Hành trình trở lại ngoạn mục của một “tù nhân tiền mã hóa”
08/09/25
 |
| Các thành viên của Đảng Tự do hô vang khẩu hiệu và yêu cầu thả Ulbricht trong đại hội toàn quốc của đảng tại Washington Hilton |
Từ bóng tối ngục tù đến ánh đèn Las Vegas
Ross Ulbricht, người sáng lập chợ đen trực tuyến Silk Road, từng lĩnh án tù chung thân không ân xá vì tội buôn bán ma túy. Thế nhưng, sau khi được Tổng thống Donald Trump ban lệnh ân xá, ông đã bắt đầu một hành trình trở lại đầy bất ngờ.
Một buổi chiều tháng Năm, Ulbricht xuất hiện trong khán phòng dát vàng của khu nghỉ dưỡng Venetian ở Las Vegas, nơi tổ chức một trong những hội nghị tiền mã hóa lớn nhất thế giới. Hàng chục nhà đầu tư và người hâm mộ tiền mã hóa đứng dậy vỗ tay, hô vang tên ông. Trong bộ vest tối màu, cà vạt đỏ, Ulbricht ngồi cạnh những người ủng hộ đã bỏ ra 5.000 USD để cùng ông dùng bữa trưa trong sự kiện mang tên “chào mừng trở lại”.
“Suốt một thời gian dài, tôi đã sống trong một thế giới xa lạ,” Ulbricht, nay 41 tuổi, phát biểu. “Còn giờ đây, chính thế giới này lại trở nên xa lạ với tôi.”
Chỉ bốn tháng trước, Ulbricht vẫn còn khoác bộ đồ thể thao xám, bước ra từ nhà tù an ninh cao ở Tucson, Arizona. Với vai trò kẻ sáng lập Silk Road – chợ đen sử dụng Bitcoin để giao dịch heroin, cocaine và nhiều loại ma túy khác trị giá hàng triệu USD – ông bị tuyên án chung thân vào năm 2015. Khi bị bắt, Ulbricht mất quyền kiểm soát số Bitcoin có giá trị hàng tỷ USD ngày nay và bị buộc nộp phạt gần 200 triệu USD.
Chính trị, ân xá và bước ngoặt
Khi còn là ứng viên Cộng hòa, Trump từng hứa với Đảng Tự do – nơi nhiều thành viên ủng hộ mạnh mẽ Ulbricht – ông sẽ giảm án nếu nhận được sự hậu thuẫn trong bầu cử 2024. Lời hứa nhanh chóng trở thành hiện thực: chỉ một ngày sau lễ nhậm chức, Trump ký lệnh ân xá toàn diện.
Từ đó, Ulbricht trở thành biểu tượng kỳ lạ của thời kỳ Trump – nơi hồ sơ phạm tội không còn là rào cản cho việc tái tạo hình ảnh. Ông cũng phản ánh mối liên kết ngày càng chặt giữa giới tiền mã hóa và tổng thống, khi ngành công nghiệp từng vô luật lệ này giờ đã có sức ảnh hưởng lớn tại Washington.
Las Vegas chỉ là điểm khởi đầu cho chuyến lưu diễn trên khắp nước Mỹ của Ulbricht, đôi khi chẳng khác gì một chiến dịch tranh cử. Tháng Sáu, ông nói chuyện về cải cách nhà tù tại một hội nghị ở Palm Springs, rồi đến New Hampshire để gặp gỡ cộng đồng “sống tự do hay là chết”. Tháng Bảy, ông tham dự sự kiện của giới trẻ Cộng hòa tại Florida, ca ngợi Trump và kêu gọi phi hình sự hóa ma túy.
Đời sống mới nhờ tiền mã hóa và người ủng hộ
Ulbricht được các đồng minh trong giới tiền mã hóa hậu thuẫn mạnh mẽ, với khoản quyên góp bằng tiền mã hóa trị giá khoảng 31 triệu USD. Ông cùng vợ, Caroline Ulbricht, chia sẻ trên Instagram những chuyến đi dã ngoại, nghỉ dưỡng spa, khoảnh khắc lướt sóng, bơi lội, thiền trên bãi biển. Tháng Ba, Ulbricht còn là khách mời danh dự trong bài phát biểu đặc biệt của Trump trước Quốc hội.
Tuy nhiên, chuyến lưu diễn này khiến nhiều quan chức từng đưa ông vào tù phẫn nộ. Họ gọi đây là “sự bóp méo công lý”. Một số người cho rằng Ulbricht đang tìm cách viết lại câu chuyện về Silk Road – nền tảng liên quan tới cái chết của ít nhất sáu người dùng. Theo tiết lộ, Ulbricht đang viết hồi ký và thuê luật sư để ngăn chặn việc phát hành bộ phim tài liệu quay trong thời gian ông bị giam.
Rodney Bridge, một người cha ở Úc mất con trai 16 tuổi sau khi dùng chất gây ảo giác mua từ Silk Road, lên án gay gắt: “Ông ta nhận được 31 triệu USD quyên góp, sống giàu sang, trong khi chúng tôi mất đi con cái, cha mẹ.”
Vầng hào quang mới và cơn sốt tài chính
Tại Venetian, Ulbricht được tiếp đón như ngôi sao. Ông chụp ảnh với mẹ – Lyn Ulbricht, người không ngừng vận động cho con trai – và người vợ đã kết hôn cùng ông trong thời gian thụ án. Vài giờ sau, ông có bài phát biểu trước hàng trăm nhà đầu tư Bitcoin, nhấn mạnh: “Chính các bạn đã khiến Tổng thống Trump nhận ra Bitcoin là tương lai. Các bạn đã nói, ‘Ross là một phần của chúng ta.’”
Tự do cũng mở ra cơ hội tài chính. Ngay tại hội nghị Bitcoin, Ulbricht đấu giá các kỷ vật: tranh vẽ trong tù, túi ngủ cũ, bộ đồ thể thao nhà giam. Tổng số tiền thu về hơn 1,3 triệu USD, trong đó thẻ căn cước tù nhân mang số 18870-111 được bán với giá 5,5 Bitcoin, khoảng 600.000 USD.
Từ đời thường đến “Dread Pirate Roberts”
Trước năm 2013, Ulbricht có cuộc sống bình thường ở Thung lũng Silicon, sống cùng bạn bè, ngày ngày cắm cúi bên máy tính. Cho đến tháng Mười năm ấy, ông bị bắt tại thư viện công cộng khi đang sử dụng laptop. Lúc đó, nhà chức trách mới xác định được danh tính thật sự của “Dread Pirate Roberts” – người đứng sau Silk Road.
Trong hơn hai năm, cái tên này khiến chính phủ Mỹ đau đầu. Silk Road chỉ có thể truy cập qua phần mềm ẩn danh đặc biệt, trở thành chợ đen trực tuyến nổi tiếng nhất thế giới, nơi người dùng mua bán ma túy bằng Bitcoin và thậm chí đánh giá chất lượng sản phẩm.
Tại phiên tòa liên bang năm 2015 ở Manhattan, công tố cáo buộc Ulbricht đã “khiến việc nghiện ngập trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết”. Ông khẳng định mình chỉ sáng lập chứ không trực tiếp điều hành hàng ngày. Nhưng các bản ghi trò chuyện cho thấy Ulbricht từng bàn tới khoản chi hơn 700.000 USD để thuê sát thủ diệt trừ sáu mối đe dọa cho Silk Road. Dù không có vụ giết người nào xảy ra và ông phủ nhận cáo buộc, tòa vẫn kết luận Ulbricht chịu trách nhiệm về hậu quả thực tế: nhiều cái chết liên quan đến ma túy mua trên nền tảng này.
Một lần nữa, Ulbricht trở thành biểu tượng trong mắt những người theo chủ nghĩa tự do và cộng đồng tiền mã hóa vốn hoài nghi chính quyền. Với họ, Silk Road đại diện cho một “không gian tự do kỹ thuật số” nơi Bitcoin là nền tảng của nền kinh tế phi tập trung.
Tháng Hai năm 2015, Ulbricht bị kết án với các tội danh rửa tiền và buôn bán ma túy trực tuyến. Mức án tối thiểu là 20 năm, nhưng thẩm phán Katherine Forrest gọi hành vi của ông “gây tổn hại nghiêm trọng cho kết cấu xã hội” và tuyên tới hai án chung thân – mức hình phạt khiến ngay cả công tố viên cũng bất ngờ.
shared via nytimes,
