Chính quyền Trump thúc đẩy kế hoạch bán cổ phần Fannie Mae và Freddie Mac ra công chúng
12/08/25
 |
| Nguồn: J. David Ake |
Động thái thoát vốn sau 17 năm khủng hoảng tài chính
Mười bảy năm sau khủng hoảng tài chính toàn cầu, chính quyền Tổng thống Donald Trump đang chuẩn bị bước đi lớn nhằm bán cổ phần của hai “ông lớn” tài trợ thế chấp Fannie Mae và Freddie Mac cho các nhà đầu tư công chúng. Đây có thể là bước tiến quan trọng hướng tới việc đưa hai tập đoàn này thoát khỏi sự kiểm soát toàn diện của chính phủ liên bang.
Theo nguồn tin am hiểu, trong vài tuần qua, Tổng thống Trump và các cố vấn nhiều lần gặp gỡ lãnh đạo những ngân hàng lớn nhất nước Mỹ, yêu cầu họ xây dựng kế hoạch đưa cổ phiếu Fannie và Freddie niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán ngay trong năm nay.
Fannie Mae và Freddie Mac, vốn nằm dưới quyền giám sát của chính phủ từ khi thị trường nhà ở sụp đổ năm 2008, vẫn là trụ cột của thị trường thế chấp trị giá 12 nghìn tỷ USD. Chính quyền Trump ước tính tổng giá trị của hai tập đoàn này có thể đạt khoảng 500 tỷ USD.
Kỳ vọng nguồn thu hàng chục tỷ USD
Hiện vẫn tồn tại một lượng nhỏ cổ phiếu Fannie và Freddie giao dịch trên thị trường phi tập trung (OTC), nhưng kế hoạch mới sẽ đưa cổ phiếu niêm yết chính thức trên sàn lớn, mở ra cơ hội thu về hàng chục tỷ USD. Số tiền huy động được vừa giúp chính phủ thu hồi một phần vốn đã bỏ ra cứu trợ năm 2008, vừa bổ sung nguồn vốn tư nhân cho hai doanh nghiệp thế chấp.
Trump hé lộ ý định này từ tháng 5, khi đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông đang “xem xét rất nghiêm túc việc đưa Fannie Mae và Freddie Mac ra công chúng”. Ông khẳng định hai công ty này đang “tạo ra rất nhiều tiền mặt, và thời điểm dường như đã chín muồi”.
Trong ba tuần gần đây, tiến trình này tăng tốc khi Tổng thống Trump mời các CEO ngân hàng hàng đầu, gồm Jamie Dimon (JPMorgan), David Solomon (Goldman Sachs), Brian Moynihan (Bank of America) và Jane Fraser (Citigroup), tới Nhà Trắng để thảo luận chi tiết cách thức triển khai thương vụ.
Giữ hay bỏ kiểm soát của chính phủ?
Một vấn đề then chốt chưa được thống nhất là liệu sau khi bán cổ phần, Fannie và Freddie có vẫn nằm dưới sự kiểm soát của chính phủ hay không. Nếu tiếp tục duy trì quyền quản lý nhà nước, rủi ro với nhà đầu tư và thị trường thế chấp sẽ giảm bớt, nhưng quyền quyết định của cổ đông sẽ bị hạn chế.
Trong nhiều năm, ý tưởng chấm dứt cơ chế giám hộ (conservatorship) đối với Fannie và Freddie được đưa ra nhưng không tìm được giải pháp khả thi. Cùng với các cuộc họp ở Nhà Trắng, Bộ Tài chính Mỹ cũng mời nhiều nhà đầu tư và cố vấn phố Wall thảo luận về kế hoạch này. Tuy nhiên, chưa rõ thị trường sẽ định giá hai tập đoàn này ra sao và liệu con số có sát với mức 500 tỷ USD mà chính quyền Trump đưa ra hay không.
Vai trò của Fannie Mae và Freddie Mac
Fannie Mae (Cơ quan Thế chấp Quốc gia Liên bang) và Freddie Mac (Tập đoàn Thế chấp Nhà Liên bang) không trực tiếp cho vay mua nhà. Thay vào đó, họ mua lại các khoản thế chấp từ ngân hàng, sau đó gộp lại thành chứng khoán đảm bảo bằng thế chấp (MBS) để bán cho nhà đầu tư lớn. Các MBS này đi kèm bảo lãnh của Fannie và Freddie, nhà đầu tư sẽ được thanh toán đầy đủ nếu tỷ lệ vỡ nợ vượt mức cho phép. Cơ chế bảo lãnh này giúp lãi suất vay mua nhà duy trì ở mức thấp.
Năm 2008, khi làn sóng vỡ nợ thế chấp lan rộng, nhà đầu tư hoảng loạn và cổ phiếu Fannie, Freddie sụt mạnh. Chính phủ phải chi 187 tỷ USD để cứu trợ, ngăn hai tập đoàn phá sản.
Tác động tới giới đầu tư lớn
Nếu IPO diễn ra, một số nhà đầu tư giàu có trong đó có William A. Ackman và John Paulson (nhà đầu tư và cố vấn của Trump) có thể hưởng lợi. Họ từng mua cổ phần Fannie và Freddie ở mức giá rất thấp, nhưng việc phát hành cổ phiếu mới cũng có nguy cơ pha loãng giá trị số cổ phần đang nắm giữ.
Ông Ackman từ lâu kêu gọi chấm dứt cơ chế giám hộ và hồi tháng 1 chuẩn bị một bản thuyết trình 104 trang mang tên The Art of the Deal để đưa ra lập luận ủng hộ. Tên tài liệu này là sự gợi nhớ tới cuốn sách nổi tiếng của Trump.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent trước đó tuyên bố ủng hộ việc kết thúc quyền kiểm soát của chính phủ, nhưng sẽ không thực hiện nếu điều đó khiến lãi suất thế chấp tăng cao, yếu tố góp phần kìm hãm thị trường bất động sản trong những năm gần đây.
Sức hút và quy mô thương vụ
Giám đốc Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang (FHFA) Bill Pulte cũng có những động thái mạnh mẽ. Một trong những quyết định đầu tiên là tự bổ nhiệm mình làm Chủ tịch của cả Fannie và Freddie hành động chưa từng có tiền lệ.
Câu hỏi lớn là mức độ quan tâm của giới đầu tư đối với đợt chào bán này, đặc biệt khi quy mô thương vụ dự kiến rất lớn. Fannie và Freddie sẽ phải huy động đủ để trả lại các khoản đầu tư của chính phủ và đảm bảo dự phòng cho các khoản lỗ tiềm ẩn từ các khoản thế chấp đã bảo lãnh.
Với khối lượng niêm yết khổng lồ và sự tham gia của nhiều cơ quan chính phủ, đây sẽ là cơ hội lớn cho các ngân hàng phố Wall thu về phí tư vấn khổng lồ. Nhiều ngân hàng sẽ cùng tham gia để triển khai thương vụ, đánh dấu một trong những thương vụ IPO đáng chú ý nhất trên thị trường tài chính Mỹ trong nhiều năm gần đây.
shared via nytimes,
