Người Mỹ ngày càng ít đọc sách vì niềm vui
21/08/25
Sự suy giảm mạnh trong 20 năm qua
Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí iScience cho thấy tỷ lệ người Mỹ đọc sách vì niềm vui giảm gần 40% chỉ trong hai thập kỷ. Dữ liệu được phân tích từ 2003 đến 2023 cho thấy chỉ 16% người tham gia khảo sát cho biết họ đọc sách, báo hay tạp chí vì sở thích trong một ngày bất kỳ năm 2023, so với mức 28% vào năm 2004. Trung bình, tỷ lệ này giảm khoảng 3% mỗi năm.
Các nhà nghiên cứu đến từ University College London và Đại học Florida nhấn mạnh, sự suy giảm này càng đáng chú ý vì họ đã tính cả nhiều hình thức đọc khác nhau, bao gồm sách giấy, sách điện tử và sách nói. Điều đó cho thấy ngay cả khi công nghệ mở ra nhiều cách tiếp cận mới, thói quen đọc vì niềm vui vẫn không ngừng sụt giảm.
Nguyên nhân tiềm ẩn và hệ quả xã hội
Nghiên cứu không đưa ra câu trả lời chính xác vì sao người Mỹ ít đọc hơn, nhưng gợi ý một số nguyên nhân có thể liên quan đến sự bùng nổ của mạng xã hội, các nền tảng công nghệ giải trí, cũng như áp lực kinh tế khiến con người dành nhiều thời gian hơn cho công việc.
Giáo sư Daisy Fancourt, đồng tác giả nghiên cứu, nhận định sự sụt giảm này không chỉ ảnh hưởng đến kiến thức mà còn tác động đến mối quan hệ và đời sống tinh thần của con người. Bà cho rằng đọc sách giúp hình thành sự đồng cảm với nhân vật, qua đó tạo cảm giác gắn kết và được thấu hiểu - yếu tố quan trọng để con người không cảm thấy cô đơn.
Theo các chuyên gia, việc từ bỏ thói quen đọc có thể làm suy giảm kỹ năng tư duy, khả năng tưởng tượng, sự đồng cảm, cũng như ảnh hưởng đến sức khỏe tâm lý và nhận thức. Trong bối cảnh xã hội ngày càng phức tạp, đọc sách nên được nhìn nhận như một nguồn lực quan trọng cho sức khỏe tinh thần.
Khoảng cách giáo dục và thu nhập ngày càng rõ rệt
Kết quả khảo sát cũng phản ánh sự chênh lệch đáng kể giữa các nhóm dân cư. Năm 2023, những người có trình độ học vấn cao có khả năng đọc nhiều gấp đôi so với nhóm ít học, trong khi người có thu nhập cao cũng đọc nhiều hơn khoảng 1,5 lần so với nhóm thu nhập thấp. Khoảng cách này ngày càng gia tăng trong suốt 20 năm nghiên cứu.
Một phát hiện đáng chú ý khác là mặc dù hơn 20% số người tham gia khảo sát có con dưới 9 tuổi, chỉ 2% cho biết họ thường xuyên đọc cùng con. Tỷ lệ này hầu như không thay đổi trong hai thập kỷ, và theo các nhà nghiên cứu, điều này có thể kéo theo sự suy giảm thói quen đọc ở thế hệ tương lai.
Đọc sách và mối liên hệ với sức khỏe tinh thần
Nhiều nghiên cứu đã chứng minh đọc sách mang lại lợi ích vượt xa việc tiếp nhận thông tin. Ngoài hỗ trợ kết quả học tập, nâng cao khả năng lập luận và kỹ năng hiểu, đọc sách còn được chứng minh giúp cải thiện trí tưởng tượng, nuôi dưỡng sự đồng cảm và hỗ trợ sức khỏe tinh thần.
Tiến sĩ Jill Sonke, đồng tác giả nghiên cứu và giám đốc EpiArts Lab thuộc Đại học Florida, nhấn mạnh cần nâng cao nhận thức cộng đồng rằng đọc sách là nguồn lực cho sức khỏe và hạnh phúc. Bà khuyến nghị trong thời đại đầy thử thách hiện nay, mỗi người cần chủ động nuôi dưỡng thói quen này như một cách chăm sóc bản thân.
Tuy nhiên, Giáo sư Fancourt cũng lo ngại những người có thể hưởng lợi nhiều nhất từ việc đọc - tức nhóm dân cư chịu thiệt thòi về kinh tế và xã hội lại đang ít đọc hơn cả. Điều này làm dấy lên lo ngại về sự bất bình đẳng trong tiếp cận những lợi ích từ việc đọc sách.
Thói quen đọc và giá trị của sự chia sẻ
Không chỉ đọc, việc thảo luận và phản tư về nội dung cũng đóng vai trò quan trọng. Nghiên cứu năm 2022 của James Carney, giảng viên Trường Liên ngành London, chỉ ra thảo luận về tác phẩm văn học giúp cải thiện sức khỏe tinh thần và khả năng xã hội, đặc biệt là trong việc nhận diện các sắc thái phức tạp trong mối quan hệ giữa con người. Ông cho rằng nhiều loại sách phi hư cấu cũng có thể mang lại những lợi ích tương tự.
Điều này cho thấy giá trị của việc đọc không chỉ nằm ở việc tiếp nhận câu chữ, mà còn ở khả năng kích thích suy ngẫm, tạo điều kiện cho sự trao đổi và gắn kết xã hội - những yếu tố mà các nền tảng giải trí ngắn hạn khó có thể thay thế.
shared via nytimes,
