Tesla trước hạn chót pháp lý ở Texas: Rủi ro pháp lý và khủng hoảng quản trị
11/07/25
Tesla – nhà sản xuất ô tô điện giá trị nhất thế giới – đang đứng trước nguy cơ vi phạm luật doanh nghiệp của bang Texas khi vẫn chưa công bố thời gian tổ chức đại hội cổ đông thường niên. Việc chậm trễ này có thể khiến công ty đối mặt với các vụ kiện tụng và làm dấy lên những chỉ trích gay gắt từ nhà đầu tư về năng lực quản trị doanh nghiệp.
Hạn chót pháp lý cận kề, đại hội cổ đông vẫn biệt tăm
Theo luật bang Texas – nơi Tesla đặt trụ sở sau khi chuyển từ Delaware vào năm ngoái – các công ty buộc phải tổ chức đại hội cổ đông thường niên trong vòng 13 tháng kể từ cuộc họp gần nhất. Với Tesla, hạn chót là Chủ nhật ngày 13/7. Tuy nhiên, công ty vẫn chưa công bố lịch họp hay nộp hồ sơ ủy nhiệm – tài liệu nêu chi tiết chương trình nghị sự, ứng viên hội đồng quản trị và các đề xuất biểu quyết.
Đáng nói, đại hội lần này sẽ diễn ra trong bối cảnh nhạy cảm: doanh số Tesla sụt giảm nghiêm trọng và giá cổ phiếu giảm gần 40% so với đỉnh tháng 12/2024. Với giá trị vốn hóa thị trường hơn 900 tỷ USD, Tesla là công ty ô tô có giá trị nhất thế giới – việc trì hoãn một sự kiện then chốt như đại hội cổ đông là điều hiếm gặp và bất thường.
Nhà đầu tư lớn lên tiếng: “Không thể chấp nhận được”
Trong một bức thư gửi Tesla hôm thứ Tư, nhóm 27 đại diện cổ đông – bao gồm các tổng kiểm soát ngân sách bang và các quỹ lương hưu lớn – bày tỏ lo ngại sâu sắc. Những người ký tên gồm có Brad Lander (kiểm soát viên thành phố New York), cùng đại diện của Oregon, Illinois và Maryland – những bang đang quản lý các quỹ sở hữu hàng trăm triệu USD cổ phiếu Tesla. Các quỹ lương hưu từ Đan Mạch, Thụy Điển và các tổ chức tôn giáo như Friends Fiduciary Corporation (Quaker) cũng đồng thuận.
“Việc thiếu minh bạch cho thấy sự coi thường quyền lợi cổ đông,” nhóm nhà đầu tư khẳng định. Họ cũng cảnh báo, đại hội là cơ hội để cổ đông chất vấn hội đồng quản trị và CEO Elon Musk – người đang gây tranh cãi vì các hoạt động chính trị và phát ngôn gây chia rẽ.
Trong tuần qua, cổ phiếu Tesla tiếp tục giảm sau khi Musk tiết lộ ý định thành lập một đảng chính trị mới sau mâu thuẫn với Tổng thống Donald Trump. Giới đầu tư lo ngại CEO của Tesla đang xa rời nhiệm vụ điều hành doanh nghiệp và làm mất lòng một bộ phận khách hàng vốn phản đối các quan điểm chính trị cực hữu của ông.
“Không thể tưởng tượng được một hội đồng quản trị công ty lớn nào lại dung túng cho đà rơi tự do của giá cổ phiếu và hành vi gây hại như vậy từ CEO,” bà Brooke Lierman – kiểm soát viên bang Maryland – phát biểu. Maryland hiện đang đầu tư khoảng 175 triệu USD vào cổ phiếu Tesla.
Không có lý do rõ ràng cho việc trì hoãn
Trong thực tế, một số công ty có thể trì hoãn đại hội cổ đông nếu đang trong quá trình sáp nhập hoặc gặp khó khăn tài chính – nhưng Tesla không công bố bất kỳ lý do nào như vậy. Ngay cả Nasdaq – sàn giao dịch niêm yết cổ phiếu Tesla – cũng yêu cầu các công ty tổ chức đại hội trong vòng một năm sau khi kết thúc năm tài chính, tức trước ngày 31/12. Nếu vi phạm nghiêm trọng, công ty có thể bị hủy niêm yết.
Tesla hiện chưa đưa ra bất kỳ bình luận chính thức nào về việc trì hoãn. “Trì hoãn mà không đưa ra lý do là điều rất bất thường,” theo ông Charles Elson, Giám đốc sáng lập Trung tâm Quản trị Doanh nghiệp Weinberg thuộc Đại học Delaware.
Ông nhấn mạnh rằng đại hội cổ đông là “nơi duy nhất để cổ đông – những người chủ thực sự của công ty – thể hiện các mối quan tâm.” Nếu không có cuộc họp, “ngày phán xét” cũng không tồn tại.
Dù luật Texas không nêu rõ chế tài nếu không tổ chức đại hội, cổ đông hoàn toàn có thể đệ đơn ra tòa để yêu cầu Tesla thực hiện nghĩa vụ. Tuy nhiên, tiền lệ pháp lý cho các vụ việc như vậy gần như không tồn tại – bởi rất hiếm khi một công ty đại chúng lớn bỏ qua nghĩa vụ cơ bản này.
Hội đồng quản trị Tesla bị nghi thiếu độc lập, chịu ảnh hưởng từ Musk
Nguyên nhân sâu xa khác khiến nhà đầu tư bất mãn là cấu trúc và hành xử của hội đồng quản trị Tesla. Trong một phán quyết vào năm ngoái, Thẩm phán Kathaleen St. J. McCormick của Tòa án Chancery Delaware từng tuyên bố rằng hội đồng quản trị Tesla “đã hành động với tư duy bị chi phối,” khi phần lớn thành viên là bạn thân hoặc chịu ân huệ tài chính từ Elon Musk. Chính bà là người đã ra phán quyết hủy gói thù lao khổng lồ từng giúp Musk trở thành người giàu nhất thế giới – điều khiến Tesla quyết định rời khỏi Delaware để chuyển về Texas.
Xu hướng rời khỏi Delaware đã lan rộng trong giới doanh nghiệp sau một loạt phán quyết nghiêng về phía cổ đông tại tiểu bang này. Nhiều công ty kỳ vọng Texas hoặc Nevada sẽ là điểm đến lý tưởng hơn – nơi các thẩm phán được cho là thân thiện với ban điều hành.
shared via nytimes,
