Hollywood trở lại thời kỳ “nóng bỏng, táo bạo và da trắng”
11/08/25
 |
| The Hunting Wives chiếu trên Netflix. Ảnh: Lionsgate |
Nếu cần thêm bằng chứng cho thấy “thời kỳ bông tuyết tiến bộ” của Hollywood đã chính thức tan chảy, thì việc bộ phim Basic Instinct – tác phẩm khắc sâu hình tượng nữ sát nhân hậu nữ quyền Catherine Tramell (Sharon Stone) cầm chiếc đục băng – tái xuất đã nói lên tất cả.
Mới đây, Amazon MGM đã mua kịch bản mới từ Joe Eszterhas – “ông hoàng” của những kịch bản nóng bỏng như Flashdance, Jade, Sliver, Showgirls và Basic Instinct trong thập niên 1980–1990 – với giá 2 triệu USD. Ông sẽ viết một phiên bản “chống thức tỉnh” (anti-woke) và sẽ nhận thêm 2 triệu USD nếu phim được sản xuất.
Eszterhas chia sẻ: “Tôi không tin vào woke hay sự đúng mực chính trị, vì tôi cho rằng điều đó không phản ánh sự thật. Tôi thích sự thật được nói ra.” Khi được hỏi kịch bản sẽ “chống thức tỉnh” thế nào, ông chỉ tiết lộ là nó sẽ “bốc lửa”, còn chi tiết thì “sẽ biết khi viết ra”.
Xu hướng Hollywood rời xa “khuôn khổ tiến bộ”
Ngành công nghiệp điện ảnh đang rẽ khỏi hướng tiếp cận đề cao yếu tố xã hội – khung giá trị đã chi phối kịch bản, dàn diễn viên và quyết định sản xuất hơn một thập kỷ qua.
Trên Netflix, loạt phim mới The Hunting Wives có Malin Akerman vào vai người vợ Texas quyến rũ của một doanh nhân giàu có, với mái tóc bồng, súng săn, giọng miền Nam và mối tình vụng trộm cùng con trai tuổi vị thành niên của mục sư. Hầu hết nhân vật trong phim đều “nóng bỏng, táo bạo và da trắng”.
Ngay cả South Park – “thước đo” mỉa mai văn hóa đại chúng – cũng tuyên bố “woke đã chết” trong tập mở màn mùa mới. Tập phim gây sốt với cảnh Tổng thống Trump bò trần qua sa mạc trong một đoạn video giả lập thông báo công cộng. Nhân vật Cartman tuyệt vọng khi biết “woke” đã chết, còn hiệu trưởng từng cực kỳ đúng mực chính trị bỗng quay sang ôm lấy tôn giáo, mời cả Chúa Jesus vào trường công. (Nỗ lực tự tử bằng khí CO của Cartman bất thành vì xe giờ là xe điện).
Gần đây, quảng cáo gợi cảm của Sydney Sweeney cho American Eagle – nơi cô uốn éo trên ghế sofa và nói về “jeans” (quần bò/gen di truyền) – gây tranh cãi khi một số ý kiến cực hữu cho rằng nó “mã hóa” thông điệp thượng tôn da trắng. Tuy nhiên, khác với thời kỳ trước, ở Hollywood hiện nay, không ai yêu cầu Sweeney xin lỗi hay quyên góp cho ACLU.
“Woke” – từ dòng chính đến bị xem là rào cản
“Woke” là thuật ngữ mang nhiều định kiến, ở đây được hiểu là niềm tin vào các giá trị tiến bộ nhằm sửa chữa bất công mang tính hệ thống liên quan đến chủng tộc, giới tính và các nhóm yếu thế khác.
Hollywood vốn là “pháo đài” tự do nhưng vẫn chủ yếu do nam giới da trắng điều hành đã gắn bó với các giá trị này trong nhiều thập kỷ. Sau làn sóng chỉ trích #OscarsSoWhite và thiếu đa dạng ở hàng ngũ đạo diễn, showrunner, ngành phim có những bước đi mạnh mẽ hơn: từ loạt phim Reservation Dogs của cộng đồng bản địa, Transparent của Amazon, đến series kinh dị da màu Lovecraft Country của HBO. Các gương mặt như Ryan Coogler, Lena Waithe, Quinta Brunson được kỳ vọng sẽ “thay đổi cuộc chơi”.
Tuy nhiên, “luật chơi” mới lại vô hình tạo ra các giới hạn, loại một số chủ đề và nhóm nhân vật khỏi danh sách ưu tiên. Không ít biên kịch nam da trắng từng thành danh cảm thấy bị “gạt ra bên lề” khi các hãng tìm kiếm nhân sự. Nỗ lực “tái cân bằng” vô tình khiến một số người trong giới cảm thấy bị bỏ lại.
Hệ quả là một phản ứng ngược bắt đầu hình thành – nhất là khi giới lãnh đạo Hollywood vẫn chủ yếu là nam da trắng.
Cú xoay trục và ảnh hưởng từ chính trị
Xu hướng thay đổi đã manh nha trước khi Trump đắc cử. Ngành giải trí vốn nhạy bén với tín hiệu xã hội – văn hóa tác động đến doanh thu phòng vé và thuê bao streaming. Sau làn sóng thiên tả mạnh mẽ hậu sự kiện George Floyd 2020 (bao gồm việc các hãng lập bộ phận DEI – đa dạng, công bằng, hòa nhập), đến năm 2023, con lắc bắt đầu lùi lại.
Diễn biến này song hành với bối cảnh chính trị khi Trump quay lại Nhà Trắng và biến việc xóa bỏ DEI thành mục tiêu lớn. Hầu hết các hãng phim lớn đã âm thầm loại bỏ chính sách này. Trường hợp Paramount-Skydance là minh chứng: thương vụ sáp nhập chỉ được thông qua sau khi Paramount đồng ý dàn xếp vụ kiện 16 triệu USD với CBS News – điều giới chuyên môn xem là vô lý. Ngay sau khi nhận được phê duyệt, Skydance tuyên bố sẽ bãi bỏ DEI.
Tại các công ty quản lý tài năng, các biên kịch da màu thuộc cộng đồng LGBTQ+ không còn là nhóm “được săn đón” như trước, và chữ ký email cũng không còn cần ghi đại từ nhân xưng. Điều này đặt ra câu hỏi: phải chăng “woke” chỉ là màn thể hiện để chiều lòng xu hướng chính trị tự do, và nay bị xem là bất lợi cho kinh doanh?
Tự soi lại giá trị cốt lõi
Hollywood đang trong thời khắc tự xem xét – hoặc có thể là thành thật hơn – khi những nhân vật quyền lực như nhà sản xuất Brian Grazer công khai thừa nhận đã bỏ phiếu cho Trump.
Tại Disney, nhiều phim Pixar gần đây bị cho là “một màu” vì lặp lại các thông điệp mà một số người coi là “woke”: chấp nhận người nhập cư (Turning Red, Elemental), tôn vinh đa dạng sắc tộc (Coco, Soul), hay trải nghiệm bị “khác biệt” (Elio). Một lãnh đạo cao cấp thừa nhận các phim đã mất sự đa dạng trong thông điệp.
Cuối cùng, Hollywood là ngành kinh doanh. Khán giả muốn gì sẽ được đáp ứng – không phải điều mà nhà sản xuất nghĩ họ nên muốn. Trong khi vẫn giữ giá trị tự do, ngành điện ảnh đang âm thầm bàn luận về ý nghĩa thực sự của những giá trị đó, chi phí để duy trì, và liệu “con lắc” có xoay quá xa khi mục tiêu là phục vụ toàn bộ nước Mỹ.
Với kịch bản mới của Eszterhas, yếu tố “chống thức tỉnh” có thể giúp được bật đèn xanh, nhưng thành công hay không sẽ phụ thuộc vào việc khán giả có thực sự muốn xem hay không.
shared via nytimes,
