Tim Cook “Khi lời thì thầm với Trump” không còn hiệu nghiệm
27/05/25
 |
| Giám đốc điều hành của Apple, Tim Cook |
Tim Cook – vị CEO kín tiếng nhưng quyền lực của Apple – từng được xem là người hiếm hoi trong giới công nghệ có thể “nói chuyện được” với Donald Trump. Nhưng mối quan hệ từng được ví như cầu nối giữa Thung lũng Silicon và Nhà Trắng nay đã rạn nứt nghiêm trọng. Trong bối cảnh Trump trở lại quyền lực và thúc đẩy mạnh mẽ chính sách “sản xuất tại Mỹ”, Apple – dưới sự dẫn dắt của Cook – đang đối mặt với áp lực chính trị chưa từng có.
Thời kỳ đầu Trump làm tổng thống, Tim Cook được ông công khai khen ngợi, thậm chí từng gọi nhầm ông là “Tim Apple” trong một khoảnh khắc khiến truyền thông dậy sóng. Cook khéo léo duy trì một mối quan hệ vừa đủ gần để vận động hành lang, vừa đủ xa để giữ hình ảnh trung lập. Năm 2019, Trump từng phát biểu: “Tim Cook là một CEO tuyệt vời vì ông ấy gọi cho tôi, còn những người khác thì không.”
Trong suốt nhiệm kỳ đầu tiên của Trump, Apple được hưởng lợi không nhỏ: Cook đã thành công trong việc vận động để iPhone sản xuất tại Trung Quốc được miễn thuế nhập khẩu đến 145%, tránh được một “cơn bão” thuế quan trị giá hàng tỷ USD.
Nhưng giờ đây, thời thế đã thay đổi. Trong chuyến công du Trung Đông gần đây, khi các CEO lớn như Jensen Huang (Nvidia), Larry Fink (BlackRock), Sam Altman (OpenAI) cùng tham gia, Tim Cook lại vắng mặt – một quyết định khiến Trump không hài lòng.
Tại sự kiện ở Riyadh, Trump tuyên bố: “Tim Cook không có mặt ở đây, nhưng Jensen Huang thì có.” Tại Qatar, ông tiếp tục công kích: “Tôi nghe nói Apple đang xây nhà máy ở Ấn Độ. Tôi không muốn các anh xây dựng ở Ấn Độ.”
Ngay sau đó, Trump đăng trên mạng xã hội rằng ông sẽ áp thuế 25% lên mọi iPhone sản xuất bên ngoài nước Mỹ, áp dụng từ cuối tháng 6. Đòn đánh này bất ngờ đến mức khiến cả nội các lẫn ban lãnh đạo Apple bị động. Đáng nói là chỉ hơn một tháng trước, Cook vừa mới thành công vận động để tránh mức thuế 145% cho iPhone lắp ráp tại Trung Quốc.
Đây là một năm không dễ dàng với Tim Cook và Apple:
- Apple thua kiện trong vụ xét xử về App Store, bị thẩm phán tố cáo "nói dối trước tòa" và buộc phải thay đổi cách điều hành kho ứng dụng.
- Jony Ive, nhà thiết kế huyền thoại của iPhone – từng rời Apple vì bất đồng với Cook – vừa gia nhập OpenAI để phát triển thiết bị cạnh tranh.
- Vision Pro, chiếc kính thực tế hỗn hợp phát hành đầu năm 2024, gây thất vọng dù được quảng bá rầm rộ.
- Apple cũng hoãn phát hành Siri thế hệ mới dùng AI, khiến giới đầu tư nghi ngờ năng lực cạnh tranh của hãng trong cuộc đua AI.
Dù vấp phải nhiều khủng hoảng, Apple vẫn là một cỗ máy tạo ra tiền khổng lồ:
- Giá trị thị trường của Apple đã tăng thêm hơn 2.500 tỷ USD dưới thời Cook, tương đương khoảng 500 triệu USD mỗi ngày kể từ 2011.
- Công ty vẫn duy trì lợi nhuận ròng gần 100 tỷ USD/năm, một con số mà bất kỳ doanh nghiệp nào cũng phải mơ ước.
Tuy nhiên, con số đẹp không giúp Cook tránh khỏi áp lực chính trị ngày càng tăng. Việc Apple chuyển một phần sản xuất sang Ấn Độ, như khoản đầu tư 1,5 tỷ USD vào nhà máy của Foxconn, đã trở thành cái cớ để Trump gây sức ép.
Chính quyền Trump cho rằng sản xuất điện tử ở nước ngoài là “một trong những điểm yếu lớn nhất về an ninh quốc gia”. Dù Apple hứa sẽ chi 500 tỷ USD tại Mỹ trong 4 năm tới, mua 19 tỷ USD chip nội địa và bắt đầu sản xuất máy chủ AI tại Houston, nhưng với Trump, như vậy là chưa đủ. Ông nói thẳng: “Nếu họ muốn bán iPhone ở Mỹ, tôi muốn nó được sản xuất tại Mỹ. Họ hoàn toàn có thể làm điều đó.”
Mức thuế 25% chưa phải đòn chí mạng – vì Apple có thể điều chỉnh giá bán hoặc biên lợi nhuận – nhưng đó là lời cảnh báo rằng Trump có thể siết mạnh hơn nếu không đạt được điều ông muốn.
Giữa làn sóng chỉ trích, Tim Cook chọn cách im lặng. Apple không đưa ra bình luận chính thức. Với những người trong giới, câu hỏi đặt ra là: Liệu “thì thầm với Trump” còn hiệu quả không? Nu Wexler, cựu giám đốc truyền thông của Google và Facebook, nhận định: “Mối quan hệ công khai của Cook với Trump giờ đã phản tác dụng. Nó khiến mọi động thái của Apple bị soi xét, và Trump không có động lực nào để nương tay nữa.”
shared via nytimes,
