Xuất khẩu thịt heo kỷ lục sang Trung Quốc giữa đại dịch: Làn sóng chỉ trích từ giới chính trị Mỹ
21/07/25
Hai Thượng nghị sĩ Dân chủ kỳ cựu – Elizabeth Warren (Massachusetts) và Cory Booker (New Jersey) – vừa đồng loạt chỉ trích các ông lớn ngành chế biến thịt tại Mỹ, bao gồm Smithfield, Tyson, Cargill và JBS. Nguyên nhân: các doanh nghiệp này đã xuất khẩu lượng thịt heo kỷ lục sang Trung Quốc trong tháng 4 – thời điểm họ đồng thời cảnh báo nguy cơ thiếu thịt nghiêm trọng trong nước và gây áp lực buộc Nhà Trắng giữ các nhà máy hoạt động trong giai đoạn cao điểm đại dịch COVID-19.
Mâu thuẫn giữa xuất khẩu và an toàn lao động
Trong bức thư gửi tối thứ Hai, hai Thượng nghị sĩ bày tỏ quan ngại sâu sắc khi các doanh nghiệp yêu cầu ưu tiên giữ dây chuyền sản xuất để “phục vụ người tiêu dùng Mỹ”, trong khi thực tế lại dồn dập xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc – nơi nhu cầu thịt heo tăng vọt sau khi cuộc chiến thương mại tạm lắng. Theo dữ liệu do The New York Times công bố, riêng trong tháng 4/2020, tổng lượng thịt heo Mỹ xuất khẩu sang Trung Quốc đã lên tới 129.000 tấn – mức cao nhất trong lịch sử.
Thêm vào đó, Warren và Booker nhấn mạnh, các công ty “đã đặt mạng sống của hàng nghìn lao động vào tình thế nguy hiểm”, khi tiếp tục vận hành nhà máy giữa lúc dịch lan rộng, và điều đó còn góp phần làm giá thực phẩm tăng tại Mỹ.
“Hành vi như vậy khiến chúng tôi nghi ngờ cam kết của quý vị đối với người lao động, cộng đồng địa phương và người tiêu dùng Mỹ – những người dựa vào sản phẩm của quý vị để nuôi sống gia đình,” trích thư Warren và Booker.
Lợi nhuận từ Trung Quốc và câu hỏi về minh bạch
Smithfield – công ty thuộc sở hữu tập đoàn Trung Quốc WH Group – cùng JBS từ chối bình luận. Đại diện Tyson và Cargill cũng không đưa ra phản hồi.
Về phần mình, các tập đoàn chế biến thịt này cho rằng họ thực sự đối mặt với nguy cơ thiếu nguồn cung. Nhiều nhà máy đã phải đóng cửa trong suốt tháng 4 và đầu tháng 5 khi hàng nghìn công nhân dương tính với virus và nhiều người tử vong. Theo họ, phần lớn lượng thịt xuất khẩu sang Trung Quốc đã được sản xuất từ nhiều tuần trước đó – tức là trước khi nhà máy trở thành điểm nóng dịch bệnh. Sau sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Trump vào cuối tháng 4, một số công ty cũng đã điều chỉnh để phục vụ nhu cầu nội địa nhiều hơn.
Tuy vậy, dữ liệu của S&P Global Market Intelligence cho thấy xu hướng xuất khẩu không hề chậm lại trong tháng 5. Xuất khẩu gia cầm tăng 28% so với cùng kỳ năm trước, trong khi xuất khẩu thịt heo sang Trung Quốc vọt lên tới 590%, chạm đỉnh kể từ năm 2009.
Đáng chú ý, ngành thịt heo Mỹ đã đầu tư mở rộng công suất chế biến và chăn nuôi từ cuối năm trước, khi căng thẳng thương mại Mỹ - Trung dịu lại, mở đường cho cơ hội xuất khẩu lớn hơn vào thị trường đông dân nhất thế giới.
Áp lực cung cấp minh bạch và dữ liệu
Trong thư, hai Thượng nghị sĩ cũng yêu cầu các công ty tiết lộ số ca nhiễm virus tại từng cơ sở, điều mà các hãng như Smithfield thường từ chối công bố nếu không bị yêu cầu bắt buộc. Ngoài ra, họ còn đề nghị cung cấp thêm dữ liệu chi tiết về lượng hàng xuất khẩu và mức tăng giá nội địa trong thời kỳ dịch bệnh.
“Những hành động này đặt dấu hỏi về nguyên nhân thực sự của sắc lệnh tổng thống, về tính trung thực khi giải thích với công chúng Mỹ về lý do giá thực phẩm tăng, và về cam kết của quý vị đối với an ninh lương thực quốc gia,” bức thư kết luận.
shared via nytimes,
