Khủng hoảng cận kề với các xưởng may Trung Quốc sau khi Mỹ xóa bỏ ưu đãi thuế
19/05/25
 |
| Ca đêm ở khu may mặc tại Quảng Châu, Trung Quốc |
Các xưởng may mặc tại Trung Quốc – đặc biệt là ở Quảng Châu – đang đứng trước bước ngoặt sinh tử khi Mỹ chính thức xóa bỏ chính sách miễn thuế cho các gói hàng dưới 800 USD nhập khẩu trực tiếp từ Trung Quốc. Sự thay đổi này, cùng với loạt thuế quan mới được chính quyền Donald Trump áp dụng, đã đẩy chi phí chuỗi cung ứng lên cao và làm lợi nhuận sụt giảm nghiêm trọng.
 |
| Khu vực bán buôn và phân phối hàng may mặc tại Quảng Châu |
Liu Miao, chủ một xưởng may nhỏ ở Quảng Châu, cho biết ông không thể tiếp tục bán hàng trên Amazon như trước. Trước đây, ông kiếm được khoảng 1 USD mỗi sản phẩm, nhưng nay chỉ còn 50 cent – mức lợi nhuận không đủ bù đắp chi phí sản xuất và trả lương công nhân. “Không thể bán hàng sang Mỹ lúc này. Thuế quá cao,” ông chia sẻ khi đứng giữa khu chợ lao động đông nghẹt người.
Sự phát triển bùng nổ của các nền tảng như Amazon, Shein và Temu từng giúp hàng nghìn xưởng may Trung Quốc tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng Mỹ, tận dụng kẽ hở thuế quan với các gói hàng nhỏ. Nhưng khi ưu đãi này bị chấm dứt, các nhà máy như của ông Liu lâm vào thế bí.
Xuất khẩu từng là động lực tăng trưởng chính của kinh tế Trung Quốc. Riêng trong lĩnh vực thương mại điện tử, sự phát triển vượt bậc biến nhiều con phố ở Quảng Châu thành nơi “tiền đẻ ra tiền”: ô tô sang như Mercedes, BMW, Cadillac đậu trước các nhà máy trả công nhân khoảng 60 USD/ngày để sản xuất quần áo bán trên Amazon và Shein.
Tuy nhiên, giờ đây những hào quang đó đang dần tắt. Zhang Chen – từng sở hữu sáu cửa hàng quần áo ở tỉnh Hồ Bắc – đã phải đóng cửa tất cả sau đại dịch do lượng khách không hồi phục trong khi chi phí thuê vẫn cao. Anh nay kiếm sống bằng cách giao quần áo đến điểm tập kết của Shein gần sân bay, thu nhập khoảng 100 USD/ngày.
Trong số 9 chủ xưởng được phỏng vấn, nhiều người đang tính đến việc chuyển nhà máy đến các tỉnh có chi phí nhân công thấp hơn như Hồ Bắc (cách 960km), hoặc sang các nước như Việt Nam để né thuế Mỹ. Một số đã dừng bớt dây chuyền sản xuất, số khác thì chứng kiến các cơ sở xung quanh lần lượt đóng cửa.
Liu Bin – chủ một nhà máy chuyên sản xuất đầm và áo cho tiệc tùng – từng nhận 100.000 đơn hàng mỗi tháng từ Shein, nhưng tháng 4 vừa rồi chỉ còn một nửa. Ông buộc phải chuyển dây chuyền sang tỉnh Giang Tây vì không thể tiếp tục trả tiền thuê nhà tại Quảng Châu.
 |
| Xuất khẩu đã thúc đẩy tăng trưởng của Trung Quốc, với việc Shein mua 100.000 sản phẩm mỗi tháng từ một số nhà cung cấp |
Dù Shein có đề nghị hỗ trợ chi phí nếu chuyển sang Việt Nam, ông Liu vẫn lo ngại: “Tariff lên hàng Việt Nam giờ cũng cao hơn nữa.” Tình hình càng khó khăn khi các nền tảng như TikTok, Temu cũng giảm lượng đơn đặt hàng. Temu thậm chí đã ngưng hoàn toàn việc vận chuyển từ Trung Quốc sang Mỹ.
Trước tình hình này, chính phủ Trung Quốc kêu gọi các doanh nghiệp tập trung vào thị trường nội địa. Tuy nhiên, người tiêu dùng Trung Quốc đang thắt chặt chi tiêu do thị trường bất động sản suy yếu, khiến sức mua giảm rõ rệt. Điều này khiến việc tiêu thụ trong nước không thể bù đắp cho lượng hàng từng xuất khẩu sang Mỹ.
Han Junxiu – người bán tất ấm cho tiệc pijama trên Shein và Temu – cho rằng Mỹ khó có thể kiểm soát hoàn toàn dòng hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc, vốn lên đến 4 triệu gói/ngày. “Người Mỹ vẫn sẽ cần những sản phẩm kiểu này. Họ còn có thể mua ở đâu khác?” – cô nói khi đóng sạp tại Hội chợ Xuất khẩu Quảng Châu.
shared via nytimes,
