Chính quyền Trump chuẩn bị nới miễn trừ thuế quan để hạ giá thực phẩm
14/11/25
 |
| Người mua sắm tại một cửa hàng tạp hóa ở Brooklyn tuần trước. Giá thực phẩm đã tăng đáng kể trong năm nay, và chỉ số niềm tin người tiêu dùng đã chạm mức thấp kỷ lục trong tháng này. Nguồn: Hiroko Masuike |
Áp lực từ giá thực phẩm leo thang và kế hoạch miễn trừ thuế quan mới
Chính quyền Trump đang chuẩn bị ban hành các miễn trừ rộng đối với một số loại thuế quan nhằm giảm bớt tình trạng giá thực phẩm tăng cao – vấn đề khiến người tiêu dùng Mỹ lo lắng trong nhiều tháng qua. Thông tin này được tiết lộ bởi ba nguồn thạo tin về kế hoạch và yêu cầu giấu tên do đề xuất vẫn chưa chính thức được công bố.
Theo các nguồn tin, đề xuất mới sẽ áp dụng cho một số mức thuế tương hỗ mà Tổng thống Trump công bố hồi tháng 4, bao gồm các sản phẩm đến từ những quốc gia chưa ký kết thỏa thuận thương mại với chính quyền Mỹ. Dự kiến, các mặt hàng như thịt bò và trái cây họ cam quýt sẽ nằm trong nhóm được miễn trừ, dù quyết định cuối cùng vẫn chưa được Tổng thống Trump đưa ra. Riêng việc gia tăng nhập khẩu thịt bò đang gây nhiều tranh cãi trong giới chăn nuôi Mỹ.
Nếu đề xuất được thông qua, đây sẽ là bước lùi mới nhất trong chính sách kinh tế chủ đạo của tổng thống, trong bối cảnh giá cả leo thang và Trump liên tục khẳng định – một cách sai lệch – rằng giá đã giảm. Tuần trước, các ứng viên Dân chủ giành chiến thắng tại nhiều cuộc bầu cử trên toàn quốc nhờ tập trung vào vấn đề chi phí sinh hoạt.
Phạm vi và sự khác biệt so với lệnh hành pháp ban đầu
Kế hoạch đang được xem xét sẽ rộng hơn so với lệnh hành pháp mà Trump ký hồi tháng 9, vốn chỉ dự kiến miễn thuế cho các sản phẩm không được sản xuất hoặc trồng chủ yếu tại Mỹ, và được nhập khẩu từ các quốc gia đã ký thỏa thuận thương mại với chính quyền Trump.
Lệnh hành pháp yêu cầu Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer xem xét miễn trừ cho hơn 1.000 nhóm sản phẩm, bao gồm kim loại, khoáng sản, kháng sinh, linh kiện máy bay và nhiều mặt hàng nông nghiệp như cà phê, dứa, bơ và đậu vani. Ông Lutnick là người thúc đẩy mạnh mẽ các miễn trừ liên quan đến thực phẩm, viện dẫn áp lực từ giá cả đang ở mức cao.
Tuy nhiên, việc mở rộng miễn trừ sang các quốc gia không có thỏa thuận thương mại có thể khiến chính quyền đối mặt với chỉ trích vì dường như “thưởng” cho các nước không hợp tác. Nhà Trắng từ chối xác nhận các chi tiết, chỉ cho biết chính quyền đang theo đuổi một chiến lược thương mại linh hoạt và đa hướng.
Diễn biến mới trong các thỏa thuận thương mại của chính quyền Trump
Theo lệnh hành pháp, các miễn trừ chỉ áp dụng cho những mức thuế đặt ra trong các thỏa thuận thương mại mà chính quyền Trump đã đàm phán với EU, Anh, Nhật Bản, Hàn Quốc, Indonesia, Malaysia và một số quốc gia khác. Đến thứ Năm, chính quyền công bố thêm bốn thỏa thuận thương mại mới với Argentina, Guatemala, El Salvador và Ecuador.
Trước đó vào tháng 4, Mỹ áp thuế hai chữ số lên nhiều nước, nhưng giảm thuế cho các quốc gia ký thỏa thuận mới. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết chính quyền sẽ đưa ra các thông báo “đáng kể” về miễn trừ thuế, tập trung vào những mặt hàng mà Mỹ không trồng, như cà phê, chuối và các loại trái cây nhập khẩu khác.
Sức ép từ chính trị nội địa và phản ứng của cử tri
Nỗ lực giảm giá thực phẩm diễn ra trong bối cảnh Đảng Dân chủ giành thắng lợi tại nhiều cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, với chiến lược tập trung vào chi phí sinh hoạt. Dân chủ thắng lớn tại Virginia và New Jersey, cũng như trong các cuộc đua tại Pennsylvania và Georgia. Ngay sau bầu cử, Phó tổng thống JD Vance kêu gọi Đảng Cộng hòa “tập trung vào mặt trận trong nước” và nỗ lực đảm bảo cuộc sống của người dân trở nên phải chăng hơn.
Ngay cả trước bầu cử, nhiều quan chức trong chính quyền đã lo ngại về giá thực phẩm tăng cao – yếu tố kéo giảm mức tín nhiệm của tổng thống. Số liệu cho thấy giá cà phê đã tăng gần 19% trong năm tính đến tháng 9, còn chỉ số niềm tin tiêu dùng rơi xuống mức thấp kỷ lục do lo ngại về thuế quan.
Những tranh cãi nội bộ và tác động thực tế của miễn trừ thuế
Không phải mọi quan chức trong chính quyền đều đồng ý với việc miễn trừ rộng rãi. Giới chăn nuôi và nông dân – lực lượng ủng hộ quan trọng của Trump – cảnh báo việc nhập khẩu nhiều hơn có thể gây hại cho ngành nông nghiệp Mỹ. Gần đây, Trump đối mặt với phản ứng từ các chủ trang trại sau kế hoạch mua thêm thịt bò từ Argentina, hiện chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong nhập khẩu của Mỹ, với lý do giảm giá trong nước.
Bên cạnh đó, câu hỏi lớn là mức độ miễn trừ thuế có thể tác động đến giá cả. Phần lớn nông sản nhập khẩu vào Mỹ vốn đến từ Canada và Mexico – hai nước đã được hưởng nhiều miễn trừ theo thỏa thuận thương mại chung.
Các thỏa thuận mới và kỳ vọng tác động lên giá cả
Theo chính quyền, các thỏa thuận với Argentina, Guatemala, El Salvador và Ecuador sẽ mở rộng thị trường cho hàng xuất khẩu Mỹ, đảm bảo nguồn khoáng sản thiết yếu và thiết lập các quy tắc mới về sở hữu trí tuệ và công nghệ. Một quan chức cho biết mức thuế Mỹ áp lên Ecuador sẽ duy trì 15%, ba nước còn lại ở mức 10%, dù một số sản phẩm không sản xuất tại Mỹ sẽ được miễn thuế hoàn toàn.
Quan chức này cũng cho biết các miễn trừ đối với cà phê, ca cao và chuối dự kiến sẽ tạo hiệu ứng tích cực lên giá cả. Ông nói rằng chính quyền tự tin hành động vào thời điểm này vì đã đạt “khối lượng thỏa thuận thương mại đủ lớn”. Bên cạnh đó, Mỹ đang ghi nhận tiến triển tốt trong đàm phán thương mại với Thụy Sĩ, Đài Loan và Ấn Độ.
shared via nytimes,
