Ấn Độ chao đảo trước mức thuế cao kỷ lục của Trump
28/08/25
Cú sốc 50% thuế quan và phản ứng tức thời
Sáng thứ Tư, vào lúc 9 giờ 30 phút, đúng ngày lễ Ganesh Chaturthi – dịp người Ấn Độ cầu nguyện vị thần đầu voi mang ý nghĩa vượt qua chướng ngại – toàn bộ hàng hóa xuất khẩu của Ấn Độ sang Mỹ chính thức chịu thuế 50%. Những lời cầu khẩn cho một phép màu qua đêm đã không thành hiện thực.
Ngay khi thông tin được xác nhận, bà Chandrima Chatterjee – Tổng thư ký Liên đoàn Công nghiệp Dệt may Ấn Độ – vẫn không tin nổi. “Ngày hôm qua, chúng tôi đã rơi vào trạng thái sốc,” bà nói, “nhưng khi nhận tin xấu, người ta vẫn nuôi hy vọng điều gì đó tốt đẹp sẽ xảy ra.”
Ấn Độ chỉ có chưa đầy một tháng để chuẩn bị sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố quốc gia này “không phải đối tác thương mại tốt” và đáng bị trừng phạt. Ban đầu, vào ngày 30/7, Washington áp thuế 25% với hàng hóa Ấn Độ. Một tuần sau, thêm 25% bổ sung được áp dụng vì New Delhi nhập khẩu dầu thô từ Nga. Từ ngày 27/8, mức thuế cộng dồn 50% chính thức có hiệu lực. Trong khi Trung Quốc được hoãn ba tháng để đàm phán, Ấn Độ không nhận được bất kỳ nhượng bộ nào.
Thị trường chấn động và ngành dệt may bế tắc
Ở Mumbai, thị trường chứng khoán đóng cửa vì lễ hội, nhưng chỉ số đã mất 1% giá trị trong phiên giao dịch trước đó – mức giảm tệ nhất mùa hè. Dù nền kinh tế Ấn Độ không hoàn toàn phụ thuộc thương mại quốc tế và một số ngành như dược phẩm hay điện thoại thông minh tạm thời được miễn, cú đánh thuế này tập trung vào những lĩnh vực tạo việc làm lớn.
“Ngay lúc này, ngành dệt may và may mặc coi như bị ‘đóng băng hoàn toàn’,” bà Chatterjee thừa nhận. Ngành này chiếm hàng triệu việc làm và khoảng 2% nền kinh tế chính thức của đất nước. Người mua Mỹ đã vội tích trữ vải vóc, áo sơ mi và đồ ngủ trước ngày 17/9 – mốc được miễn trừ tạm thời. Nhưng kể từ đó, đơn đặt hàng mới gần như ngừng hẳn.
Điều khiến giới doanh nghiệp tiếc nuối là quan hệ thương mại Mỹ - Ấn vốn được đánh giá “bổ trợ hoàn hảo”. Mỹ từng là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Ấn Độ, trong khi lại dựa vào Ấn Độ để tiêu thụ bông xuất khẩu.
Doanh nghiệp cầu cứu chính phủ Modi
Đối mặt thách thức, các hiệp hội ngành nghề đã đồng loạt kêu gọi chính phủ can thiệp. Liên đoàn Dệt may yêu cầu hỗ trợ tài chính để giữ chân lao động, giảm lãi suất vay và cung cấp điện giá rẻ nhằm nâng sức cạnh tranh trước đối thủ tại Việt Nam và Bangladesh – những quốc gia không bị áp thuế nặng như Ấn Độ.
Chiều thứ Tư, chính phủ công bố gói hỗ trợ trị giá 28 tỷ USD trong 6 năm. Theo ông Hemant Jain – Chủ tịch một Phòng Thương mại lớn của Ấn Độ – gói này nhằm giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn dễ dàng hơn, tìm thị trường thay thế và “bảo vệ nhà xuất khẩu khỏi tác động tiêu cực của chế độ thuế mới.”
Tuy nhiên, với kim ngạch thương mại hàng hóa song phương trị giá 130 tỷ USD, nguy cơ mất thị trường Mỹ khiến ông Modi đứng trước bài toán khó: phải nhanh chóng mở rộng quan hệ với đối tác khác để bù đắp khoảng trống.
Nỗ lực xoay trục sang Nhật Bản và Trung Quốc
Ngay ngày hôm sau, Thủ tướng Modi lên đường sang Nhật Bản dự hội nghị thượng đỉnh thường niên lần thứ 15. Tokyo vốn là nhà đầu tư lớn tại Ấn Độ, nhờ sức hút từ thị trường tiêu dùng trẻ và đang tăng trưởng. Tại một nhà máy liên doanh Suzuki ở bang Gujarat, ông Modi nhấn mạnh: “Tiền có thể thuộc về người khác, nhưng mồ hôi là của chúng ta.”
Sau Nhật, ông Modi sẽ sang Trung Quốc – nơi mối quan hệ kinh tế tiềm ẩn nhiều phức tạp. Từ sau vụ đụng độ biên giới năm 2020 khiến 20 binh sĩ Ấn Độ thiệt mạng, New Delhi đã siết chặt dòng vốn Trung Quốc, đặc biệt là các khoản đầu tư vào start-up. Hàng loạt nhà đầu tư Trung Quốc bị buộc rời khỏi Ấn Độ vì lý do an ninh quốc gia.
Song hiện tại, bối cảnh đã khác. Bắc Kinh nắm dự trữ ngoại hối lớn nhất thế giới và đang tìm cách giải ngân. Nhiều năm qua, Trung Quốc liên tục đề nghị cấp thị thực kinh doanh để nhà đầu tư tiếp cận thị trường Ấn Độ. Sau cú sốc từ Mỹ, không loại trừ khả năng ông Modi sẽ cân nhắc mở cửa hơn với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
shared via nytimes,
