Quan hệ hợp tác đặc biệt giữa Tổng thống Trump và CEO Nvidia Jensen Huang trên sân khấu quốc tế
21/11/25
 |
| Jensen Huang, giám đốc điều hành của Nvidia, thông báo Nvidia và các nhà cung cấp của hãng sẽ đầu tư 500 tỷ USD vào ngành sản xuất của Mỹ |
Mối quan hệ mới nổi định hình lại địa chính trị công nghệ
Trong vòng mười tháng qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump trở nên thân thiết bất ngờ với Jensen Huang nhà sáng lập kiêm giám đốc điều hành Nvidia, công ty đang thống trị thị trường chip xử lý phục vụ trí tuệ nhân tạo. Khi chip Nvidia trở thành tài nguyên chiến lược trong các cuộc đàm phán thương mại và hòa bình, mối quan hệ giữa hai nhân vật xuất thân hoàn toàn khác biệt - kỹ sư Thung lũng Silicon và ông trùm bất động sản New York lại trở thành trục kết nối mới của chính trường quốc tế.
Tại hội nghị ở Hàn Quốc, Trump đang phát biểu về thành tựu của mình trong việc thúc đẩy xây dựng trung tâm dữ liệu và tạo việc làm cho người Mỹ, thì bất ngờ dừng lại để nhắc đến “người bạn mới”.
“Jensen, người phi thường, có thể đang ở đây,” Trump nói về CEO Nvidia. “Tôi không chắc. Jensen có ở đây không? Tôi nghe nói cậu ấy ở quanh đây. Cậu ấy thế nào rồi? Rất tuyệt đúng không?”
Không lâu sau đó, tại hội thảo ở Washington, Jensen Huang cũng dành lời ca ngợi cho Tổng thống. Ông tuyên bố chính quyền Trump đã “thay đổi hoàn toàn cuộc chơi” cho trí tuệ nhân tạo, đồng thời khen nỗ lực gỡ bỏ quy định và thúc đẩy đầu tư. Và rồi ông lập tức lên chuyến bay để cố gắng gặp Trump tại Hàn Quốc.
Nvidia: Từ nhà sản xuất chip đến đòn bẩy thương lượng toàn cầu
Nvidia không chỉ là doanh nghiệp công nghệ Mỹ đầu tiên thực sự đưa một phần sản xuất về trong nước theo lời kêu gọi của Tổng thống Trump, mà còn là công ty niêm yết giá trị lớn nhất thế giới. Điều này khiến Trump - người theo dõi thị trường chứng khoán rất sát dành sự chú ý đặc biệt.
Chip Nvidia đang trở thành “lá bài mặc cả” trong quan hệ với hàng loạt quốc gia, bao gồm Ả Rập Xê Út, Anh và Trung Quốc. Theo hai nguồn thạo tin, chip AI của hãng thậm chí lần đầu tiên xuất hiện trong các cuộc thương lượng hòa bình mà chính quyền Trump dẫn dắt.
Cách Mỹ từng dùng công nghệ hạt nhân như công cụ ngoại giao trong thập niên 1950, chính quyền Trump đang bắt đầu áp dụng logic tương tự với công nghệ AI, sẵn sàng chia sẻ công nghệ cao cho những quốc gia đồng ý chấm dứt xung đột. Armenia và Azerbaijan là ví dụ điển hình.
Sau khi Mỹ giúp hai nước đạt thỏa thuận hòa bình vào tháng 8, Michael Kratsios, Giám đốc Văn phòng Chính sách Khoa học - Công nghệ Nhà Trắng, gặp các quan chức Armenia và Azerbaijan để bàn về hợp tác AI và trao đổi công nghệ. Bộ trưởng Công nghiệp Công nghệ cao Armenia, Mkhitar Hayrapetyan, cho biết quan hệ công nghệ với Mỹ vốn đã có từ nhiều năm trước, nhưng nhờ Trump và Thủ tướng Nikol Pashinyan, mối hợp tác đã bước lên “ cấp độ mới”.
Tuần trước, Kazakhstan ký tham gia Hiệp định Abraham - thỏa thuận mang dấu ấn nhiệm kỳ đầu tiên của Trump nhằm bình thường hóa quan hệ giữa Israel và các quốc gia Hồi giáo. Đồng thời, Kazakhstan công bố thỏa thuận 2 tỷ USD xây dựng trung tâm dữ liệu AI sử dụng chip Nvidia.
Một quan chức Mỹ nói chip Nvidia chỉ đóng vai trò phụ trong quá trình đàm phán. Tuy nhiên, việc công nghệ AI được đưa vào nội dung thương lượng cho thấy Nvidia đang trở thành công cụ ngoại giao mới giúp Trump thúc đẩy tham vọng giành giải Nobel Hòa bình.
Khi giới công nghệ trở thành cánh tay nối dài của Nhà Trắng
Kush Desai, phát ngôn viên Nhà Trắng, thừa nhận mối quan hệ mật thiết giữa Trump và Jensen Huang, nhưng khẳng định “không một mối quan hệ đơn lẻ nào định hình nhiệm kỳ hai của Tổng thống”.
Nvidia cũng ra thông cáo qua người phát ngôn John Rizzo hãng ủng hộ nỗ lực mở rộng sản xuất chip tại Mỹ. Tuy nhiên, Rizzo khẳng định: “Chúng tôi hỗ trợ Chính phủ hiểu về công nghệ của mình, nhưng không quyết định chính sách xuất khẩu.”
Trong nhiệm kỳ đầu, Trump từng dành nhiều thiện cảm cho Tim Cook - CEO Apple, khi đó là công ty giá trị lớn nhất thế giới. Nhưng quan tâm chính vẫn xoay quanh ngành thép, ô tô hơn là công nghệ cao.
Tất cả thay đổi khi Nvidia trở thành trái tim của cuộc đua AI toàn cầu, và cổ phiếu của hãng trở thành trụ cột trong danh mục đầu tư của giới tài chính.
Vì sao Jensen Huang chủ động gần gũi Tổng thống Trump?
Đối với Jensen Huang, xây dựng quan hệ với Tổng thống Trump là bước đi chiến lược. Trump kiểm soát các giấy phép cho phép Nvidia bán sản phẩm vào các thị trường lớn như Trung Quốc, đồng thời có ảnh hưởng đến các quy định trong nước liên quan năng lượng - yếu tố sống còn để vận hành chip AI.
Các chính sách của Nhà Trắng góp phần thúc đẩy đà tăng trưởng khổng lồ của Nvidia. Giới phân tích Phố Wall dự báo hãng sẽ báo cáo lợi nhuận hơn 30 tỷ USD trong quý vừa rồi, vượt cả những gã khổng lồ như Amazon hay Apple.
Tuy nhiên, hành trình xây dựng mối quan hệ không hề dễ dàng.
Từ khoảng cách ban đầu đến sự kết hợp ngày càng chặt chẽ
Khoảng hai tuần sau lễ nhậm chức, Jensen Huang có cuộc gặp đầu tiên với Trump trong phòng Bầu dục, nhưng theo ba nguồn tin, cuộc gặp không suôn sẻ. Lần gặp thứ hai tại Mar-a-Lago cũng không khá hơn, khi Huang không thuyết phục được Tổng thống ngừng kế hoạch cấm một số dòng chip bán sang Trung Quốc.
Mãi đến mùa xuân năm nay, mọi thứ mới thay đổi khi Jensen Huang công bố kế hoạch rót 500 tỷ USD vào hoạt động sản xuất tại Mỹ. Chỉ vài ngày sau, ông tháp tùng Tổng thống trong chuyến công du quốc tế đầu tiên và tham gia các thỏa thuận bán hơn 200 tỷ USD chip cho Ả Rập Xê Út và UAE.
Thành công này khiến Trump bắt đầu gọi Jensen Huang là “bạn tôi”.
Tại Ả Rập Xê Út, Trump công khai tuyên bố: “Chúng tôi tự hào vì Jensen đang ở đất nước chúng tôi. Những gì cậu ấy làm thật phi thường.”
Những thương vụ Trung Đông cũng trở thành mô hình mẫu cho chiến lược “ngoại giao AI” mới của Mỹ, bổ sung cho cách tiếp cận lâu nay vốn xoay quanh các sản phẩm như máy bay Boeing.
Nvidia và việc chấp nhận cách tiếp cận can thiệp mạnh của Trump
Theo những người am hiểu, điều khiến Trump càng quý Jensen Huang là việc Nvidia chấp nhận cách tiếp cận “chính phủ đồng hành cùng doanh nghiệp” mà ông theo đuổi. Minh chứng rõ nhất là vào tháng 8, khi Trump đề xuất ý tưởng chính phủ Mỹ lấy một phần lợi nhuận từ chip bán sang Trung Quốc, Jensen Huang đã đồng ý dù điều này có thể vi phạm luật hiện hành. Huang tiết lộ Nhà Trắng đang tìm cách ban hành quy định mới để hợp thức hóa cơ chế đó.
Nhu cầu toàn cầu đối với chip Nvidia khiến Jensen Huang trở thành người bạn đồng hành thường xuyên của Tổng thống trong các chuyến công du nước ngoài. Tại buổi tiệc tối cấp nhà nước ở Anh vào mùa thu, Trump tuyên bố: “AI đang tiếp quản thế giới.” Sau đó ông quay sang nói với Jensen Huang: “Cậu đang tiếp quản thế giới đấy, Jensen.”
Lo ngại an ninh quốc gia và giới hạn của mối quan hệ Trump – Huang
Dù ngày càng thân thiết, Jensen Huang vẫn gây lo lắng cho một số quan chức Mỹ, bao gồm cả những cố vấn thân cận nhất của Tổng thống, khi ông giảm nhẹ nguy cơ an ninh từ việc bán chip cao cấp cho Trung Quốc. Theo Huang, điều tệ hơn là để Trung Quốc phát triển sản phẩm cạnh tranh ngang tầm.
Cuối tháng 10, Jensen Huang trở lại phòng Bầu dục và tặng Tổng thống đĩa silicon phản chiếu - sản phẩm đầu tiên của dòng chip AI mới sản xuất ở Arizona. Đây là hình ảnh tương phản rõ rệt với Apple, hãng từng nhiều lần hứa đầu tư vào Mỹ nhưng chưa từng sản xuất thiết bị chủ lực tại đây.
Tặng phẩm được đưa ra đúng thời điểm Jensen Huang vận động hành lang để Nvidia được bán phiên bản chip Blackwell vào thị trường Trung Quốc và nới các rào cản kinh doanh khác.
Tuy nhiên, trên đường bay sang Hàn Quốc gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Trump gây bão khi bất ngờ nói với báo chí Mỹ có thể cân nhắc bán chip Blackwell cho Trung Quốc. Phát biểu lập tức vấp phải phản đối mạnh mẽ từ các nghị sĩ và chính thành viên nội các, bao gồm Ngoại trưởng Marco Rubio và Đại diện Thương mại Jamieson Greer.
Khi trở về, Trump nói hai bên có bàn về chip nhưng “không phải Blackwell”. Trên chương trình “60 Minutes”, ông nhấn mạnh: “Không ai ngoài Mỹ có thể sở hữu chip tiên tiến nhất.”
Sự việc cho thấy giới hạn thực tế của mối quan hệ Trump - Huang: khi vấn đề chạm đến an ninh quốc gia và cuộc đua công nghệ Mỹ - Trung, lợi ích thương mại của doanh nghiệp vẫn bị đặt sau ưu tiên chiến lược của Nhà Trắng.
Cuộc đua AI toàn cầu và tham vọng dẫn đầu của nước Mỹ
Dù không kịp gặp Trump tại Hàn Quốc, Jensen Huang vẫn không từ bỏ mục tiêu. Ông nhấn mạnh trong tuyên bố gần đây: “Việc Mỹ chiến thắng bằng cách dẫn đầu và thu hút nhà phát triển toàn cầu là điều tối quan trọng.”
Trong bối cảnh cuộc đua AI định hình lại kinh tế và an ninh toàn cầu, mối quan hệ giữa Tổng thống Donald Trump và Jensen Huang có thể tiếp tục là một trong những trục quan trọng nhất định hình chiến lược công nghệ của Mỹ, cũng như vị thế của các quốc gia trong hệ sinh thái công nghệ tương lai.
shared via nytimes,
