Mỹ có còn là bến đỗ an toàn cho nhà đầu tư toàn cầu?
21/07/25
Dù thị trường chứng khoán Mỹ đã phục hồi trở lại trong nửa đầu năm 2025, nhưng sự kết hợp giữa thuế quan từ chính quyền Trump, biến động tỷ giá USD và thị trường trái phiếu đầy bất ổn đã khiến nhiều nhà đầu tư quốc tế phải xem xét lại chiến lược phân bổ vốn toàn cầu. Câu hỏi được đặt ra: Liệu thị trường Mỹ hiện nay có còn an toàn hơn các thị trường mới nổi?
Biến động tài chính Mỹ: Cú sốc với nhà đầu tư ngoại
Trong khi nhiều người Mỹ – vốn chỉ giao dịch bằng USD – có thể không cảm nhận rõ những cú sốc tài chính này, thì đối với nhà đầu tư tại châu Âu, Nhật Bản và các nền kinh tế phát triển khác, biến động ở thị trường Mỹ thực sự là một sự kiện địa chấn.
Theo tính toán của tập đoàn dịch vụ tài chính MSCI, trong sáu tháng đầu năm 2025, sự biến động kết hợp giữa đồng USD Mỹ và thị trường chứng khoán Mỹ đã khiến việc đầu tư vào cổ phiếu Mỹ trở nên rủi ro hơn so với nhiều thị trường mới nổi – vốn vẫn được xem là đầy bất ổn. Điều này đặc biệt đúng với nhà đầu tư nắm giữ euro, yên hoặc các loại tiền tệ khác.
Cần nhấn mạnh rằng nhóm thị trường mới nổi không chỉ gồm các nền kinh tế đang phát triển như Ấn Độ, Brazil, Mexico mà còn bao gồm những trung tâm kinh tế quan trọng như Đài Loan, Hàn Quốc, Ả Rập Saudi và thậm chí là Trung Quốc.
“Triple-Red Moment”: Cơn địa chấn ngày 2/4
Một dấu mốc quan trọng xảy ra ngày 2/4/2025, khi Tổng thống Trump công bố các gói thuế quan mới. Thị trường Mỹ chứng kiến một hiện tượng hiếm gặp: cổ phiếu, trái phiếu Kho bạc và đồng USD đồng loạt lao dốc. Ashley Lester – Giám đốc nghiên cứu toàn cầu của MSCI – gọi đây là khoảnh khắc “Triple-Red”, chỉ xảy ra lần gần nhất vào năm 2002.
Theo ông Lester, lần sụp đổ kéo dài đáng chú ý nhất của ba thị trường này là vào thập niên 1970, khi cú sốc dầu mỏ, chi tiêu ngân sách chiến tranh và Cục Dự trữ Liên bang (Fed) thiếu uy tín đã dẫn đến sự sụp đổ của hệ thống Bretton-Woods. Khi đó, đồng USD không còn được gắn với vàng và các đồng tiền lớn cũng không còn neo vào USD – mở đầu cho thời kỳ hỗn loạn tài chính toàn cầu.
Hiện chưa rõ cú sốc đầu năm nay là một “dư chấn ngắn hạn” hay sự khởi đầu của một giai đoạn tái định hình hệ thống tài chính thế giới. Tuy nhiên, ông Lester khẳng định: “Những gì chúng ta đã chứng kiến là đáng lưu tâm và cần được nghiên cứu nghiêm túc.”
Đằng sau biến động: Chính sách và tâm lý thị trường
Các thị trường hiện đang phản ứng ít căng thẳng hơn với các tuyên bố thuế quan mới từ Trump – một phần vì sự lan truyền của “meme” TACO (Trump Always Chickens Out) – ngụ ý Trump thường không thực hiện đúng mức độ đe dọa ban đầu.
Tuy nhiên, theo Phòng thí nghiệm Ngân sách của Đại học Yale, mức thuế quan hiệu lực của Mỹ hiện đã cao nhất kể từ cuộc Đại Suy thoái. Trong khi đó, nhiều quốc gia vẫn chưa áp thuế trả đũa với hy vọng đạt được một thỏa thuận.
Bên cạnh đó, chính quyền Trump đang gia tăng áp lực lên Fed và Chủ tịch Jerome Powell – động thái bị giới chuyên gia kinh tế cảnh báo là có thể làm suy yếu tính độc lập của cơ quan này, vốn là trụ cột ổn định của nền kinh tế Mỹ.
Tổng hòa lại, những yếu tố trên đang làm gia tăng rủi ro hệ thống và buộc các nhà đầu tư quốc tế phải đặt câu hỏi: Liệu đã đến lúc cần giảm bớt tỷ trọng đầu tư vào Mỹ?
Hiệu suất đầu tư: Khi Mỹ không còn dẫn đầu
Về mặt hiệu suất thị trường, Mỹ từng là điểm sáng toàn cầu. Từ năm 2009–2024, cổ phiếu Mỹ mang lại mức lợi suất trung bình hằng năm 14,6% – vượt trội so với phần còn lại của thế giới. Nhưng trong nửa đầu năm 2025, Mỹ chỉ đạt mức tăng 5,8%.
Trong cùng thời gian, các thị trường phát triển ngoài Mỹ tăng trung bình tới 19,7%, trong khi các thị trường mới nổi đạt 14,9% – theo chỉ số MSCI tính bằng USD. Đây là một bước ngoặt rõ rệt cho thấy nhà đầu tư lẽ ra nên nắm giữ nhiều tài sản quốc tế hơn thay vì chỉ tập trung vào Mỹ.
Thêm vào đó, USD đã giảm trung bình 10% so với các đồng tiền phát triển khác và 7% so với tiền tệ ở thị trường mới nổi. Điều này càng khiến đầu tư quốc tế trở nên hấp dẫn hơn.
Một vài con số so sánh hiệu suất tính theo tiền tệ:
Cổ phiếu “Mega Cap” của Mỹ (Nvidia, Apple, Alphabet, Meta):
- USD: +4,7%
- Yên: -3,8%
- Euro: -7,7%
Chỉ số thị trường mới nổi không bao gồm Trung Quốc:
- USD: +14,9%
- Yên: +5,6%
- Euro: +1,4%
Sự sụt giảm của đồng USD đã hỗ trợ phần nào nhà đầu tư Mỹ đang nắm giữ tài sản nước ngoài, nhưng lại gây thiệt hại lớn cho nhà đầu tư nước ngoài đang nắm giữ tài sản định giá bằng USD.
Rõ ràng, chiến lược quốc tế hóa danh mục đầu tư đã mang lại kết quả vượt trội trong năm nay.
Rủi ro gia tăng: Mỹ so với các thị trường mới nổi
Vấn đề không chỉ là hiệu suất. Về mặt rủi ro, sự biến động – tức biên độ dao động giá lên/xuống của thị trường Mỹ hiện đang lớn hơn nhiều thị trường mới nổi. Theo mô hình đánh giá rủi ro của MSCI, khi kết hợp biến động tỷ giá USD với dao động cổ phiếu và trái phiếu, thị trường Mỹ trở nên rủi ro hơn với những ai đang đầu tư bằng đồng euro hoặc yên.
Điều này đặt ra một nghịch lý: về lý thuyết, Mỹ là hình mẫu kinh tế phát triển, là trung tâm tài chính toàn cầu, với đồng USD và trái phiếu Kho bạc Mỹ được xem là “tài sản trú ẩn an toàn”. Nhưng trong thực tế, các nhà đầu tư toàn cầu đang phải đối mặt với rủi ro lớn hơn khi đầu tư vào Mỹ.
Nguyên nhân không chỉ đến từ yếu tố tài chính, mà còn từ bất ổn chính trị – khi các thể chế Mỹ đang bị thử thách mạnh mẽ trong năm bầu cử, còn thị trường thì phản ứng theo hướng phòng thủ.
Thế giới mới cho nhà đầu tư?
Không ai có thể dự đoán tương lai, nhưng giới đầu tư toàn cầu đang tự hỏi: Liệu chúng ta có đang sống trong một trật tự tài chính mới?
Nếu các tiến bộ công nghệ như trí tuệ nhân tạo giúp Mỹ duy trì vị trí dẫn đầu, hoặc nếu các thể chế Mỹ vượt qua thử thách hiện tại, thì nước Mỹ có thể nhanh chóng lấy lại vị thế “quốc gia không thể thay thế”. Nhưng dù vậy, nhà đầu tư khôn ngoan vẫn nên đa dạng hóa danh mục, như một cách phòng ngừa rủi ro.
Sau nhiều thập kỷ đứng đầu về hiệu suất và độ ổn định, nước Mỹ đang đứng trước một bước ngoặt lịch sử. Việc đánh giá lại vai trò của Mỹ trong chiến lược đầu tư toàn cầu là không thể trì hoãn – nhất là với những nhà đầu tư đang tìm kiếm sự cân bằng giữa lợi nhuận và an toàn trong thời đại biến động.
shared via nytimes,
