Thương mại dịch vụ - mắc xích bền chặt giữa Ấn Độ và Mỹ
22/08/25
![]() |
| Văn phòng tại Bengaluru, Ấn Độ của Adobe, công ty công nghệ tại Thung lũng Silicon |
Căng thẳng thương mại hàng hóa leo thang
Trong tháng vừa qua, quan hệ kinh tế giữa Hoa Kỳ và Ấn Độ bị đẩy đến bờ vực rạn nứt. Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẵn sàng áp mức thuế 50% lên hàng hóa nhập khẩu từ Ấn Độ, bắt đầu từ tuần tới. Quyết định này đe dọa trực tiếp đến những ngành xuất khẩu trọng yếu của Ấn Độ như điện tử, đá quý, hải sản, thảm thủ công cùng nhiều sản phẩm khác.
Tâm điểm chú ý của Trump nằm ở thâm hụt thương mại hàng hóa trị giá 46 tỷ USD mà Mỹ phải gánh trong năm 2024 khi mua nhiều hàng hóa từ các công ty Ấn Độ hơn là bán sang. Tuy nhiên, đằng sau những ồn ào chính trị và sức ép thuế quan, một thực tế quan trọng thường bị bỏ qua: thương mại dịch vụ giữa hai nền kinh tế này đang giữ vai trò cân bằng và bền vững hơn.
Dịch vụ - trụ cột ít được chú ý
Tổng kim ngạch thương mại song phương giữa Mỹ và Ấn Độ năm qua vượt 200 tỷ USD. Trong đó, dịch vụ chiếm 84 tỷ USD và được trao đổi gần như cân bằng, tức cả hai bên mua bán ngang ngửa nhau. Thực tế này kéo dài nhiều năm, trái ngược với cán cân hàng hóa nghiêng hẳn về phía Ấn Độ.
Một nguyên nhân lớn tạo nên sự cân bằng này là mức độ hiện diện sâu rộng của doanh nghiệp Mỹ tại Ấn Độ. Khoảng hai phần ba các tập đoàn trong danh sách Fortune 500 – từ Meta, Microsoft cho đến Walmart và Lowe’s - đều vận hành các trung tâm dịch vụ, công nghệ và văn phòng tại các thành phố lớn của Ấn Độ.
Tại Bengaluru và Hyderabad, Goldman Sachs hiện có lực lượng nhân sự nhiều hơn cả tại Mumbai - trung tâm tài chính của đất nước. Mới đây, ngân hàng này còn công bố kế hoạch mở rộng văn phòng ở Mumbai với quy mô lớn hơn 50% so với hiện tại. Những nhân sự tại đây không chỉ phục vụ thị trường Ấn Độ mà còn vận hành hoạt động trên toàn cầu, đồng thời tham gia sâu vào thị trường chứng khoán địa phương, nay trở thành thị trường lớn thứ tư thế giới.
Dịch vụ - lợi ích song hành
Khác với hàng hóa, dịch vụ khó nhìn thấy nhưng lại mang về lợi ích tài chính rõ rệt cho cả hai phía. Mỹ là quốc gia xuất khẩu dịch vụ lớn nhất thế giới, thu về nhiều hơn so với nhập khẩu. Các lĩnh vực then chốt gồm vận tải, giáo dục, tài chính và tư vấn - những ngành mà doanh nghiệp Mỹ có thế mạnh đặc biệt tại Ấn Độ.
Ấn Độ hiện là quốc gia có số lượng du học sinh lớn nhất tại Mỹ. Toàn bộ khoản học phí, chi phí đi lại bằng hãng hàng không Mỹ cũng như các khoản chi tiêu y tế phát sinh đều được tính vào giá trị dịch vụ Mỹ xuất khẩu sang Ấn Độ. Ở chiều ngược lại, nguồn nhân lực dồi dào của Ấn Độ mang đến lợi thế cạnh tranh hiếm có. Theo ông Amitendu Palit - cựu quan chức thương mại Ấn Độ, nay là nghiên cứu viên cao cấp tại Đại học Quốc gia Singapore - lực lượng lao động Ấn Độ có khả năng đảm nhận mọi vị trí từ cấp cơ bản cho tới điều hành cấp cao, giúp các tập đoàn Mỹ gia tăng lợi nhuận và duy trì thế cân bằng thương mại dịch vụ.
Sự thay đổi về chất trong dịch vụ
Nếu hai thập kỷ trước, dịch vụ phổ biến nhất mà Ấn Độ cung cấp cho Mỹ chỉ là tổng đài chăm sóc khách hàng hay tiếp thị qua điện thoại, thì nay, tình hình đã khác hẳn. Các nhân sự Ấn Độ do công ty con của Mỹ trực tiếp tuyển dụng đang tham gia vào nghiên cứu công nghệ, kỹ thuật dầu khí, thậm chí cả xây dựng chiến lược pháp lý. Tốc độ tăng trưởng thương mại dịch vụ song phương hiện đạt mức hai con số, ngày càng tinh vi và có giá trị cao hơn.
Vai trò của dịch vụ càng nổi bật nếu so sánh với châu Á. Trong khi Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc hay nhiều nền kinh tế Đông Nam Á phụ thuộc mạnh vào xuất khẩu hàng hóa, thì Ấn Độ và Mỹ lại có điểm chung là dịch vụ đóng góp tỷ trọng lớn trong nền kinh tế. Dù chính phủ Ấn Độ khởi xướng khẩu hiệu “Make in India” từ năm 2015 nhằm thúc đẩy sản xuất công nghiệp để tạo việc làm cho lớp dân số trẻ, nhưng tỷ trọng sản xuất trong GDP lại suy giảm trong thập kỷ qua, nhường chỗ cho sự bùng nổ của ngành dịch vụ. Các khu công viên văn phòng của doanh nghiệp nước ngoài dự kiến sẽ tạo việc làm cho ít nhất 2,5 triệu người Ấn vào năm 2030, đưa họ vào tầng lớp trung lưu - thượng lưu mới.
Hệ quả từ căng thẳng thương mại
Trong bối cảnh này, thế đối đầu giữa Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và Tổng thống Trump mang ý nghĩa sống còn. Nếu Washington thực sự áp mức thuế 50% lên hàng hóa nhập khẩu từ Ấn Độ, hàng triệu lao động tại các ngành xuất khẩu chủ lực sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp.
Mặc dù Trump chưa từng công khai đe dọa cản trở doanh nghiệp Mỹ mở rộng hoạt động tại Ấn Độ, song giới kinh doanh vẫn lo ngại xung đột chính trị có thể tác động xấu đến hàng tỷ USD vốn đầu tư đã rót xuống. Hai đại diện ngành công nghiệp giấu tên cho biết, nhiều tập đoàn Mỹ đang quan ngại rằng căng thẳng giữa chính phủ hai nước sẽ làm lung lay kế hoạch phát triển dài hạn của họ tại Ấn Độ.
shared via nytimes,



