Công thức 1 và bài toán đổi mới: Stefano Domenicali và hành trình giữ lửa cho môn thể thao tốc độ
25/09/25
 |
| Chủ tịch FIA – Mohammed Ben Sulayem (trái) đi cùng Stefano Domenicali – giám đốc điều hành của Tập đoàn Công thức 1. Môn thể thao này mới chỉ bắt đầu phát triển tại Mỹ, Domenicali cho biết. Ảnh: Mark Thompson |
Đã gần 5 năm kể từ khi Stefano Domenicali được bổ nhiệm làm Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Formula 1 (F1). Trong khoảng thời gian ấy, giải đua danh giá nhất hành tinh đã thay đổi mạnh mẽ, đến mức chính ông cũng thừa nhận “mọi thứ đã tiến hóa nhanh hơn cả những gì tôi tưởng tượng”.
Lịch thi đấu hiện đã mở rộng lên 24 chặng Grand Prix, so với 22 chặng năm 2021. Đặc biệt, thị trường Mỹ được coi là điểm sáng khi từ một chặng duy nhất ở Austin, Texas, nay có thêm hai sự kiện mới tại Miami và Las Vegas. Không chỉ vậy, F1 còn đưa vào 6 chặng đua sprint, có chiều dài bằng 1/3 Grand Prix, giúp tăng tính kịch tính và hấp dẫn với khán giả.
Động lực mới từ công nghệ và giải trí
Theo Domenicali, F1 vốn là “công nghệ”, nhưng nay đã trở thành “một thế giới giải trí” với khả năng thu hút thêm nhiều khán giả, đối tác và nguồn thu. Chỉ trong 5 năm, doanh thu và tốc độ tăng trưởng của F1 đã đạt mức “tuyệt đối ấn tượng”.
Sự thành công ấy không thể thiếu Drive to Survive – loạt phim tài liệu trên Netflix khởi chiếu từ 2019, mang đến góc nhìn hậu trường và kéo thêm một thế hệ khán giả trẻ. Năm nay, sức hút còn tăng cao khi F1: The Movie với sự tham gia của Brad Pitt được công bố.
Domenicali nói: “Khán giả trẻ của chúng tôi đang tăng nhanh. Chúng tôi tin rằng họ sẽ trở thành những người hâm mộ trung thành lâu dài. Bằng chứng là chúng tôi chưa bao giờ có nhiều đối tác đồng hành đến thế. Điều đó khẳng định chúng tôi đang đi đúng hướng.”
Andrea Stella, lãnh đội McLaren, cũng thừa nhận Domenicali xứng đáng được khen ngợi: “Thành công của F1 hiện nay không thể coi là điều hiển nhiên, bởi không phải môn thể thao nào cũng đạt được sự bùng nổ này.”
Chinh phục thị trường Mỹ
Trong quá khứ, dưới thời Bernie Ecclestone, F1 từng thất bại khi tìm cách mở rộng tại Mỹ. Nhưng đến nay, sau khi Liberty Media tiếp quản năm 2017, cục diện đã thay đổi hoàn toàn.
Domenicali nhấn mạnh: “Nếu chỉ xuất hiện một lần mỗi năm ở Austin, F1 sẽ khó để lại dấu ấn. Từ một chặng, chúng tôi đã tiến thẳng lên ba, và đều thành công.”
Ông cũng lưu ý sự khác biệt văn hóa: “Ở Mỹ, thể thao được sống cùng mỗi ngày. Từ sáng sớm, bạn đã bị bao vây bởi tin tức thể thao. Đó là nền văn hóa mà chúng tôi phải tôn trọng và hòa nhập.”
Không chỉ tăng sự hiện diện, F1 còn tận dụng phim ảnh và truyền thông để tạo chủ đề bàn luận trong đời sống thường nhật. Tuy nhiên, Domenicali cũng thừa nhận F1 mới chỉ “chạm bề mặt” ở Mỹ, và cần giáo dục thêm khán giả về những điều cơ bản: “Khi chúng ta nói về hộp số, về động cơ, nhiều người Mỹ chưa hề hiểu. Tôi từng bị hỏi rằng: ‘Các tay đua có phải tuân thủ giới hạn tốc độ trên đường không?’ Điều đó cho thấy chúng ta cần giản dị hơn khi giải thích.”
Thay đổi công nghệ từ V6 đến bền vững
Mùa giải tới, F1 sẽ áp dụng bộ luật động cơ V6 mới, với tỷ lệ cân bằng 50-50 giữa đốt trong và điện, cùng 100% nhiên liệu bền vững. Đây được coi là bước đi quyết định để giữ chân các nhà sản xuất.
Tuy vậy, Mohamed Ben Sulayem – Chủ tịch Liên đoàn Ô tô Quốc tế (FIA) đã đề xuất khả năng quay lại động cơ V8 vào năm 2030 để giảm chi phí. Ông cho biết nghiên cứu và phát triển động cơ hiện nay tiêu tốn tới 200 triệu USD, trong khi chi phí một động cơ có thể lên tới 2,1 triệu USD.
Domenicali thừa nhận cần suy nghĩ xa hơn: “Nếu có thể kết hợp nhiên liệu bền vững, xe nhẹ hơn, động cơ V8 kèm hybrid – điều đó vẫn phù hợp với tương lai. Nếu không, chúng ta phải sẵn sàng đơn giản hóa để giữ công nghệ luôn có tính thực tiễn.”
Định hình tương lai giải trí của F1
Để duy trì sức hút, F1 liên tục thử nghiệm các định dạng mới. Các chặng sprint đã chứng minh thành công và có thể được mở rộng. Domenicali còn gợi ý chấm điểm ngay ở các buổi tập, nhằm tăng ý nghĩa cho những phiên chạy vốn ít được chú ý.
Ông nhấn mạnh: “Chúng ta cần loại bỏ tính bảo thủ và nghĩ đến những điều táo bạo. Nhất là để thu hút khán giả trẻ, những người luôn đòi hỏi sự mới mẻ.”
Andrea Stella cũng đồng tình: “Chúng ta hiểu rằng fandom đã thay đổi. Cần xem lại cách tổ chức các buổi tập và cả cuối tuần đua. Đương nhiên phải giữ DNA của F1, nhưng chúng ta cũng có trách nhiệm góp phần đổi mới.”
Từ Covid đến hợp đồng mới
Domenicali đã gia hạn hợp đồng đến năm 2029, bước vào “giai đoạn hai” của nhiệm kỳ. Ông nhớ lại: “Khi tôi bắt đầu, chúng ta còn đang giữa đại dịch Covid. Đó là thời điểm cực kỳ khó khăn. Nhưng nay sức khỏe của F1 thực sự tốt.”
Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo: “Khi mọi thứ đang ở đỉnh cao, nhiệm vụ của chúng ta là giữ nền móng vững chắc để đón làn sóng tăng trưởng tiếp theo.”
Từ việc mở rộng lịch thi đấu, tăng sự hiện diện tại Mỹ, cho đến cải tiến luật kỹ thuật và tìm kiếm mô hình giải trí mới, Stefano Domenicali đang chứng minh F1 không chỉ là cuộc đua tốc độ mà còn là sản phẩm toàn cầu. Giữ được sức hút với khán giả trẻ, gắn bó với các nhà sản xuất và duy trì bản sắc cạnh tranh. Đó là ba trụ cột sẽ quyết định liệu F1 có thể tiếp tục vững vàng trên đường đua tương lai.
shared via nytimes,
