AstraZeneca dẫn đầu làn sóng đầu tư dược phẩm vào Mỹ trước nguy cơ thuế quan
29/07/25
 |
| Kevin Hassett, bên trái, giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Mỹ, cùng Pascal Soriot, giám đốc điều hành của AstraZeneca, và Thống đốc Glenn Youngkin của Virginia, tại Washington |
Cam kết 50 tỷ USD và thông điệp chính trị rõ ràng
Hãng dược phẩm Anh - Thụy Điển AstraZeneca công bố kế hoạch đầu tư 50 tỷ USD vào thị trường Mỹ đến năm 2030, trong bối cảnh các công ty dược đang nỗ lực xoa dịu đe dọa từ Tổng thống Donald Trump về việc áp thuế nhập khẩu thuốc lên đến 200%.
Giám đốc điều hành Pascal Soriot công bố kế hoạch này tại Washington trong buổi họp báo cùng Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Mỹ Kevin Hassett và Thống đốc bang Virginia Glenn Youngkin - nơi sẽ tiếp nhận phần lớn khoản đầu tư. “Kế hoạch này thể hiện niềm tin của chúng tôi vào năng lực đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực dược sinh học của Mỹ, cũng như cam kết phục vụ hàng triệu bệnh nhân tại Mỹ và trên toàn cầu,” ông Soriot phát biểu.
Đây là cam kết lớn nhất trong lịch sử 26 năm của AstraZeneca về đầu tư sản xuất. Một nhà máy sản xuất dược chất tại Virginia sẽ được xây dựng, tập trung vào các loại thuốc giảm cân - phân khúc đang tăng trưởng mạnh. Ngoài ra, khoản tiền này cũng sẽ rót vào các cơ sở tại California, Indiana, Maryland và Texas, cùng với việc mở rộng trung tâm nghiên cứu - phát triển (R&D) tại Maryland và Massachusetts.
Sức ép từ chính sách thuế mới
Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick nhận định: “Trong nhiều thập kỷ, người dân Mỹ phụ thuộc vào nguồn cung dược phẩm từ nước ngoài. Các chính sách thuế mới của Tổng thống Trump nhằm chấm dứt sự lệ thuộc mang tính cấu trúc này.”
Từ đầu năm, một loạt tập đoàn dược lớn trên thế giới đã tuyên bố các khoản đầu tư khổng lồ vào Mỹ. Roche (Thụy Sĩ) cho biết sẽ đầu tư 50 tỷ USD vào trung tâm R&D và nhà máy sản xuất. Novartis (Thụy Sĩ) cam kết 23 tỷ USD trong vòng 5 năm. Các “ông lớn” nội địa như Johnson & Johnson, Eli Lilly và AbbVie cũng lần lượt công bố kế hoạch mở rộng quy mô tại thị trường Mỹ.
Động thái này phản ánh chiến lược “sản xuất tại Mỹ” mà Trump theo đuổi - đi kèm những tuyên bố gay gắt về chi phí thuốc men cao và khả năng áp mức thuế lên tới 200% với thuốc nhập khẩu. Mặc dù Trump khẳng định sẽ dành ít nhất một năm để các công ty dược chuyển sản xuất về Mỹ, nhưng cũng không loại trừ khả năng áp dụng một phần mức thuế ngay từ ngày 1/8 - thời hạn chót để Liên minh châu Âu đạt được thỏa thuận thương mại với Mỹ.
Ngành dược châu Âu trong thế bị động
Thuốc và hóa chất là những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Liên minh châu Âu, khiến ngành dược trở thành điểm yếu trong bối cảnh căng thẳng thương mại leo thang. Mối đe dọa thuế quan đặc biệt nhạy cảm do dược phẩm từ trước đến nay thường được miễn thuế vì tính thiết yếu. Nếu bị áp thuế, giá thuốc tại Mỹ có thể tăng vọt, gây ra tình trạng khan hiếm và người dân phải hạn chế sử dụng - điều mà các hiệp hội dược đã nhiều lần cảnh báo.
Bà Nathalie Moll - tổng giám đốc Liên đoàn Doanh nghiệp Dược phẩm châu Âu (EFPIA) khẳng định ngành dược “tiếp tục vận động để tránh áp thuế.” Thuế quan sẽ buộc các công ty phải phân bổ nguồn lực lớn cho nghĩa vụ thuế thay vì đầu tư sản xuất và R&D.
Tuy nhiên, nhiều khoản đầu tư hiện nay vẫn chỉ dừng lại ở việc mở rộng các cơ sở hiện hữu hoặc xây dựng trung tâm nghiên cứu chưa đủ để tạo ra năng lực sản xuất mới thực sự. Việc xây nhà máy sản xuất thuốc mới có thể mất tối thiểu 5 năm để vận hành, làm chậm quá trình đáp ứng yêu cầu nội địa hóa sản xuất.
Điển hình là Sanofi - một trong những nhà sản xuất vaccine lớn nhất thế giới. Công ty Pháp này hiện thu 50% doanh thu tại Mỹ và đã sở hữu 25% công suất sản xuất toàn cầu tại đây. Sanofi công bố sẽ đầu tư 20 tỷ euro (tương đương 23 tỷ USD) đến năm 2030 để củng cố năng lực hiện tại, nhưng chưa có kế hoạch xây nhà máy mới. Bà Audrey Duval - phó chủ tịch Sanofi cho biết việc này nhằm “tái cân bằng hoạt động” theo hướng phù hợp hơn với thị trường Mỹ, nơi họ tiêu thụ phần lớn sản phẩm.
Tác động thực sự của đe dọa thuế quan?
Không dễ xác định liệu các khoản đầu tư khổng lồ trên có diễn ra nếu không có áp lực từ đe dọa thuế quan. Tuy nhiên, mô hình này đã từng được chứng kiến ở ngành công nghệ. Trong bối cảnh lo ngại về thuế với chất bán dẫn, nhiều tập đoàn công bố kế hoạch đầu tư hàng chục tỷ USD vào Mỹ.
Tháng 4 vừa qua, IBM tuyên bố sẽ đầu tư 150 tỷ USD trong 5 năm, bao gồm 30 tỷ USD để phát triển máy tính lượng tử và máy chủ. Nvidia cũng thông báo rót 500 tỷ USD để xây dựng toàn bộ hệ thống siêu máy tính AI tại Mỹ.
Với AstraZeneca, chiến lược đầu tư lần này nằm trong kế hoạch nâng doanh thu toàn cầu lên 80 tỷ USD vào năm 2030, trong đó một nửa đến từ thị trường Mỹ. Hiện tại, hơn 40% doanh thu của hãng đã đến từ Mỹ. Theo truyền thông Anh, Pascal Soriot thậm chí đang cân nhắc việc chuyển sàn niêm yết từ London sang New York để tăng tính hiện diện tại thị trường then chốt này.
shared via nytimes,
