Eli Lilly và tham vọng với viên thuốc uống giảm cân mỗi ngày
11/08/25
 |
| Eli Lilly, nhà sản xuất thuốc |
Kết quả thử nghiệm lâm sàng đầy hứa hẹn vừa được Eli Lilly công bố đang mở ra một thị trường tiềm năng khổng lồ cho viên thuốc tiện lợi dùng hàng ngày trong điều trị béo phì và tiểu đường.
Thuốc thử nghiệm mang tên orforglipron thuộc nhóm thuốc GLP-1, tương tự như các sản phẩm đã rất phổ biến như Wegovy, vốn được biết đến với khả năng hỗ trợ giảm cân hiệu quả. Tuy nhiên, các loại thuốc này hiện chỉ có dạng tiêm hàng tuần, khiến việc sử dụng chưa thực sự thuận tiện. Nếu orforglipron chứng minh được hiệu quả tương đương trong dạng viên uống, sản phẩm này có thể tiếp cận đông đảo bệnh nhân hơn và trở thành “bom tấn” mới trên thị trường.
Thời điểm ra mắt dự kiến
Eli Lilly sẽ nộp hồ sơ xin cấp phép thương mại hóa thuốc cho mục đích giảm cân vào cuối năm nay và cho tiểu đường vào đầu năm sau. Quá trình xem xét của Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) có thể kéo dài nhiều tháng, thậm chí lâu hơn.
Theo dự báo của các nhà phân tích Phố Wall, nếu mọi việc thuận lợi, orforglipron có thể được tung ra tại Mỹ vào nửa cuối năm sau. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr. có đưa ra ý kiến hay không. Trước đây, ông từng chỉ trích nhóm thuốc GLP-1, cho rằng con người nên ăn uống lành mạnh thay vì phụ thuộc thuốc, dù gần đây ông cũng thừa nhận đây là “những loại thuốc phi thường”.
So sánh với Wegovy và Zepbound
Hiện nay, các sản phẩm tiêm phổ biến nhất do Eli Lilly sản xuất gồm Zepbound (cho béo phì) và Mounjaro (cho tiểu đường), cùng với các sản phẩm của Novo Nordisk như Wegovy (béo phì) và Ozempic (tiểu đường).
Thử nghiệm lâm sàng của Eli Lilly thực hiện trên hơn 500 người mắc tiểu đường dạng 2 trong gần 10 tháng, so sánh nhóm dùng orforglipron và nhóm dùng giả dược. Kết quả cho thấy bệnh nhân dùng liều cao nhất giảm trung bình 16 pound (gần 8% trọng lượng cơ thể) mức giảm tương đương Wegovy và chỉ thấp hơn chút ít so với Zepbound trong các thử nghiệm riêng biệt.
Tác dụng phụ và tính an toàn
Những tác dụng phụ thường gặp nhất trong thử nghiệm gồm tiêu chảy, khó tiêu, táo bón, buồn nôn và nôn mửa tương tự như các loại thuốc tiêm GLP-1. Đây là tín hiệu tích cực, bởi giới khoa học từng lo ngại thuốc uống GLP-1 có thể gây tác dụng phụ nghiêm trọng, khiến bệnh nhân ngần ngại sử dụng.
Tuần này, Pfizer đã thông báo ngừng phát triển một loại thuốc uống GLP-1 khác sau khi một người tham gia thử nghiệm nghi ngờ bị tổn thương gan do thuốc. Eli Lilly khẳng định orforglipron không ghi nhận dấu hiệu gây hại gan trong nghiên cứu mới công bố.
Mức độ công bố dữ liệu
Hiện Eli Lilly mới đưa ra bản tóm tắt kết quả thử nghiệm trong thông cáo báo chí, đúng quy định đối với dữ liệu có khả năng tác động đến giá cổ phiếu. Dữ liệu chi tiết sẽ được công bố tại một hội nghị chuyên ngành về tiểu đường và đăng trên tạp chí y khoa. Các chuyên gia độc lập vẫn chưa đánh giá kết quả này, và khi sử dụng trên số lượng bệnh nhân lớn hơn, hiệu quả có thể thấp hơn và tác dụng phụ có thể xuất hiện nhiều hơn.
Giá bán dự kiến
Eli Lilly chưa công bố giá chính thức trước khi thuốc được cấp phép, nhưng dự đoán tại Mỹ sẽ ở mức cao. Các nhà phân tích Phố Wall ước tính giá niêm yết có thể dưới 1.000 USD/tháng, thấp hơn mức 1.086 USD của Zepbound và 1.349 USD của Wegovy.
Trên thực tế, rất ít bệnh nhân phải trả toàn bộ giá niêm yết, vì đa số mua qua bảo hiểm. Với bệnh nhân tự trả, Eli Lilly và Novo Nordisk hiện bán thuốc tiêm ở mức khoảng 500 USD.
Kế hoạch sản xuất
Nguồn cung hạn chế từng là vấn đề lớn của thuốc tiêm GLP-1 do nhu cầu vượt xa dự đoán. Để tránh lặp lại tình trạng này, Eli Lilly đã tích trữ lượng lớn orforglipron, với giá trị hàng tồn kho gần 550 triệu USD.
Công ty chưa tiết lộ địa điểm sản xuất cụ thể nhưng cho biết nguyên liệu đến từ nhiều khu vực, bao gồm châu Âu điều có thể chịu ảnh hưởng nếu Mỹ áp thuế nhập khẩu dược phẩm như đề xuất của Tổng thống Donald Trump. Eli Lilly đặt mục tiêu sản xuất toàn bộ nguồn cung cho thị trường Mỹ trong nước trong vòng 5 năm tới.
Các đối thủ trên thị trường
Một số thuốc giảm cân dạng viên như orlistat được phê duyệt từ trước, nhưng hiệu quả thấp và tác dụng phụ khó chịu khiến ít người dùng. Novo Nordisk có Rybelsus cùng hoạt chất với Wegovy và Ozempic nhưng ở dạng uống, chỉ được phê duyệt điều trị tiểu đường và hiệu quả giảm cân khiêm tốn.
Hiện nhiều công ty khác như AstraZeneca, Structure Therapeutics, Roche, Viking Therapeutics và Regor Therapeutics cũng phát triển phiên bản viên uống GLP-1, nhưng orforglipron đang đi trước về tiến độ. Điều này có thể giúp Eli Lilly gần như độc quyền thị trường trong vài năm, giữ mức giá cao lâu hơn.
Tác động đến thuốc tiêm
Ngay cả khi viên uống ra mắt, thuốc tiêm GLP-1 vẫn được dự báo duy trì sức hút. Một số bệnh nhân thích tiêm hàng tuần hơn uống thuốc mỗi ngày. Tuy nhiên, orforglipron được kỳ vọng mở rộng đáng kể quy mô thị trường, “tăng kích thước chiếc bánh” thay vì thay thế hoàn toàn thuốc tiêm.
Nguồn gốc và quá trình phát triển
Hoạt chất orforglipron ban đầu được phát hiện bởi Chugai Pharmaceutical (Nhật Bản). Eli Lilly mua quyền phát triển vào năm 2018, chưa đầy một năm sau khi Ozempic được chấp thuận điều trị tiểu đường và trước khi tác dụng giảm cân của nhóm thuốc này được công nhận rộng rãi. Thương vụ trị giá 50 triệu USD này giờ đây có thể mang lại doanh thu khổng lồ.
Các nghiên cứu tiếp theo
Eli Lilly đang tiến hành nhiều nghiên cứu quy mô lớn khác với hơn 10.000 bệnh nhân thuộc các nhóm: tiểu đường, kết hợp tiểu đường và béo phì, cũng như béo phì kèm bệnh tim mạch hoặc ngưng thở khi ngủ. Mục tiêu là đánh giá độ an toàn và hiệu quả trên nhiều đối tượng đa dạng.
Kết quả ở nhóm bệnh nhân béo phì dự kiến công bố cuối năm nay, còn dữ liệu ở nhóm tiểu đường dạng 2 sẽ có vào đầu năm sau.
shared via nytimes,
