tại Thụy Sĩ kể từ khi mức thuế mới được áp dụng. Trong một tín hiệu mang tính “nhượng bộ”, Trump nói có thể giảm thuế xuống 80%, nhưng mức này vẫn là quá cao đối với các nhà nhập khẩu quy mô nhỏ.
Các ngành nghề thủ công và tiểu thương tiếp tục đối mặt khó khăn
Không chỉ các doanh nghiệp đồ chơi hay xe đạp, các nhà sản xuất hàng thủ công cũng đang bị tổn thương sâu sắc. Tại New York, bà Jyoti Jaiswal – chủ cơ sở thủ công OMSutra – chia sẻ rằng cạnh tranh từ hàng giá rẻ Trung Quốc đã buộc bà ngừng sản xuất một số dòng sản phẩm khăn, vải thêu và trang sức thủ công.
Bà cho biết việc chấm dứt de minimis với Trung Quốc là một chính sách “thương mại công bằng.” Tuy nhiên, bà lại đang lo lắng vì Ấn Độ – nơi sản xuất chính của OMSutra – cũng đang chịu mức thuế 10%, và có thể tăng lên 26% sau khi thời gian tạm hoãn 90 ngày kết thúc vào tháng 7.
“Chúng tôi không thể lên kế hoạch cho bất kỳ bộ sưu tập nào, vì không biết mức giá cuối cùng sẽ ra sao, liệu có thể tiếp thị hay không,”. OMSutra đã tạm dừng ra mắt dòng sản phẩm khăn và phụ kiện du lịch mới vì rủi ro quá lớn.
Trong khi đó, các thỏa thuận thương mại Mỹ với Ấn Độ và nhiều quốc gia khác vẫn chưa hoàn tất, ngoại trừ một thỏa thuận khung vừa được công bố với Anh vào thứ Năm vừa rồi.
Temu nhanh chóng xoay trục – còn doanh nghiệp nhỏ thì không
Ngay sau khi lệnh siết de minimis có hiệu lực, Temu tuyên bố sẽ ngừng vận chuyển hàng từ Trung Quốc trực tiếp đến khách hàng Mỹ. Thay vào đó, họ chuyển sang sử dụng kho hàng trong nước – một chiến lược ứng phó nhanh chóng với quy định mới.
Nhưng với các doanh nghiệp nhỏ, khả năng xoay chuyển chuỗi cung ứng là vô cùng hạn chế. John Arensmeyer – CEO tổ chức Small Business Majority – nhận định rằng việc mất đi đặc quyền miễn thuế này tạo ra áp lực lớn đối với các doanh nghiệp nhỏ, vốn phụ thuộc vào các lô hàng giá trị thấp từ nước ngoài để duy trì hoạt động.
“Với mức thuế 145% mới, cú sốc này còn lớn hơn rất nhiều so với việc mất de minimis năm ngoái”.
Doanh nghiệp Canada cũng bị ảnh hưởng dây chuyền
Không chỉ các doanh nghiệp Mỹ, mà cả người bán hàng quốc tế cũng đang chịu ảnh hưởng nặng nề. Bà Cori Kyle – sống gần Vancouver, Canada – cho biết bà dự định dừng toàn bộ hoạt động bán hàng sang Mỹ trên Etsy. Các mặt hàng trang sức do bà thiết kế đều sử dụng nguyên liệu từ Trung Quốc, và nay sẽ bị đánh thuế cao. Thị trường tiêu thụ chính có nguy cơ bị cắt đứt.
Tương tự, Mike Gray – chủ cửa hàng xe đạp Sourland Cycles tại New Jersey – cho biết các đối thủ giá rẻ từ Trung Quốc đã “xé toang” thị phần xe đạp điện trong 5 năm trở lại đây. Trước đây, xe đạp điện chiếm 20% doanh số, nhưng nay chỉ còn lại 5%.
“Chất lượng xe giá rẻ thường rất kém – hay hỏng phanh, thiếu linh kiện – nhưng mức giá quá rẻ đã lôi kéo khách hàng”. Tuy vậy, ông vẫn hy vọng việc chấm dứt de minimis sẽ duy trì lâu dài, để phần nào tạo ra sân chơi công bằng hơn.
Song, bài toán đặt ra trước mắt là làm sao để định giá sản phẩm khi các nhà sản xuất bắt đầu tăng giá vì chi phí đầu vào tăng theo thuế. Một nhà sản xuất xe đạp – Ibis – vừa áp thêm phí thuế 5%, tương đương hơn 120 USD trên một mẫu xe leo núi. “Thật khó để đánh giá tác động của việc mất de minimis khi mọi thứ đang quá bất ổn về giá cả,” Gray nói.
shared via nytimes,
