Phố Wall ồ ạt thâu tóm ngành điện: Nắm nguồn điện để đón làn sóng AI
18/07/25
Trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ điện tại Mỹ tăng vọt do sự bùng nổ của trung tâm dữ liệu, các tập đoàn tài chính lớn như BlackRock và Blackstone đang ráo riết thâu tóm các công ty điện lực. Nhưng kế hoạch này không hề êm đềm: nhiều nhóm người tiêu dùng và tổ chức phản đối vì lo ngại người dân sẽ phải gánh chi phí cao hơn.
BlackRock muốn thâu tóm lưới điện ở Minnesota
BlackRock, công ty quản lý tài sản lớn nhất thế giới, thông qua chi nhánh Global Infrastructure Partners, đề xuất mua lại Minnesota Power – nhà cung cấp điện sở hữu hàng loạt nhà máy điện và mạng lưới truyền tải khổng lồ tại bang Minnesota. Công ty này hiện đang phục vụ khoảng 150.000 khách hàng tại Duluth, Grand Rapids và các khu vực phía Bắc của tiểu bang.
Đáng chú ý, bang Minnesota cũng là điểm đến lý tưởng của các trung tâm dữ liệu, nhờ khí hậu mát mẻ và cơ sở hạ tầng tiềm năng. Tuy nhiên, hôm thứ Ba vừa qua, thẩm phán hành chính Megan J. McKenzie đã đề xuất Ủy ban Tiện ích Công cộng Minnesota (PUC) từ chối thương vụ này. Dù không mang tính ràng buộc, kiến nghị này có thể ảnh hưởng lớn đến quyết định của PUC – đơn vị có quyền phê duyệt thương vụ.
Thẩm phán McKenzie nhận định rằng các đối tác đầu tư có xu hướng đặt lợi nhuận lên trên hết, thay vì ưu tiên chất lượng cung cấp điện. “Các bằng chứng mật cho thấy đối tác có ý định làm đúng những gì mà ngành đầu tư tư nhân vẫn làm – tối đa hóa lợi nhuận từ quyền kiểm soát công ty,” bà viết. “Chính họ cũng chỉ cam kết rất ít.”
BlackRock hiện chưa đưa ra bình luận chính thức.
Blackstone rót vốn vào hệ thống điện ở Texas và New Mexico
Không chỉ BlackRock, Blackstone – ông lớn trong ngành đầu tư tư nhân – cũng công bố vào tháng 5 rằng họ sẽ mua lại TXNM Energy, công ty điều hành hệ thống điện với 800.000 khách hàng tại New Mexico và Texas.
Thương vụ này hiện đang được các cơ quan quản lý liên bang và bang xem xét, dự kiến sẽ hoàn tất vào nửa cuối năm 2026 nếu được phê duyệt. Blackstone cho biết sẽ tiếp tục hợp tác với cộng đồng và các cơ quan quản lý để xây dựng lưới điện bền vững phục vụ tăng trưởng kinh tế và phát triển năng lượng sạch. CEO của TXNM Energy, bà Pat Collawn, khẳng định: “Chúng tôi cam kết thúc đẩy hệ thống điện mạnh mẽ, tin cậy và hỗ trợ thịnh vượng kinh tế dài hạn.”
Những lo ngại ngày càng lớn từ phía người tiêu dùng
Tuy nhiên, làn sóng thâu tóm này đang vấp phải phản ứng dữ dội từ các nhóm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và các tổ chức cấp tiến. Họ cho rằng các quỹ đầu tư tư nhân thường tối ưu hóa lợi nhuận bằng cách đẩy công ty vào tình trạng nợ nần, kéo theo rủi ro tăng giá điện và chất lượng dịch vụ sụt giảm.
Nichole Heil, giám đốc nghiên cứu và chiến dịch khí hậu tại tổ chức Private Equity Stakeholder Project, nhấn mạnh: “Không ai ở phía Bắc Minnesota muốn phải trả tiền điện cao hơn chỉ để làm đầy túi của các quỹ đầu tư tư nhân ở Phố Wall.”
Thực tế, giá điện tại Mỹ đang leo thang chóng mặt. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), hóa đơn điện trung bình cho một hộ sử dụng 1.000 kWh/tháng đã tăng gần 4% trong tháng 4 vừa qua so với cùng kỳ năm trước, đạt 175 USD/tháng. Nguyên nhân đến từ cả các khoản đầu tư nâng cấp hệ thống chống chịu thời tiết cực đoan và nhu cầu điện tăng mạnh nhờ các trung tâm dữ liệu, nhà máy, xe điện và hệ thống sưởi bơm nhiệt.
Dự báo tăng trưởng nhu cầu điện, cùng với việc các công ty điện được hưởng tỷ suất lợi nhuận đảm bảo khoảng 11% cho mỗi USD đầu tư vào lưới điện, khiến lĩnh vực này trở thành “miếng mồi béo bở” cho giới đầu tư. Hơn nữa, các công ty điện lực còn được trao độc quyền hoạt động tại các khu vực nhất định, mang lại dòng tiền ổn định và ít rủi ro.
Minnesota đạt thỏa thuận “rào chắn”
Tuy có nhiều lo ngại, nhưng một số bang sẵn sàng chấp thuận các thương vụ này nếu các điều kiện bảo vệ người dân được đảm bảo. Ví dụ, Bộ Thương mại bang Minnesota ban đầu phản đối kế hoạch thâu tóm của BlackRock, nhưng sau đó đã thay đổi lập trường sau khi đạt thỏa thuận với công ty.
Theo đó, BlackRock cam kết không chuyển chi phí mua bán sang cho người tiêu dùng, và tiếp tục duy trì các chương trình hỗ trợ hộ nghèo. “Thỏa thuận này bao gồm hàng loạt cam kết bảo vệ lợi ích công cộng, các công cụ giảm thiểu rủi ro và cơ chế bảo vệ khách hàng vượt xa so với đề xuất ban đầu,” Bộ Thương mại Minnesota khẳng định.
shared via nytimes,
