Thuế quan của Trump đe dọa nghiền nát xuất khẩu Ấn Độ
18/08/25
 |
| Một cửa hàng trang sức ở Chennai, Ấn Độ |
Cú sốc từ mức thuế 25% lên 50%
Một mảng lớn của nền kinh tế Ấn Độ đang đối mặt với kịch bản ác mộng. Ngày 27/8 tới, mức thuế nhập khẩu 25% mà Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt đối với hàng hóa Ấn Độ sẽ tăng gấp đôi. Những doanh nghiệp từng hoạt động hiệu quả sẽ nhanh chóng rơi vào cảnh phá sản khi đơn hàng từ thị trường Mỹ cạn kiệt.
“Từng bị sốc với mức thuế 25%, chúng tôi đã phải tìm mọi cách để thích ứng, nhưng nay tăng lên 50% thì không thể nào chịu nổi. Chúng tôi lo ngại sẽ có rất nhiều người mất việc,” ông Ishtiaq Ahmad Khan, chủ cơ sở Ajaz Carpets tại Bhadohi, bang Uttar Pradesh, chia sẻ. Ông Khan là đời thứ tư trong gia đình làm nghề dệt thảm, đồng thời từng lãnh đạo hội đồng xúc tiến thương mại ngành thảm.
Bhadohi được xem là trung tâm sản xuất thảm của miền Bắc Ấn Độ, nơi có hàng trăm, thậm chí hàng nghìn doanh nghiệp giống như Ajaz Carpets. Gần 98% sản phẩm thảm Ấn Độ được xuất khẩu, trong đó khoảng 60% tiêu thụ tại Mỹ. Với người mua Mỹ, một tấm thảm trị giá 500 USD giờ đây phải gánh thêm 125 USD tiền thuế, và có thể tăng thành 250 USD. Những nhà sản xuất nhỏ vốn chỉ duy trì lợi nhuận mong manh không đủ khả năng hấp thụ mức tăng giá khổng lồ này. Ông Khan ước tính khoảng 2,5 triệu người tại khu vực có nguy cơ rơi vào cảnh nghèo khổ cùng cực.
Những ngành hàng trọng điểm đối mặt sụp đổ
Ngoài thảm, các ngành dệt may, thủy sản nuôi trồng (đặc biệt là tôm xuất khẩu) và đồ gỗ nội thất cũng nằm trong danh sách “tử địa”. Đây không phải là những ngành mang lại hào nhoáng, nhưng lại sử dụng hàng triệu lao động, đóng góp hàng tỷ USD giúp Ấn Độ duy trì sức mạnh tài chính trong các giai đoạn khủng hoảng.
Thảm không phải mặt hàng có giá trị cao nhất trong thương mại hàng hóa Ấn–Mỹ, vốn đạt 129 tỷ USD năm ngoái. Tuy nhiên, những lĩnh vực chiến lược khác cũng bắt đầu bị đặt dấu hỏi.
Dược phẩm là ví dụ điển hình. Ấn Độ là nhà sản xuất chính thuốc gốc generic cho Mỹ, và Mỹ là thị trường tiêu thụ lớn nhất của ngành này. Hiện tại, thuốc nhập khẩu từ Ấn Độ vẫn được miễn thuế, nhưng Trump hứa hẹn sẽ áp mức thuế 150%, thậm chí 250%, với lý do thúc đẩy sản xuất trong nước.
Tương tự, lĩnh vực điện tử cũng nằm trong thế “chờ đợi”. Các sản phẩm bán dẫn tạm thời được miễn, khiến tương lai sản xuất điện tử Ấn Độ - nơi Apple đã dịch chuyển dây chuyền iPhone từ Trung Quốc trở nên khó đoán.
Dầu khí tiếp tục là ngoại lệ, song việc Ấn Độ mua dầu của Nga lại chính là cái cớ để Washington áp thêm mức thuế trừng phạt. Trước động thái này, cánh cửa gia tăng nhập khẩu năng lượng từ Mỹ vốn còn rộng mở, nay bị đóng sập.
Với ngành đá quý và trang sức - một trụ cột lớn khác hậu quả vẫn chưa rõ rệt nhưng đã dấy lên lo ngại. Mỹ hiện là khách hàng lớn nhất của ngành này. Ngày 7/8, khi Trump công bố mức thuế 50%, ông Kirit Bhansali, Chủ tịch hiệp hội ngành kim hoàn Ấn Độ, cảnh báo rằng 30% thị phần toàn cầu có thể biến mất.
“Một mức thuế toàn diện như vậy sẽ tàn phá nghiêm trọng ngành công nghiệp,” ông Bhansali viết. Theo ông, các đối thủ nhỏ hơn như Thổ Nhĩ Kỳ và Thái Lan sẽ có lợi thế vượt trội nhờ mức thuế thấp hơn. Ông kêu gọi ngân hàng Ấn Độ hỗ trợ doanh nghiệp trả nợ, nhưng khả năng này gần như bằng không.
Nhà nước im lặng, doanh nghiệp tự xoay sở
Trong khi khủng hoảng cận kề, chính phủ Ấn Độ hầu như chưa đưa ra kế hoạch cứu trợ rõ ràng. Các quan chức liên bang chỉ yêu cầu chính quyền bang “tự lo” cho doanh nghiệp địa phương. Ông Ajay Srivastava, chuyên gia của Viện Nghiên cứu Thương mại Toàn cầu tại New Delhi, nhận định: “Các bang luôn phụ thuộc vào chính phủ trung ương để dẫn dắt chính sách ngoại thương. Còn ngân hàng Ấn Độ thì sẽ không sẵn sàng xóa nợ.”
Trong bài phát biểu dài 103 phút tại lễ kỷ niệm Quốc khánh Ấn Độ, Thủ tướng Narendra Modi không nêu tên Tổng thống Trump, nhưng bóng gió về “những thời kỳ khó khăn phía trước” và khẳng định cần con đường tự lực. “Không một lợi ích ích kỷ nào có thể trói buộc chúng ta,” ông Modi tuyên bố từ pháo đài Đỏ thế kỷ 16. Ông nhấn mạnh: “Một quốc gia càng phụ thuộc vào bên ngoài, tự do của quốc gia đó càng bị đặt dấu hỏi.”
Thông điệp này gợi lại tinh thần của Gandhi và những lãnh đạo từng đấu tranh chống ách thống trị thương mại của Đế quốc Anh. Tuy nhiên, với nhiều nhà kinh tế, lời kêu gọi “tự cường” của ông Modi lại bị coi là bước lùi, đi ngược xu hướng hội nhập và tự do thương mại mà Ấn Độ theo đuổi nhiều thập kỷ.
Số phận của hàng triệu lao động
Trong khi chính trị gia tranh luận về hướng đi, hàng triệu người lao động phải đối mặt thực tế khắc nghiệt. Ajaz Carpets hiện sử dụng chủ yếu là nông dân, chiếm khoảng 80% lực lượng lao động. Họ trồng lúa mì, gạo, rau củ trong phần lớn thời gian, và nhận hỗ trợ 5 kg gạo/tháng từ chính phủ như hơn 800 triệu người dân khác. Nhưng công việc làm thảm – từ kéo sợi, nhuộm, thiết kế, dệt đến hoàn thiện mang về cho mỗi hộ thêm khoảng 170 USD/tháng.
Số tiền này chính là ranh giới giữa cảnh sống nhờ lương thực cứu trợ và khả năng cho con đi học, mua sắm hàng tiêu dùng, giữ cho kinh tế địa phương tiếp tục phát triển. Nếu mất đi, không chỉ thu nhập, mà cả tương lai của thế hệ sau sẽ bị đe dọa.
Ông Khan lo lắng: “Tình hình tồi tệ nhất sẽ là với dân làng, công nhân và thợ dệt. Họ sẽ không có lối thoát, trừ khi hai chính phủ tìm ra giải pháp.”
shared via nytimes,
