ByteDance bất ngờ đóng cửa đơn vị xuất bản 8th Note Press, chấm dứt tham vọng “làm sách” bằng TikTok
25/06/25
Khởi đầu đầy kỳ vọng với hậu thuẫn từ TikTok
Vào mùa hè năm 2023, ByteDance – công ty mẹ của nền tảng TikTok – chính thức ra mắt 8th Note Press, một nhà xuất bản nhỏ hoạt động tại thị trường Mỹ. Dù là cái tên mới, 8th Note lại sở hữu lợi thế vượt trội so với các đối thủ nhờ gắn liền với TikTok – mạng xã hội có sức lan tỏa mạnh mẽ có thể biến những đầu sách vô danh thành hiện tượng bán chạy chỉ sau một đoạn clip ngắn.
Khi đó, nhiều tác giả và đại lý văn học bị thu hút bởi viễn cảnh rằng 8th Note có thể tận dụng sức mạnh tiếp thị kỹ thuật số của ByteDance để tạo ra những chiến dịch quảng bá hiệu quả chưa từng có. Việc ByteDance tham gia thị trường xuất bản được kỳ vọng sẽ tạo ra cú hích mới cho ngành.
Quyết định đóng cửa bất ngờ và hậu quả với tác giả
Tuy nhiên, chỉ sau chưa đầy một năm hoạt động, vào cuối tháng 5/2024, 8th Note bắt đầu gửi thông báo đến các tác giả và đại diện đại lý rằng họ sẽ đóng cửa hoàn toàn, đồng thời hoàn trả quyền xuất bản về lại cho tác giả. Một số phiên bản kỹ thuật số của các tác phẩm đã được gỡ bỏ khỏi các nền tảng bán sách, đồng nghĩa với việc bị “hủy xuất bản”.
Thông tin này gây bất ngờ và thất vọng lớn cho giới tác giả. Nhiều người kỳ vọng 8th Note sẽ giúp họ đưa tác phẩm ra thị trường với chiến dịch quảng bá mạnh mẽ, nhưng thay vào đó, các cuốn sách của họ lại biến mất khỏi thị trường mà không có lời giải thích thỏa đáng.
Mark Gottlieb – đại lý văn học đại diện cho tiểu thuyết To Have and Have More – cho biết cách rút lui đột ngột của 8th Note đang gây tổn hại nghiêm trọng đến sự nghiệp của tác giả. Ông nhận định: “Nếu bạn là tác giả lần đầu ra mắt, lịch sử sẽ ghi nhận rằng cuốn sách của bạn đã xuất bản rồi ngay lập tức ngừng phát hành – điều đó rất khó để bán lại cho một nhà xuất bản khác”.
Những rối loạn trong quá trình phát hành
Jill Marr – đại lý tại Sandra Dijkstra Literary Agency – đại diện cho hai tác giả sử dụng bút danh June Kaye, cho biết tiểu thuyết 37 Questions đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Tác phẩm được bán bản quyền cho 8th Note vào tháng 11/2023, phát hành bản kỹ thuật số vào tháng 2/2024, nhưng chỉ vài tháng sau đã bị gỡ khỏi hệ thống. Marr nói rằng quy trình xuất bản rất hỗn loạn: biên tập viên phụ trách rời đi mà không có người thay thế, báo cáo doanh số và tiền nhuận bút dự kiến gửi vào cuối tháng 5 nhưng chưa từng được nhận.
Marr chia sẻ: “Chúng tôi đang cố tìm nhà xuất bản mới, nhưng thật khó vì không có đủ thời gian để cuốn sách tạo được dấu ấn thị trường”.
Dấu hiệu mở rộng từng được công bố
Vào tháng 10/2023, lãnh đạo của 8th Note từng công bố kế hoạch hợp tác với Zando – một đơn vị xuất bản có mạng lưới phân phối sách in – để phát hành và đưa các đầu sách của 8th Note vào các hiệu sách vật lý. Dự kiến, đơn vị này sẽ xuất bản từ 10 đến 15 đầu sách mỗi năm, tập trung vào các thể loại như tiểu thuyết lãng mạn, giả tưởng, và tác phẩm dành cho thanh thiếu niên.
Sau đó, họ còn thông báo với các đại lý rằng sẽ mở rộng sang mảng khoa học viễn tưởng và fantasy. Trong năm đầu tiên hoạt động, 8th Note đã mua bản quyền hơn 30 đầu sách – một con số ấn tượng với một đơn vị mới.
Các tác giả và đại lý khi đó bị hấp dẫn bởi khả năng ByteDance có thể tận dụng dữ liệu xu hướng và tệp người dùng từ TikTok để định hướng quảng bá hiệu quả. Tuy nhiên, theo phản ánh từ nhiều đại lý, rất ít chiến dịch tiếp thị thực sự được triển khai, và không có đầu sách nào tạo ra hiệu ứng đột phá.
Hiện tại, nhiều bản điện tử của các tác phẩm do 8th Note xuất bản đã biến mất khỏi thị trường trực tuyến. Một số bản in được phát hành thông qua Zando vẫn còn được bán lẻ, nhưng số lượng và phạm vi phân phối đều hạn chế.
Bối cảnh chính trị phức tạp và sự im lặng từ ByteDance
Việc 8th Note đóng cửa diễn ra trong thời điểm TikTok đang chịu áp lực chính trị lớn tại Mỹ. Vào đầu tháng 6/2024, Tổng thống Donald Trump tiếp tục gia hạn thời hạn để ByteDance phải tìm chủ sở hữu mới cho TikTok tại Mỹ, nếu không muốn bị cấm hoạt động.
Trước tình hình pháp lý và chính trị phức tạp, ByteDance có thể đã chọn cách thu hẹp các mảng đầu tư ngoài lõi, trong đó có lĩnh vực xuất bản. Dù vậy, cả ByteDance, 8th Note và đối tác Zando đều từ chối bình luận về việc đóng cửa.
shared via nytimes,
