Larry Ellison – ông trùm truyền thông khác biệt
24/09/25
 |
| Larry Ellison là một trong những nhà đầu tư vào phiên bản TikTok mới của Mỹ. Ảnh: Harry How |
Tỷ phú cơ sở dữ liệu Larry Ellison và con trai David đang trở thành những gương mặt được Tổng thống Trump ưu ái. Gia tộc này có thể sớm kiểm soát một đế chế truyền thông trải rộng từ CBS, Paramount, Warner, CNN cho đến một phần TikTok.
Từ “ông vua phần mềm” đến tham vọng truyền thông
Năm 2024, khi bước sang tuổi 80, nhiều người nghĩ rằng Larry Ellison sẽ dần lui vào hậu trường, dành thời gian cho những hoạt động từ thiện nhằm củng cố di sản. Sau hàng thập kỷ tung hoành trong các cuộc đua thuyền buồm đắt đỏ hay những màn “dogfight” trên bầu trời Thái Bình Dương bằng máy bay phản lực cá nhân, dường như ông sẽ chọn con đường bình lặng hơn.
Thế nhưng, Ellison lại mở ra một chương mới bất ngờ: trở thành ông trùm truyền thông, với tiềm lực và ảnh hưởng có thể vượt qua cả những tên tuổi lịch sử như William Randolph Hearst hay Joseph Pulitzer.
Oracle – tập đoàn công nghệ mà Ellison đồng sáng lập từ năm 1977 và vẫn nắm quyền kiểm soát – hiện là một trong những nhà đầu tư vào phiên bản TikTok Mỹ, sau khi Quốc hội buộc ByteDance (Trung Quốc) phải thoái vốn vì lo ngại an ninh quốc gia. Ellison sở hữu hơn 40% cổ phần Oracle và giữ vai trò giám đốc công nghệ.
Dù nhiều chi tiết về cấu trúc sở hữu của TikTok mới chưa rõ ràng, giả định an toàn nhất là ứng dụng này sẽ nằm trong tay những người có thiện cảm với Trump. Chính Tổng thống từng tiết lộ, gia tộc Murdoch (Fox News) “có lẽ” cũng sẽ góp vốn.
TikTok với 170 triệu người dùng Mỹ là “miếng bánh” béo bở. Oracle vốn đã cung cấp hạ tầng điện toán đám mây cho TikTok, nhưng thương vụ mới này có thể đưa họ bước vào mảng kinh doanh hướng tới người tiêu dùng – điều mà nỗ lực trước đó của Oracle với máy tính mạng những năm 1990 đã thất bại.
Đế chế truyền thông gia đình Ellison
TikTok chỉ là một phần trong danh mục truyền thông đang mở rộng nhanh chóng của gia đình Ellison. Con trai ông là David Ellison đã hoàn tất thương vụ 8 tỷ USD để thâu tóm Paramount và CBS, và được cho là đang chuẩn bị một bước đi lớn hơn: mua lại Warner Bros. Discovery, công ty sở hữu CNN.
Ở thời điểm khác, việc một gia đình kiểm soát TikTok, CBS và CNN đồng thời là điều bất khả thi vì rào cản pháp lý. Nhưng hiện tại, khi mối quan hệ với Tổng thống Trump trở thành lợi thế chính trị lớn, kịch bản này lại rất khả thi. Chính Trump từng nói hồi tháng 1 rằng ông muốn Elon Musk hoặc Larry Ellison đứng ra mua TikTok.
Trong lịch sử Mỹ, nhiều gia tộc từng nắm giữ những mảnh ghép truyền thông lớn như Chandler với Los Angeles Times hay Murdoch với Fox và Wall Street Journal. Tuy nhiên, ảnh hưởng của họ thường giới hạn bởi địa lý hoặc định hướng biên tập khác nhau.
Thời đại số đã xóa bỏ giới hạn đó. Michael Socolow, nhà sử học truyền thông tại Đại học Maine nhận định: “Mọi thứ đang hội tụ. Điểm khác biệt hiện nay là sự kiểm soát trải rộng đa nền tảng. Khi cùng lúc định hình được TikTok, CBS News và CNN, đó thực sự là một thế giới mới.”
Khối tài sản khổng lồ làm bệ đỡ
Tiền bạc, rào cản truyền thống của những đế chế truyền thông, hoàn toàn không phải vấn đề với Ellison. Chỉ trong một ngày gần đây, giá trị cổ phần Oracle của ông tăng thêm 100 tỷ USD, đưa Ellison trở thành người giàu nhất thế giới trong khoảnh khắc, trước khi bị Elon Musk vượt qua. Theo Bloomberg Billionaires Index, giá trị tài sản ròng của ông hiện là 367 tỷ USD.
Ellison đã hiện diện ở Thung lũng Silicon lâu hơn bất kỳ nhà sáng lập nào còn lại. Bắt đầu với phòng thí nghiệm nhỏ mang tên Software Development Laboratories năm 1977, ông nhanh chóng biến Oracle thành nhà cung cấp cơ sở dữ liệu hàng đầu. Không phải thiên tài kỹ thuật, Ellison là một “siêu sao bán hàng”, người đưa Oracle thoát khỏi nhiều lần cận kề phá sản để tồn tại và phát triển, khác với phần lớn đối thủ cùng thời.
Trong hành trình ấy, ông cũng trở thành hình mẫu “làm hết sức, chơi hết mình”: nhiều lần kết hôn, sở hữu bất động sản khắp nơi, trong đó có gần như toàn bộ đảo Lanai ở Hawaii. Ông còn mua cả máy bay phản lực SIAI-Marchetti S.211 của hải quân Ý và từng giả chiến cùng con trai trên bầu trời.
Bước ngoặt truyền thông
Trước đây, Ellison hiếm khi tỏ ra hứng thú với truyền thông, ngoài việc dùng các cuộc phỏng vấn để công kích Bill Gates. Nhưng nay, con trai ông đang đàm phán mua lại The Free Press – tờ báo số mới nổi do Bari Weiss điều hành, được cho là sẽ có vai trò trong CBS sau khi David tiếp quản. Weiss từng là biên tập viên mục ý kiến của New York Times.
David Ellison, với thương vụ Paramount, đã thể hiện tham vọng xây dựng dấu ấn riêng. Nếu kế hoạch mua Warner thành công, gia đình Ellison sẽ kiểm soát phần lớn Hollywood cùng với hai kênh tin tức lớn nhất nước Mỹ.
Những rắc rối trong hoạt động từ thiện
Song song với việc bành trướng truyền thông, Ellison cũng tìm cách xây dựng di sản qua hoạt động khoa học – từ thiện. Ông đang đầu tư mạnh vào Viện Công nghệ Ellison (Ellison Institute of Technology – EIT) tại Đại học Oxford, nơi ông tuyên bố sẽ “tập trung nguồn lực”.
Tuy nhiên, dự án này lại lặp lại mô hình rắc rối từng thấy trong các hoạt động từ thiện trước của Ellison: thay đổi ý định liên tục và mâu thuẫn với các nhà quản lý.
Tháng 8 vừa qua, John Bell – nhà khoa học danh tiếng được Ellison mời về để xây dựng EIT – đã rời đi sau chưa đầy một năm, dù trước đó ca ngợi Ellison là “người duy nhất ở Anh có thể tạo ra bước ngoặt này”. Ông bị thay thế bởi Santa Ono, cựu hiệu trưởng Đại học Michigan, với vai trò dường như cao hơn.
Theo nguồn tin thân cận, Ellison can thiệp rất sâu vào hoạt động viện, thường xuyên tham gia họp và trao đổi trực tiếp. Điều này tạo ra căng thẳng về cách thương mại hóa nghiên cứu khoa học cũng như nghi ngại về cam kết tài chính lâu dài của ông.
Chân dung “ông trùm khác biệt”
Larry Ellison chưa bao giờ là nhân vật dễ đoán. Từ người sáng lập Oracle, tay chơi khét tiếng của giới thượng lưu Thung lũng Silicon, ông nay chuyển mình thành thế lực mới trong truyền thông toàn cầu. Nếu các thương vụ thành công, gia đình Ellison sẽ nắm trong tay quyền lực vượt trội: từ Hollywood đến tin tức chính thống, từ CBS, CNN đến TikTok – nền tảng đang nắm giữ tâm trí giới trẻ.
Ở tuổi 81, thay vì an nhàn, Ellison lại bước vào cuộc chơi quyền lực mới. Trong bối cảnh truyền thông toàn cầu đang tái cấu trúc, sự nổi lên của ông không chỉ gây chấn động giới kinh doanh, mà còn đặt ra câu hỏi: liệu một “ông vua phần mềm” có thể trở thành “ông trùm truyền thông” định hình dư luận ở Mỹ và xa hơn nữa?
shared via nytimes,
