Mỹ đánh thuế 15% lên dược phẩm nhập từ châu Âu: Doanh nghiệp dược đối mặt hàng tỷ USD chi phí
29/07/25
 |
| Thuế thuốc từ châu Âu dự kiến sẽ có hiệu lực vào tháng tới |
Cú sốc thuế quan từ thỏa thuận thương mại mới
Trong một bước đi gây chấn động ngành dược phẩm toàn cầu, thỏa thuận thương mại đạt được giữa Mỹ và Liên minh châu Âu vào Chủ nhật vừa qua sẽ chính thức áp dụng mức thuế 15% đối với các loại thuốc nhập khẩu từ châu Âu. Quyết định này ảnh hưởng đến hàng loạt loại thuốc thương hiệu lớn được sản xuất tại đây, từ Botox, Keytruda (điều trị ung thư) đến các loại thuốc giảm cân nổi tiếng như Ozempic.
Mức thuế mới tuy thấp hơn nhiều so với mức thuế lên đến 200% từng được Tổng thống Trump đe dọa áp dụng trước đó, nhưng vẫn sẽ khiến các hãng dược phải gánh thêm hàng tỷ USD chi phí mỗi năm. Hệ quả có thể là giá thuốc tăng, từ đó kéo theo chi phí bảo hiểm y tế và chi phí tự trả của người tiêu dùng tại Mỹ cũng tăng theo.
Theo các quan chức Nhà Trắng và Ủy ban châu Âu, mức thuế 15% là con số cuối cùng, không bị ảnh hưởng bởi các loại thuế liên quan đến an ninh quốc gia mà Trump dự kiến sẽ áp lên dược phẩm từ các khu vực khác. Đây được xem là một thắng lợi nhỏ cho ngành dược, vốn từng lo ngại thuốc từ châu Âu sẽ phải chịu mức thuế rất cao vì lý do an ninh.
Cả hai loại thuế – thuế thương mại 15% và thuế an ninh quốc gia áp với các nước ngoài châu Âu dự kiến sẽ được áp dụng đồng thời trong tháng tới.
Vai trò then chốt của châu Âu trong chuỗi cung ứng dược phẩm
Chuỗi cung ứng ngành dược toàn cầu vô cùng phức tạp và mang tính xuyên biên giới: thuốc thường được sản xuất qua nhiều giai đoạn tại các nhà máy khác nhau trên toàn thế giới. Trong hệ thống đó, châu Âu đóng vai trò chủ chốt, đặc biệt trong sản xuất thuốc biệt dược – những sản phẩm đang được bằng sáng chế bảo hộ, có giá bán cao và biên lợi nhuận lớn.
Dược phẩm là mặt hàng xuất khẩu lớn nhất của châu Âu sang Mỹ. Giới chức châu Âu nhiều tháng qua đã lo ngại thuế quan mới có thể khiến các tập đoàn dược quốc tế ngừng đầu tư, dẫn đến mất việc làm, nhà máy và nguồn thu thuế tại lục địa già.
Ireland hiện là trung tâm sản xuất dược phẩm nổi bật, không chỉ nhờ môi trường kinh doanh thuận lợi mà còn vì lợi thế thuế suất thấp. Hầu hết các tập đoàn dược lớn đều có nhà máy tại đây. Năm ngoái, Ireland đã xuất khẩu 50 tỷ USD dược phẩm sang Mỹ, phần lớn do các công ty đa quốc gia sản xuất.
Theo tổ chức U.S. Pharmacopeia, châu Âu hiện sản xuất 43% nguyên liệu hoạt chất (API) cho các loại thuốc biệt dược tiêu thụ tại Mỹ – tỷ lệ cao nhất so với bất kỳ khu vực nào khác. Ngoài ra, châu Âu cũng cung cấp 18% nguyên liệu cho thuốc generic – loại thuốc chiếm phần lớn đơn thuốc tại Mỹ nhưng có giá thấp hơn.
Thuốc generic được miễn trừ một phần
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết một số loại thuốc generic sẽ được miễn thuế. Tuy nhiên, hiện chưa có thông tin chính thức từ phía Nhà Trắng hoặc Ủy ban châu Âu về loại thuốc nào nằm trong danh sách miễn trừ này.
Việc áp thuế với thuốc generic – vốn có biên lợi nhuận rất thấp làm dấy lên lo ngại về nguy cơ thiếu hụt nguồn cung. Tuy nhiên, các chuyên gia theo dõi chuỗi cung ứng dược phẩm cho biết họ không quá lo lắng về việc thiếu hụt thuốc biệt dược từ châu Âu vì loại thuốc này có lợi nhuận đủ cao để chịu được cú sốc thuế quan.
Ai sẽ gánh chi phí?
Các hãng dược sẽ là bên trực tiếp nộp thuế khi nhập khẩu thành phẩm hoặc nguyên liệu vào Mỹ. Tuy nhiên, họ có khả năng sẽ chuyển một phần chi phí này sang các doanh nghiệp, chương trình y tế công như Medicare, hoặc người tiêu dùng cuối.
Người bệnh có bảo hiểm y tế nhưng phải tự trả một phần giá thuốc theo tỉ lệ phần trăm hoặc theo mức khấu trừ có thể sẽ phải trả nhiều hơn cho một số loại thuốc. Tuy vậy, một số điều khoản hợp đồng hoặc nguy cơ bị phạt tài chính có thể buộc các công ty phải hạn chế mức tăng giá.
Ở một số bang như New York, Oregon và Maryland, các hãng bảo hiểm đã thông báo với cơ quan quản lý rằng mức thuế mới là lý do khiến họ đề xuất tăng mạnh phí bảo hiểm cho năm tới so với kịch bản thông thường.
Ngành dược phản đối mạnh mẽ, chính quyền Trump theo đuổi mục tiêu "tự lực"
Hiệp hội các hãng dược Mỹ (PhRMA) đã lên tiếng phản đối quyết liệt các mức thuế mới, cho rằng biện pháp này sẽ khiến ngành dược giảm chi tiêu cho nghiên cứu và sản xuất trong nước. Trong một tuyên bố hồi tháng 5, PhRMA khẳng định: “Thuế quan không phải là giải pháp cho việc thúc đẩy sản xuất nội địa”.
Nhiều tháng qua, Trump liên tục khẳng định sẽ áp thuế trừng phạt với dược phẩm nhập khẩu, nhằm đưa hoạt động sản xuất trở lại Mỹ. Tháng 4, chính quyền Trump đã mở cuộc điều tra để xác định liệu nhập khẩu thuốc và nguyên liệu dược phẩm có đe dọa đến an ninh quốc gia hay không – theo điều khoản pháp lý Section 232, từng được sử dụng để áp thuế với ô tô và nhiều ngành khác.
Do dược phẩm từ châu Âu được miễn trừ khỏi loại thuế này, hiện hai khu vực trọng yếu còn lại trong chuỗi cung ứng toàn cầu ngành dược đang bị đe dọa là Ấn Độ và Trung Quốc – nơi tập trung phần lớn sản xuất thuốc generic. Riêng Ấn Độ đang nỗ lực đàm phán một thỏa thuận thương mại riêng để bảo vệ ngành dược nội địa khỏi đòn thuế mới từ Washington.
shared via nytimes,
