Jacob Long và hành trình tái sinh ngành dệt may Mỹ
06/06/25
 |
| Khi mua nhà máy này hơn một thập kỷ trước, Jacob Long đặt cược các thương hiệu lớn sẽ nắm bắt cơ hội hợp tác với một nhà sản xuất hàng dệt may của Mỹ nhưng mọi chuyện không diễn ra như vậy. |
Khởi đầu phiêu lưu từ Milan
Năm 2013, trong một quán cà phê tại Milan, Jacob Long – khi ấy đang là một chuyên gia ngân hàng đầu tư tại châu Âu – đã nghe một lời đề nghị tưởng như lạ đời: một nhà máy dệt len tại Connecticut đang cần bán, liệu ông có biết ai quan tâm không? Cuộc gặp đó đã đánh dấu bước ngoặt cuộc đời ông. Đang cân nhắc đầu tư vào một nhà máy súp cá ở Ý, ông bắt đầu suy nghĩ về việc làm sống lại một ngành công nghiệp từng huy hoàng nhưng đang chết dần trên đất Mỹ.
Từng say mê các thương hiệu thủ công của Ý và đầu tư vào một vườn nho ở Tuscany, Long vốn đã có tình cảm đặc biệt với giá trị sản xuất truyền thống. Ý tưởng đầu tư vào một nhà máy vải ngay lập tức khiến ông tò mò. Sau nhiều đêm đạp xe suy nghĩ, ông quyết định nghiêm túc theo đuổi nhà máy này, nằm tại thị trấn Stafford Springs với lịch sử hoạt động từ năm 1842.
Một thương vụ ngoài lý trí
Nhà máy từng thuộc về Loro Piana – thương hiệu cao cấp của Ý chuyên về vải cashmere – và được đầu tư tới 30 triệu USD để nâng cấp máy móc. Nhưng đến năm 2013, công ty quyết định rút khỏi Mỹ do nhiều khách hàng phá sản, công nhân bị sa thải, và toàn bộ hệ thống đóng băng.
Jacob Long, không có bất kỳ kinh nghiệm nào về sản xuất dệt, đã quyết định mạo hiểm: ông vay vốn, gọi thêm đầu tư từ gia đình và bạn bè, thuyết phục vợ bán căn hộ cuối cùng tại Ý để mua lại nhà máy. Long cùng vợ và hai con rời châu Âu, định cư tại ngoại ô Boston, và ông bắt đầu những chuyến đi hàng ngày dài ba tiếng đến nhà máy.
Ông tiếp quản không chỉ máy móc, mà cả hai hồ chứa nước, các quyền sử dụng tài nguyên tự nhiên lân cận, và cả một cộng đồng công nhân với mong mỏi được làm việc trở lại. Nhưng giấc mơ về việc hồi sinh ngành dệt Mỹ chỉ mới bắt đầu và đầy gian nan.
Từ kỳ vọng đến thực tế khắc nghiệt
Với chiếc máy sample warper trị giá 300.000 USD do bán tài sản gia đình mới mua được, Long kỳ vọng có thể bắt đầu nhanh chuỗi sản xuất thử nghiệm. Tuy nhiên, những khách hàng cũ của Loro Piana từ chối làm việc với ông. Ông mang mẫu vải đến các văn phòng của các hãng thời trang lớn tại New York, như Brooks Brothers, Ralph Lauren và J.Crew – nhiều lần bị từ chối tiếp, thậm chí bị cho ngồi chờ hàng giờ.
Khó khăn chồng chất: hệ thống máy móc cần bảo trì, các tòa nhà cũ kỹ tốn nhiên liệu sưởi ấm, và dòng tiền không đủ để duy trì trả lương. Long gọi đây là giai đoạn “rỉ máu” kéo dài liên tục hàng năm. Dù sản phẩm đạt chất lượng cao, sản xuất trên các thiết bị nhập từ Ý, nhưng khách hàng vẫn chuộng hàng nhập khẩu rẻ từ châu Á hoặc những sản phẩm “Made in Italy” để tạo giá trị thương hiệu.
Đại dịch và cơ hội tái sinh
Năm 2020, khi đại dịch COVID-19 bùng phát, American Woolen buộc phải đóng cửa. J.Crew và Brooks Brothers – hai khách hàng chính – đồng loạt phá sản. Long phải đến nhà máy mỗi ngày, không để sản xuất mà để canh chừng chống trộm. Ông rơi vào khủng hoảng cá nhân lẫn kinh doanh.
Chính trong lúc cô đơn và trầm tư đó, Long nhận ra sai lầm: ông đã cố sao chép phong cách Ý thay vì tôn vinh bản sắc New England. Kể từ đó, ông chuyển hướng: sản xuất vải dày, nặng, chịu lạnh tốt – phản ánh thời tiết và thị hiếu của khu vực Đông Bắc Mỹ.
Chiến lược này nhanh chóng giúp ông giành được một hợp đồng then chốt từ chính phủ Mỹ: cung cấp vải cho đồng phục Lục quân Mỹ. Sau đó là Không quân, West Point, và các cơ sở quân sự khác. Với giá trị hợp đồng ổn định và khối lượng lớn, đây là dòng tiền bền vững đầu tiên của công ty kể từ khi hoạt động.
Thương hiệu nhỏ – nguồn sống lớn
Trong khi các “ông lớn” vẫn ngần ngại, các thương hiệu nhỏ lại bị thu hút bởi câu chuyện của American Woolen. Các nhà sáng lập như Jacob Hurwitz (American Trench), Challen Brill (Imogene + Willie), Evan Helle (Duckworth) đều nhìn thấy giá trị trong việc dùng vải Mỹ, được dệt tại một nhà máy mang tính di sản.
Họ không đặt hàng nhiều – mỗi lần chỉ vài trăm đến dưới 1.000 yards – nhưng liên tục, đều đặn và sẵn sàng chi trả giá cao hơn hàng nhập khẩu. Sự cộng tác này giúp Long dần hồi sinh cả một chuỗi cung ứng địa phương: lông cừu từ Montana, dệt ở Connecticut, sản phẩm hoàn thiện phân phối khắp Mỹ.
Một số thương hiệu còn dùng American Woolen như điểm nhấn marketing: gắn mác “woven in Stafford Springs, CT”, quảng bá tính thủ công và nguồn gốc minh bạch.
Tái thiết ngành dệt bằng đam mê và chiến lược
Nhìn lại, Long hiểu rằng vũ khí lớn nhất của ông không phải tiền, mà là sự kiên trì và lòng tin vào tay nghề Mỹ. Ông gọi lại nhiều công nhân từng bị sa thải, trong đó có cả những người đã làm việc ở nhà máy từ thời Loro Piana. Ông mời Giuseppe Monteleone – kỹ sư từng được Loro Piana đưa sang Mỹ – quay trở lại làm Phó Chủ tịch sản xuất.
Nhờ có Monteleone và đội ngũ kỳ cựu, chất lượng vải dệt tại American Woolen không thua bất kỳ nhà máy châu Âu nào. Tuy nhiên, Long vẫn kiên định đi theo đường lối “tốt, bền, mang bản sắc Mỹ” thay vì đua theo màu mè hoặc giá rẻ.
Năm 2023, đơn hàng cho Ralph Lauren được ký kết – dù chưa phải là khách hàng lâu dài, nhưng đủ để chứng minh American Woolen có thể quay lại bản đồ thời trang cao cấp Mỹ.
Tương lai ngành dệt Mỹ: Ánh sáng phía trước
American Woolen hiện vẫn đang “trong vùng đỏ”, theo cách Long mô tả. Nhưng ông khẳng định, trong 18 đến 24 tháng gần đây, nhà máy đã đạt được khối lượng đơn hàng cao hơn bao giờ hết. Máy móc hoạt động liên tục, sản lượng tăng, và khách hàng quay lại ngày một nhiều.
Ngoài hợp đồng quân đội, sự trỗi dậy của phong trào “sản xuất tại Mỹ” và sự quan tâm ngày càng lớn tới tính bền vững trong thời trang giúp doanh nghiệp nhỏ như Long có thêm cơ hội.
Quan trọng hơn cả là mô hình ông theo đuổi: xây dựng lại chuỗi cung ứng dệt địa phương, giữ lại tay nghề, và tạo ra sản phẩm vừa chất lượng, vừa mang hồn dân tộc. Đó không chỉ là kinh doanh, mà là cách để một người Mỹ từng sống xa quê 25 năm trả nghĩa cho đất nước mình.
Câu chuyện của Jacob Long – từ ngân hàng quốc tế đến nhà máy cũ kỹ ở Connecticut – là minh chứng cho tầm nhìn, bản lĩnh và niềm tin vào giá trị sản xuất thủ công của nước Mỹ. Trong thế giới toàn cầu hóa, những ai dám đi ngược dòng có thể chính là người định hình tương lai.
shared via nytimes,
