Fed mắc kẹt giữa hai làn đạn: Lạm phát và việc làm
21/08/25
 |
| Sự kết hợp giữa báo cáo việc làm ảm đạm và lạm phát tăng tốc đặt ra thách thức cho FED |
Cuộc họp tháng 7 và sự bất đồng sâu sắc
Biên bản cuộc họp của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trong hai ngày 29-30/7, được công bố, cho thấy các nhà hoạch định chính sách đang loay hoay trước những tín hiệu kinh tế trái chiều: thị trường lao động chững lại trong khi lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu. Kết quả, Fed quyết định giữ nguyên lãi suất lần thứ năm liên tiếp, song đây lại là một trong những cuộc bỏ phiếu chính sách tiền tệ gây tranh cãi nhất nhiều thập kỷ qua.
Chủ tịch Jerome H. Powell phải đối diện thách thức lớn trong việc tạo sự đồng thuận, khi các quan chức không thống nhất cách cân bằng giữa hai rủi ro: lạm phát gia tăng và thất nghiệp đi lên.
Lạm phát và thị trường lao động dưới góc nhìn trái chiều
Biên bản cho thấy các quan chức “nhìn chung kỳ vọng lạm phát sẽ tăng trong ngắn hạn”, chủ yếu do chi phí từ thuế quan được doanh nghiệp chuyển sang người tiêu dùng. Tuy nhiên, sự bất đồng xuất hiện ở chỗ liệu đây chỉ là cú sốc tạm thời hay có nguy cơ biến thành vấn đề kéo dài.
Đa số thừa nhận tốc độ tăng trưởng việc làm đã chậm lại, song ý nghĩa của sự chậm lại này lại được diễn giải khác nhau. “Phần lớn thành viên đánh giá rủi ro lạm phát gia tăng là đáng lo ngại hơn,” biên bản viết, “một số khác cho rằng hai rủi ro cân bằng, và vài người lại coi rủi ro suy giảm việc làm là nổi trội hơn.”
Cuối cùng, quyết định giữ nguyên lãi suất được thông qua, nhưng với sự phản đối chính thức của hai thành viên trong Hội đồng Thống đốc. Đây là lần đầu tiên từ năm 1993 có sự bất đồng kép ở cấp bậc này.
Áp lực chính trị từ Nhà Trắng
Cuộc họp Fed diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump liên tục gây sức ép yêu cầu cắt giảm lãi suất, bất chấp luật pháp quy định Fed phải độc lập với chính trị. Trump nhiều lần đe dọa sa thải Chủ tịch Powell và thậm chí lấy cớ từ việc đội vốn dự án cải tạo trụ sở Fed để làm lý do.
Ngày 14/8, Trump tiếp tục mở đợt tấn công mới, lần này nhắm vào Thống đốc Lisa Cook. Ông kêu gọi bà từ chức sau khi Bill Pulte, Giám đốc Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang, đăng trên mạng xã hội rằng văn phòng ông phát hiện bà Cook dường như làm giả tài liệu ngân hàng để được hưởng điều kiện vay ưu đãi. Bà Cook nhanh chóng bác bỏ, tuyên bố “không có ý định bị ép buộc từ chức”.
Trước những áp lực này, ông Powell và các quan chức Fed vẫn kiên quyết giữ hình ảnh “bình thường hóa”, nhấn mạnh quyết sách chỉ dựa vào dữ liệu kinh tế, không phải áp lực chính trị. Biên bản cuộc họp không hề nhắc đến các đe dọa từ Nhà Trắng.
Tranh luận xoay quanh dữ liệu kinh tế
Các quan chức Fed lo ngại nếu hạ lãi suất quá sớm, lạm phát sẽ vượt ngoài tầm kiểm soát, đặc biệt trong bối cảnh thuế quan của Trump có thể đẩy giá cả tăng thêm. Họ e rằng một cú tăng giá mạnh nữa, sau giai đoạn bùng nổ hậu đại dịch, sẽ khiến doanh nghiệp và người tiêu dùng kỳ vọng lạm phát cao hơn, làm khó cho Fed trong việc đưa chỉ số này trở về mục tiêu 2%.
Trong khi đó, thị trường lao động vẫn duy trì tỷ lệ thất nghiệp thấp, tạo cơ sở để Fed kiên nhẫn quan sát thêm trước khi ra quyết định cắt giảm lãi suất. “Một số thành viên nhấn mạnh rằng dữ liệu trong vài tháng tới sẽ mang lại nhiều thông tin để đánh giá lại rủi ro,” biên bản viết. Ngược lại, cũng có ý kiến cảnh báo “không thể chờ đợi sự rõ ràng tuyệt đối về tác động của thuế quan đối với lạm phát” trước khi hành động.
Hai thành viên bất đồng - Christopher J. Waller và Michelle W. Bowman, đều do Trump bổ nhiệm nhiệm kỳ đầu - lập luận thị trường lao động mong manh cần được hỗ trợ sớm, còn tác động lạm phát từ thuế quan chỉ là tạm thời.
Diễn biến sau cuộc họp: dữ liệu củng cố cả hai phe
Chỉ vài ngày sau cuộc họp, dữ liệu công bố ngày 1/8 cho thấy tăng trưởng việc làm mùa xuân và mùa hè ảm đạm hơn nhiều so với báo cáo trước, dù tỷ lệ thất nghiệp vẫn quanh mức 4,2%. Diễn biến này củng cố quan điểm của phe muốn cắt giảm lãi suất sớm.
Tuy nhiên, ngay sau đó, số liệu lạm phát tháng 7 lại ghi nhận xu hướng tăng đáng lo ngại, dù mức độ tác động của thuế quan đến giá tiêu dùng thấp hơn dự đoán. Điều này khẳng định mối lo của phe thận trọng, những người lo ngại về rủi ro lạm phát dài hạn.
Sự kết hợp giữa dữ liệu việc làm yếu và lạm phát nóng đặt Fed vào tình thế khó khăn: vừa phải giữ lạm phát ổn định, vừa đảm bảo thị trường lao động khỏe mạnh. Nhiều chuyên gia dự báo Fed buộc phải hạ lãi suất trong cuộc họp giữa tháng 9, song tốc độ cắt giảm sau đó sẽ phụ thuộc nhiều vào diễn biến dữ liệu kinh tế.
Triển vọng chính sách tiền tệ
Biên bản tháng 7 cho thấy một số quan chức tin mức lãi suất hiện tại “có thể không cao hơn nhiều so với mức trung hòa” – tức mức mà chính sách tiền tệ không còn kích thích cũng không kìm hãm tăng trưởng. Điều này ngụ ý rằng nếu Fed bắt đầu hạ lãi suất, tốc độ giảm có thể sẽ từ tốn và thận trọng.
Trong bối cảnh này, sự kiện được giới tài chính chờ đợi là bài phát biểu của ông Powell tại hội nghị thường niên của Fed ở Jackson Hole, Wyoming, dự kiến vào sáng thứ Sáu. Đây được xem là cơ hội để ông phát tín hiệu định hướng cho nền kinh tế và lộ trình chính sách sắp tới.
Dù khó có khả năng Powell cam kết công khai về một đợt cắt giảm lãi suất trong tháng 9, giới quan sát dự đoán ông sẽ xây dựng lập luận thuyết phục để chuẩn bị dư luận cho việc hạ chi phí vay mượn.
shared via nytimes,
