Cú ngã 60 tỷ USD của Warren Buffett: Thất bại của một “cuộc hôn nhân vàng” trong ngành thực phẩm
14/07/25
Mười năm trước, vụ sáp nhập giữa Kraft và Heinz từng được ca ngợi là “đám cưới thế kỷ” trong ngành thực phẩm Mỹ. Đứng sau thương vụ là hai thế lực tài chính lẫy lừng: Warren Buffett – nhà đầu tư vĩ đại, và 3G Capital – quỹ đầu tư Brazil nổi tiếng với triết lý điều hành cứng rắn. Nhưng đến tháng 7/2025, liên minh này đang đứng bên bờ vực tan vỡ, để lại một thất bại nặng nề về mặt tài chính và chiến lược.
Giấc mộng ẩm thực và cú trượt dài
Khi Kraft sáp nhập với Heinz năm 2015, giới đầu tư từng ví đây như một bước đi cách mạng trong ngành hàng tiêu dùng. Tập đoàn mới sở hữu danh mục sản phẩm khổng lồ gồm Heinz Ketchup, Kraft Mac & Cheese, xúc xích Oscar Mayer và món tráng miệng Jell-O, với doanh thu hợp nhất 28 tỷ USD. Warren Buffett bỏ vào thương vụ hơn 10 tỷ USD, còn 3G Capital mang theo triết lý “zero-based budgeting” – mỗi đồng chi tiêu đều phải được minh bạch và cắt gọt đến mức tối đa.
Nhưng điều từng thành công trong ngành bia và cà phê lại không thể áp dụng nguyên vẹn vào ngành thực phẩm tiêu dùng đang biến đổi nhanh chóng. Khách hàng ngày càng từ chối các sản phẩm chế biến sẵn, nhiều phụ gia và chuyển sang tiêu dùng thực phẩm tươi, hữu cơ, ít đường, không phẩm màu. Trong khi đó, Kraft Heinz lại mắc kẹt với các thương hiệu “cổ điển”, thiếu đổi mới và sáng tạo.
Từ đỉnh cao năm 2017, giá cổ phiếu của Kraft Heinz lao dốc hơn 70%, khiến công ty mất gần 60 tỷ USD giá trị vốn hóa. Hai cú đánh lớn ập tới vào năm 2017: lời đề nghị tiếp quản trị giá 143 tỷ USD gửi tới Unilever bị từ chối, và bê bối kế toán khiến giới đầu tư thêm lo lắng. Đến năm 2019, công ty phải ghi giảm giá trị tài sản 15 tỷ USD, chủ yếu do sức hấp dẫn suy giảm của các thương hiệu lâu đời như Kraft và Oscar Mayer – minh chứng rõ ràng cho sai lầm trong chiến lược điều hành cắt giảm chi phí quá mức.
Kế hoạch chia tách để sinh tồn
Tháng 7/2025, Kraft Heinz chính thức thừa nhận mô hình hiện tại đã lỗi thời. Công ty lên kế hoạch chia tách thành hai thực thể: một đơn vị giữ lại các sản phẩm tăng trưởng cao như sốt Heinz, mù tạt Grey Poupon và các loại nước sốt; trong khi đơn vị còn lại sẽ gánh các thương hiệu thực phẩm chế biến truyền thống như mì hộp, thịt nguội, phô mai đóng gói.
Ban lãnh đạo Kraft Heinz kỳ vọng hai công ty độc lập sẽ có tổng giá trị vượt qua mức vốn hóa hiện tại là 31 tỷ USD – một nỗ lực nhằm “giải phóng giá trị” bị chôn vùi suốt thời gian dài. Tuy vậy, giới phân tích đánh giá động thái này giống như một giải pháp “sinh tồn bắt buộc” hơn là chiến lược tăng trưởng.
Sự chia tách cũng đồng nghĩa với việc Warren Buffett phải thừa nhận một trong những thất bại hiếm hoi nhưng đau đớn trong sự nghiệp đầu tư lẫy lừng.
Buffett – Nhà tiên tri cũng có lúc sai
Warren Buffett được mệnh danh là “Nhà tiên tri xứ Omaha”, nổi danh với triết lý đầu tư giá trị dài hạn, chỉ đặt cược vào những doanh nghiệp có thương hiệu mạnh và lợi thế bền vững. Nhưng thương vụ Kraft Heinz lại trở thành “vết xước” khó xóa mờ trong hồ sơ đầu tư gần như hoàn hảo của Buffett.
Không chỉ mua vào với mức định giá cao, Buffett còn bị động khi Kraft Heinz gặp khủng hoảng, không kịp thời điều chỉnh hoặc tái cấu trúc. Đến tháng 5/2025, Berkshire Hathaway – tập đoàn của Buffett – chính thức rút khỏi hội đồng quản trị dù vẫn giữ khoảng 28% cổ phần. Đây là một tín hiệu rõ ràng cho thấy Buffett không còn muốn can thiệp trực tiếp vào một thương vụ đang mất kiểm soát.
Về phía 3G Capital, quỹ này đã rút lui sớm hơn, bán toàn bộ cổ phần vào cuối năm 2023, khép lại hành trình đầu tư thất bại với ngành hàng tiêu dùng Mỹ.
Khi ngành thực phẩm đóng gói rơi vào khủng hoảng
Không chỉ Kraft Heinz, cả ngành thực phẩm đóng gói truyền thống đang đối mặt với áp lực thay đổi sâu sắc. Hành vi người tiêu dùng thay đổi buộc các ông lớn như Nestlé, General Mills hay Kellogg phải thay đổi chiến lược. Các tập đoàn này đã phải bán bớt các mảng kinh doanh kém hiệu quả, tái cấu trúc hoặc tăng cường đầu tư vào thực phẩm lành mạnh, hữu cơ.
Kellogg gần đây cũng chia tách thành hai công ty, trong đó đơn vị WK Kellogg đã được bán cho Ferrero với giá 3 tỷ USD. Việc tách công ty không còn là lựa chọn chiến lược mà trở thành lối thoát bắt buộc.
Thất bại của Kraft Heinz, nếu từng được ca ngợi là đỉnh cao của chủ nghĩa đầu tư kỷ luật, thì giờ đây lại minh chứng cho giới hạn của chính mô hình ấy. Buffett – người nổi tiếng thận trọng – đã đánh giá sai tốc độ thay đổi trong thị hiếu người tiêu dùng, và cái giá phải trả là một thương vụ mất hàng chục tỷ USD.
shared via WSJ,
