Yale bán gấp danh mục đầu tư hàng tỷ USD: Lời cảnh báo cho thị trường quỹ tư nhân?
11/06/25
 |
| Những nỗ lực của Yale nhằm bán bớt một số khoản đầu tư nhằm nhấn mạnh áp lực lên giáo dục đại học dưới thời chính quyền Trump. Ảnh: Jessica Hill |
Một trong những thương vụ thoái vốn lớn nhất lịch sử giáo dục đại học
Đại học Yale – chủ sở hữu một trong những quỹ tài sản đại học danh giá nhất thế giới – đang thực hiện một trong những đợt bán tháo danh mục quỹ đầu tư tư nhân lớn nhất từ trước đến nay. Theo ba nguồn tin am hiểu, trường đã tìm người mua cho danh mục trị giá lên đến 6 tỷ USD, trong bối cảnh áp lực ngân sách, hiệu suất đầu tư sụt giảm và những biến động chính trị từ chính quyền Trump.
Yale hiện đã gần hoàn tất việc bán ra khoảng 3 tỷ USD trong số đó, với mức chiết khấu nhẹ khoảng 5%, cho thấy thị trường quỹ tư nhân đang gặp khó khăn trong thanh khoản và hấp dẫn đầu tư.
Danh mục đầu tư danh giá nhưng hiệu suất suy giảm
Trong nhiều năm, Yale là biểu tượng của chiến lược đầu tư dài hạn vào tài sản thay thế – đặc biệt là quỹ đầu tư tư nhân và mạo hiểm. Dưới thời David Swensen, chiến lược này giúp quỹ tài sản của Yale tăng trưởng từ 1,3 tỷ USD năm 1985 lên hơn 42 tỷ USD trước khi ông qua đời năm 2021.
Tuy nhiên, năm tài chính gần nhất, Yale chỉ đạt mức lợi nhuận 5,7% – thấp hơn đáng kể so với chỉ số S&P 500. Dù lợi suất trung bình 10 năm vẫn đạt 9,5%, các khoản đầu tư vào quỹ tư nhân (chiếm khoảng một nửa danh mục) đang cho thấy dấu hiệu suy yếu rõ rệt.
Ngành quỹ tư nhân: tắc thanh khoản và lợi nhuận sụt giảm
Thông thường, các khoản đầu tư vào quỹ tư nhân chỉ mang lại tiền mặt khi các công ty trong danh mục được bán hoặc IPO. Tuy nhiên, từ năm 2022 đến nay, hoạt động thoái vốn bị đình trệ, dòng tiền đổ ngược về nhà đầu tư giảm mạnh. Các quỹ không thể hiện thực hóa lợi nhuận, khiến các tổ chức như Yale không thể tái đầu tư hoặc đáp ứng nghĩa vụ tài chính.
Theo PitchBook, lợi nhuận trung bình của các quỹ tư nhân Mỹ giảm xuống dưới 10% trong năm 2022–2023 và chỉ nhích lên hơn 10% trong năm 2024. Đây là mức thấp so với giai đoạn hậu khủng hoảng tài chính 2008, khi các quỹ này thường đạt lợi suất trên 15%.
Cấu trúc thoái vốn của Yale: “Core” và “Sweetener”
Trong chiến lược bán danh mục, các ngân hàng đại diện cho Yale – đứng đầu là Evercore Partners – đã thiết kế hai nhóm tài sản:
- Danh mục “Core”: các khoản đầu tư chính cần bán gấp.
- Danh mục “Sweetener”: các quỹ hiệu suất tốt hơn, được đưa vào nhằm hấp dẫn nhà đầu tư.
Các bên đấu giá được yêu cầu chọn từ cả hai nhóm, chốt giá vào ngày 6/5, với mục tiêu hoàn tất giao dịch trước ngày 30/6. Toàn bộ chiến dịch được đặt mật danh là “Project Gatsby” – ám chỉ nguồn gốc danh giá và phức tạp của thương vụ.
Các quỹ lớn trong danh sách bán: Bain Capital, Golden Gate, Insight…
Một số khoản đầu tư nổi bật mà Yale đang tìm cách bán gồm:
- 9 quỹ của Bain Capital, trị giá khoảng 1 tỷ USD. Khoảng 500 triệu USD sắp được bán thành công.
- 600 triệu USD trong quỹ năm 2007 của Golden Gate Capital, chuyên đầu tư vào các chuỗi bán lẻ như Ann Taylor và PacSun.
- Các khoản đầu tư tại Insight Partners, General Catalyst và Clayton Dubilier & Rice, trong đó có những phần thuộc danh mục “sweetener”.
Tuy nhiên, không phải mọi tài sản đều bán được đúng giá kỳ vọng. Một số quỹ, dù được coi là “hấp dẫn”, đã bị rút khỏi giao dịch do mức giá không phù hợp.
Cú xoay ngược từ một biểu tượng đầu tư dài hạn
Động thái bán tháo này gây bất ngờ vì Yale chính là đơn vị tiên phong trong “Swensen Model” – mô hình đầu tư tập trung vào tài sản dài hạn như quỹ tư nhân, thay vì cổ phiếu–trái phiếu truyền thống.
Từ những năm 1990, Yale đã phân bổ một tỷ trọng lớn vào các quỹ do các tổ chức như Bain, Blackstone hay Sequoia quản lý. Hiệu quả ban đầu vượt trội, khiến hàng chục trường đại học khác noi theo. Hiện tại, trung bình các quỹ tài sản đại học Mỹ đầu tư 17,1% vào quỹ tư nhân, so với chỉ 5,4% vào năm 2007.
Lợi ích tài chính và xung đột lợi ích
Mối quan hệ giữa các trường đại học và quỹ tư nhân ngày càng đan xen:
- Các trường thường trả phí quản lý 2% và phí lợi nhuận 20% cho các quỹ.
- Nhiều tỷ phú giàu lên từ quỹ tư nhân cũng là thành viên hội đồng quản trị hoặc nhà tài trợ lớn của các trường.
Ví dụ, Joshua Bekenstein, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Yale, là một trong những người sáng lập Bain Capital. Công ty này hiện quản lý 185 tỷ USD, trong đó khoảng 1 tỷ USD đến từ Yale.
Một số khoản đầu tư nổi bật của Bain như Gymboree sau này phá sản, cho thấy rủi ro vẫn hiện diện dù chiến lược được coi là dài hạn và thông minh.
Bối cảnh chính trị: Chính quyền Trump và áp lực ngân sách
Trong khi Tổng thống Trump chủ yếu nhắm vào Harvard và các trường Ivy League khác, Yale cũng không nằm ngoài vùng ảnh hưởng. Ngân sách nghiên cứu liên bang giảm dần, trong khi Quốc hội do đảng Cộng hòa kiểm soát đề xuất tăng thuế lên quỹ tài sản đại học.
Yale dự kiến sẽ chi 2,1 tỷ USD từ quỹ tài sản trong năm 2025 – tương đương hơn 1/3 ngân sách hoạt động hàng năm.
Việc rút tiền khỏi các quỹ tư nhân có thể là một cách để chủ động cân đối ngân sách trong bối cảnh hỗ trợ công gần như đình trệ.
Tác động dây chuyền đến thị trường thứ cấp và các tổ chức lớn
Yale không phải là trường duy nhất. Ít nhất hai đại học lớn khác đang lên kế hoạch bán một phần danh mục tư nhân. Hàng chục quỹ hưu trí tại Mỹ và Châu Á cũng đang cân nhắc rút bớt vốn khỏi các quỹ đầu tư thay thế.
Steven Meier – Giám đốc đầu tư của Hệ thống hưu trí thành phố New York – tiết lộ họ đã bán 5 tỷ USD giá trị tài sản trong các quỹ tư nhân. Dù vẫn tiếp tục đầu tư vào lĩnh vực này, họ đặt kỳ vọng mới: phí thấp hơn, hiệu quả cao hơn.
Meier cũng thừa nhận: “Lợi nhuận gần đây từ các quỹ này cho các quỹ hưu trí và trường đại học thực sự đáng thất vọng.”
shared via nytimes,
