Masayoshi Son và tham vọng hồi sinh xe tự lái bằng trí tuệ nhân tạo
30/05/25
 |
| Masayoshi Son, giám đốc điều hành của SoftBank |
Masayoshi Son – nhà sáng lập tỷ phú của SoftBank – đang khởi xướng một canh bạc công nghệ mới: biến xe tự lái thành hiện thực bằng cách tập hợp các hãng xe đối thủ trên toàn cầu hợp lực, chia sẻ dữ liệu và cùng phát triển hệ thống điều hướng dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI).
Trong khi nhiều dự án xe tự lái hiện nay dựa vào bản đồ độ phân giải cao - vốn nhanh chóng lỗi thời và giới hạn hoạt động của xe trong một khu vực hẹp - ông Son lại đề xuất một mô hình hoàn toàn khác. Theo ông, xe nên được điều hướng bởi một hệ thống AI đủ mạnh để xử lý mọi tình huống trên đường ở bất kỳ đâu, không cần bản đồ. Để đào tạo được hệ thống như vậy, cần một lượng dữ liệu khổng lồ về hành vi lái xe trong thế giới thực. Vì thế, ông Son đang vận động các hãng xe lớn tại Mỹ, Nhật, châu Âu (bao gồm Honda, Nissan, Uber...) chia sẻ dữ liệu và tài nguyên phát triển.
Dù các hãng xe là đối thủ truyền thống, ông Son tin rằng chỉ khi hợp tác, họ mới đủ sức bắt kịp những người đi trước như Tesla hay các startup xe tự lái tại Trung Quốc.
SoftBank không xa lạ gì với các canh bạc lớn. Năm 2000, Son đầu tư $20 triệu vào Alibaba - thương vụ sau này đem lại hàng chục tỷ USD lợi nhuận. Ngược lại, vụ đầu tư hơn $14 tỷ vào WeWork lại thành thảm họa.
Hiện tại, SoftBank sở hữu cổ phần lớn tại nhiều công ty AI, đặc biệt là Arm – hãng thiết kế chip đang ăn nên làm ra nhờ làn sóng AI. Quý vừa qua, cổ phiếu Arm tăng vọt, giúp SoftBank ghi nhận kết quả tài chính vượt kỳ vọng và nâng tổng lượng tiền mặt của tập đoàn lên gần $40 tỷ (tính đến cuối tháng 3/2025), nguồn lực để thực hiện các khoản đầu tư khổng lồ tiếp theo.
Tháng trước, sau nửa năm vắng bóng, ông Son trở lại trước công chúng trong một buổi họp cổ đông đầy cảm xúc. Ông tiết lộ rằng đã mất ngủ nhiều đêm và “khóc không ngừng suốt nhiều ngày” vì lo SoftBank sẽ không kịp bước vào kỷ nguyên AI. Và rồi, ông tìm thấy “lý do để tồn tại”: biến "A.S.I." (Artificial Super Intelligence) – thành hiện thực. Đây là khái niệm ông dùng để chỉ dạng AI thông minh gấp 10.000 lần con người. “Tất cả những gì SoftBank từng làm chỉ là phần khởi động cho A.S.I.” – Masayoshi Son tuyên bố.
Son nhấn mạnh rằng xe tự lái không chỉ để tiện lợi, mà còn có thể cứu sống hàng ngàn người mỗi năm nhờ giảm thiểu tai nạn giao thông. Đây là một phần trong sứ mệnh nhân văn mà ông kỳ vọng A.S.I. sẽ mang lại.
Để chuẩn bị cho cuộc chơi này, ông Son đã đầu tư $1 tỷ vào Wayve – startup Anh chuyên phát triển hệ thống AI cho xe tự lái. Đồng thời, Arm cũng công bố dòng chip và nền tảng mới dành riêng cho ngành ô tô tự hành.
Tuy nhiên, ông không đơn độc đối mặt với những rào cản khổng lồ. Giai đoạn 2023–2024 đã chứng kiến hàng loạt cú vấp:
- Apple hủy bỏ toàn bộ dự án xe tự lái sau nhiều năm nghiên cứu.
- Cruise – công ty con của GM – phải rút toàn bộ xe khỏi đường vì lo ngại an toàn và pháp lý.
- Ford giải thể Argo AI, startup xe tự lái được hãng đầu tư mạnh.
Trong khi đó, Trung Quốc đang dẫn đầu về số lượng xe tự lái thử nghiệm trên đường công cộng, và Tesla tuyên bố sẽ ra mắt "robotaxi" ngay trong năm 2025. Ngay cả khi các hãng xe truyền thống đồng lòng theo ông Son, chưa ai dám chắc họ sẽ kịp đuổi theo các đối thủ này.
Dù ý tưởng về một liên minh chia sẻ dữ liệu để huấn luyện AI nghe có vẻ lý tưởng, các CEO trong ngành vẫn tỏ ra dè dặt. Họ lo ngại thời gian, chi phí và rủi ro pháp lý – đặc biệt là luật chống độc quyền ngày càng khắt khe.
shared via nytimes,
