Joby Aviation thâu tóm mảng dịch vụ hành khách của Blade: Bước tiến chiến lược trong cuộc đua taxi bay
07/08/25
 |
| Một chiếc trực thăng do Blade Air Mobility vận hành |
Hãng phát triển máy bay điện tiên phong Joby Aviation công bố kế hoạch mua lại mảng dịch vụ hành khách của Blade Air Mobility - hãng vận hành dịch vụ trực thăng taxi tại New York với giá trị thương vụ lên đến 125 triệu USD. Thỏa thuận này được coi là bước đi chiến lược nhằm tăng tốc thương mại hóa loại hình taxi bay bằng điện, vốn đang được kỳ vọng sẽ định hình lại ngành hàng không đô thị trong tương lai gần.
Mở rộng hạ tầng và thị trường qua “đường tắt” chiến lược
Với thương vụ này, Joby tiếp cận được hệ thống hạ tầng, tuyến bay và tệp khách hàng của Blade - những yếu tố có giá trị to lớn trong quá trình xin cấp phép vận hành cho dòng máy bay điện của hãng. Được thiết kế để chở một phi công và bốn hành khách, máy bay của Joby có khả năng bay 100 dặm (khoảng 160km) cho mỗi lần sạc. Những tuyến đường bay ngắn mà Blade đang khai thác tại New York và Nam Âu tỏ ra đặc biệt phù hợp với đặc tính kỹ thuật này.
Bên cạnh dịch vụ taxi trực thăng, thương vụ cũng bao gồm hoạt động cho thuê máy bay phản lực cá nhân của Blade. Tuy nhiên, mảng vận chuyển nội tạng chiếm hơn một nửa doanh thu của Blade sẽ được tách riêng dưới tên gọi mới Strata Critical Medical và không nằm trong thỏa thuận. Joby trở thành đối tác ưu tiên của Strata nhưng không nắm quyền sở hữu.
Ông JoeBen Bevirt - nhà sáng lập kiêm CEO của Joby cho biết việc mua lại Blade giúp hãng đẩy nhanh lộ trình vận hành thương mại, đặc biệt trong bối cảnh Joby dự kiến bắt đầu các chuyến bay thử nghiệm cấp phép của Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) từ đầu năm 2026. Song song đó, hãng cũng kỳ vọng sẽ chở hành khách thương mại đầu tiên ngay trong năm 2025.
“Blade xây dựng một hệ sinh thái hạ tầng và trải nghiệm khách hàng chuẩn mực suốt một thập kỷ qua. Đó sẽ là bệ phóng lý tưởng giúp Joby đẩy nhanh quá trình triển khai dịch vụ hành khách quy mô lớn,” ông Bevirt chia sẻ.
Công nghệ máy bay lai trực thăng và tiềm năng thương mại hóa
Máy bay của Joby có thiết kế lai giữa trực thăng và máy bay cánh cố định. Sở hữu sáu cánh quạt có thể xoay trục, phương tiện có thể cất và hạ cánh theo phương thẳng đứng như trực thăng, đồng thời bay ngang như máy bay sau khi vào không trung. Chính công nghệ linh hoạt này giúp nó phù hợp với môi trường đô thị đông đúc, nơi hạn chế về không gian và quy định bay.
Việc mua lại Blade không chỉ mang về khách hàng và tuyến bay sẵn có, mà còn cho phép Joby thử nghiệm các phần mềm vận hành do nhóm kỹ sư từng thuộc Uber phát triển. Hệ thống này bao gồm ứng dụng đặt chuyến cho người dùng, công cụ hỗ trợ phi công và nền tảng điều hành bay.
Blade hiện khai thác dịch vụ tại 12 địa điểm, bao gồm các sân bay quốc tế Kennedy và Newark, cùng các bãi đáp tại Manhattan. Năm ngoái, công ty đã phục vụ hơn 50.000 lượt khách và ghi nhận doanh thu gần 250 triệu USD, trong đó khoảng 60% đến từ dịch vụ vận chuyển nội tạng.
Hai bên cùng có lợi trong cuộc chơi dài hơi
Về phía Blade, thương vụ này phù hợp với chiến lược dài hạn khi công ty chủ yếu thuê ngoài đội máy bay (Blade chỉ sở hữu khoảng 15% số máy bay đang khai thác), cho phép họ linh hoạt chuyển đổi sang máy bay điện trong tương lai mà không chịu áp lực tài sản cố định.
CEO của Blade Rob Wiesenthal gia nhập Joby sau khi thương vụ hoàn tất và tiếp tục vận hành thương hiệu Blade. Trong khi đó, mảng vận chuyển nội tạng tách riêng dưới tên mới Strata Critical Medical vẫn niêm yết trên sàn chứng khoán độc lập. Thương vụ dự kiến hoàn tất trong vài tuần tới, và Joby sẽ thanh toán bằng tiền mặt hoặc cổ phiếu.
Cả Joby lẫn Blade đều chưa có lãi. Tuy nhiên, Blade chia sẻ trong buổi thuyết trình với nhà đầu tư chỉ cần hai hành khách là đủ để chuyến bay từ Manhattan đến sân bay JFK hòa vốn. Với máy bay điện tiêu tốn ít chi phí bảo trì hơn, công ty kỳ vọng biên lợi nhuận được cải thiện mạnh mẽ trong tương lai.
Cơ hội và thách thức trên đường đua taxi bay
Joby là một trong những cái tên nổi bật trong làn sóng phát triển máy bay điện, bên cạnh các đối thủ như Archer Aviation (San Jose, California) và Beta Technologies (Burlington, Vermont). Trong hơn một thập kỷ, các công ty trong lĩnh vực này huy động hàng trăm triệu USD, bắt tay với các hãng hàng không và ô tô, thử nghiệm máy bay cùng quân đội, đồng thời xây dựng nhà máy sản xuất.
Tuy nhiên, việc đưa công nghệ mới này vào khai thác thực tế không phải là điều dễ dàng. Quy trình phê duyệt và chứng nhận an toàn của FAA vốn nổi tiếng khắt khe và có thể mất nhiều năm. Dù Tổng thống Trump từng ký sắc lệnh thúc đẩy việc thử nghiệm taxi bay vào tháng 6, một số chuyên gia vẫn tỏ ra thận trọng về khả năng cấp phép vào năm tới.
Để rút ngắn thời gian thử nghiệm, các công ty như Joby hợp tác với Bộ Quốc phòng Mỹ - nơi không cần chờ phê duyệt FAA để vận hành thiết bị bay mới. Gần đây, Joby cùng L3Harris Technologies thông báo đang phát triển dòng máy bay quân sự lai có thể bay có hoặc không có phi công. Các chuyến bay thử sẽ khởi động vào mùa thu, với mục tiêu trình diễn vận hành vào năm sau.
shared via nytimes,
