Thuế tài sản tại California khiến giới tỷ phú cân nhắc rời bang
29/12/25
 |
| Peter Thiel, nhà đầu tư mạo hiểm trong lĩnh vực công nghệ, có thể phải đối mặt với hóa đơn thuế hơn 1,2 tỷ USD nếu đề xuất đánh thuế tài sản được đưa ra bỏ phiếu tại California và được cử tri thông qua. Ảnh: Marco Bello/Getty Images |
Một đề xuất đánh thuế tài sản quy mô lớn đang được thảo luận tại California đã khiến không ít tỷ phú Mỹ phải tính toán lại mối quan hệ của mình với bang giàu có bậc nhất nước Mỹ. Dù chưa chắc chắn sẽ xuất hiện trên lá phiếu toàn bang vào tháng 11 tới, sáng kiến này đã đủ để khiến những cái tên như Peter Thiel hay Larry Page cân nhắc việc giảm hiện diện, thậm chí rời khỏi California trước thời hạn then chốt.
Theo những người am hiểu kế hoạch của họ, Peter Thiel – nhà đầu tư mạo hiểm công nghệ, hiện sở hữu một biệt thự ở khu Hollywood Hills và điều hành công ty đầu tư cá nhân Thiel Capital tại Los Angeles – đang xem xét mở văn phòng ở một bang khác và dành nhiều thời gian hơn bên ngoài California. Trong khi đó, Larry Page, đồng sáng lập Google và cư dân lâu năm của Palo Alto, cũng đã thảo luận khả năng rời bang trước cuối năm nay. Hồ sơ công khai cho thấy vào giữa tháng 12, ba công ty trách nhiệm hữu hạn liên quan đến ông Page đã đăng ký thành lập tại Florida.
Đề xuất thuế gây tranh cãi
Động lực chính thúc đẩy những động thái này là một đề xuất trưng cầu dân ý do công đoàn y tế Service Employees International Union–United Healthcare Workers West (SEIU-UHW) khởi xướng. Theo đề xuất, các cư dân California sở hữu tài sản ròng trên 1 tỷ USD sẽ bị đánh thuế tương đương 5% tổng giá trị tài sản.
Nếu sáng kiến này thu thập đủ chữ ký để xuất hiện trên lá phiếu tháng 11 và được cử tri thông qua, nó sẽ áp dụng hồi tố đối với bất kỳ ai cư trú tại California tính đến ngày 1/1/2026. Với những cá nhân có tài sản từ 20 tỷ USD trở lên, thuế một lần có thể lên tới 1 tỷ USD, được phép thanh toán trong vòng 5 năm.
Tính bất định của tiến trình này là điều khiến nhiều tỷ phú không muốn “đánh cược”. Với Larry Page, người có giá trị tài sản ròng ước tính khoảng 258 tỷ USD, khoản thuế một lần có thể vượt quá 12 tỷ USD. Peter Thiel, với khối tài sản khoảng 27,5 tỷ USD, có thể phải nộp hơn 1,2 tỷ USD. Đại diện của cả hai đều không phản hồi các yêu cầu bình luận.
Bối cảnh bất bình đẳng ngày càng sâu sắc
Đề xuất thuế tài sản xuất hiện trong bối cảnh khoảng cách giàu nghèo tại Mỹ ngày càng mở rộng. Theo dữ liệu mới nhất từ Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), trong giai đoạn 33 năm kết thúc vào năm 2022, nhóm 10% gia đình giàu nhất nắm giữ khoảng 69% tổng tài sản quốc gia, trong khi 50% hộ gia đình ở đáy tháp thu nhập chỉ sở hữu khoảng 3%.
Riêng tại California, SEIU-UHW ước tính sáng kiến này có thể mang lại tới 100 tỷ USD từ khoảng 200 tỷ phú. Công đoàn cho rằng nguồn tiền này có thể được sử dụng để bù đắp các khoản cắt giảm ngân sách liên bang, đặc biệt trong lĩnh vực y tế. Bà Suzanne Jimenez, Chánh văn phòng của SEIU-UHW, nói rằng nhóm tỷ phú là đối tượng hợp lý để lấp khoảng trống tài chính của hệ thống chăm sóc sức khỏe. Bà nói: “Họ là những người may mắn nhất ở bang này.”
Sự phản đối từ giới đầu tư và chính quyền bang
Tuy nhiên, đề xuất này vấp phải phản ứng mạnh từ giới đầu tư Thung lũng Silicon cũng như từ Thống đốc California – Gavin Newsom. Phát biểu tại hội nghị DealBook của tờ The New York Times trong tháng này, ông Newsom cho rằng thuế tài sản không phải là giải pháp thực tế. Vị thống đốc Dân chủ – vốn có mối quan hệ gần gũi với nhiều doanh nhân công nghệ, trong đó có Larry Page – đang gây quỹ cho một ủy ban phản đối sáng kiến này. Hồ sơ tài chính chiến dịch cho thấy ủy ban đã nhận khoản đóng góp 100.000 USD từ nhà đầu tư mạo hiểm Ron Conway vào tháng 11.
Các cơ quan phân tích của bang, gồm Văn phòng Phân tích Lập pháp và Sở Tài chính California, ước tính bang có thể thu về “hàng chục tỷ USD” từ khoản thuế một lần. Tuy nhiên, họ cũng cảnh báo rằng nguồn thu thuế thu nhập có thể giảm hàng trăm triệu USD mỗi năm trong dài hạn nếu các tỷ phú quyết định rời đi.
Một phát ngôn viên của ông Newsom nhấn mạnh lập trường phản đối các loại thuế tài sản cấp bang vì chúng tạo động lực cho người giàu chuyển sang các bang khác.
Làn sóng “chuẩn bị rút lui”
Không ít nhà đầu tư công khai bày tỏ lo ngại. Trên mạng xã hội, Chamath Palihapitiya – nhà đầu tư công nghệ nổi tiếng – cho rằng hệ quả tất yếu của thuế tài sản là “làn sóng di cư của những doanh nhân tài năng nhất”, những người có khả năng xây dựng doanh nghiệp tại các bang có chính sách thuế dễ chịu hơn. Ông cho biết đang “nghiêm túc cân nhắc” chuyển tới Texas.
Theo ông David Lesperance, cố vấn thuế và di trú cho các cá nhân siêu giàu, việc chứng minh không còn là cư dân của California là quá trình phức tạp. Cơ quan thuế của bang nổi tiếng với cách tiếp cận quyết liệt, xem xét nhiều yếu tố như nơi ở chính, đăng ký cử tri, bằng lái xe, tài khoản ngân hàng, danh mục đầu tư và nơi sinh sống của gia đình.
Ông Lesperance cho biết: “Gần như toàn bộ khách hàng của tôi đang nhanh chóng tìm cách cắt đứt tư cách cư trú tại California và chuyển tài sản ra khỏi bang.”
Florida nổi lên như điểm đến thay thế
Brett Harris, môi giới bất động sản cao cấp tại khu vực Miami, nói rằng gần đây ông đã nhận được liên hệ từ năm tỷ phú California có kế hoạch chuyển đến Florida nhằm “giảm thiểu rủi ro tiếp xúc với thuế tỷ phú”. Theo ông Harris, nếu đề xuất không được thông qua, họ hoàn toàn có thể quay lại California sau đó.
Larry Page, người đồng sáng lập Google cùng Sergey Brin năm 1998 khi cả hai còn là sinh viên Đại học Stanford, đã giữ hình ảnh khá kín tiếng kể từ khi rời vai trò điều hành thường trực tại Alphabet năm 2019. Ông dành thời gian cho các dự án cá nhân liên quan đến trí tuệ nhân tạo và thường xuyên ở nước ngoài.
Những người quen thuộc với kế hoạch của Page cho biết ông và người đứng đầu văn phòng gia đình – Wayne Osborne – đã thông báo với một số đối tác rằng ông đang tìm cách rời California. Gần đây, ông Osborne cũng dành nhiều thời gian tại Miami. Ba công ty trách nhiệm hữu hạn liên quan đến ông Page, vừa đăng ký tại Florida, được quản lý bởi Assumption LLC, công ty mẹ hỗ trợ các khoản đầu tư và văn phòng gia đình của ông, mang tên Koop.
Những nước cờ quen thuộc của giới siêu giàu
Peter Thiel, người kiếm được khối tài sản khổng lồ nhờ các khoản đầu tư sớm vào Facebook và Palantir, từ lâu đã nổi tiếng với các chiến lược tối ưu thuế. Ông ủng hộ tổ chức bảo thủ chống thuế Club for Growth và từng đưa nhiều khoản đầu tư công nghệ ban đầu vào tài khoản hưu trí Roth IRA, nơi lợi nhuận được miễn thuế. Trong những năm gần đây, ông đã thiết lập nơi cư trú tại Miami, đăng ký bỏ phiếu tại Florida, đồng thời có quốc tịch New Zealand và từng tìm hiểu khả năng nhập quốc tịch Malta.
Tháng này, Peter Thiel tổ chức bữa tiệc Giáng sinh tại biệt thự Hollywood Hills. Theo những người tham dự, các cuộc trò chuyện xoay quanh tác động tiềm tàng của sáng kiến thuế tài sản tại California. Đáng chú ý, chủ đề bữa tiệc là nước Anh – quốc gia từng khiến các thuộc địa Mỹ nổi dậy năm 1775 vì vấn đề thuế khóa.
Dù tương lai của đề xuất thuế tài sản vẫn còn bỏ ngỏ, phản ứng từ giới tỷ phú cho thấy chỉ riêng khả năng nó trở thành hiện thực cũng đủ tạo ra những chuyển động đáng kể về dòng vốn, nơi cư trú và chiến lược tài sản của những người giàu nhất nước Mỹ.
shared via nytimes,
