“Tesla của Trung Quốc” tuyên bố phá sản: Hồi kết tất yếu trong cuộc thanh lọc ngành xe điện
23/06/25
Tháng 1/2025, Qiantu Motor hãng xe điện từng được mệnh danh là “Tesla phiên bản Trung Quốc” chính thức nộp đơn phá sản, khép lại chặng đường 10 năm đầy kỳ vọng nhưng cũng ngập tràn khó khăn. Đây không chỉ là thất bại của một doanh nghiệp non trẻ, mà còn là minh chứng rõ nét cho làn sóng sàng lọc khốc liệt đang diễn ra trong ngành công nghiệp xe điện tại Trung Quốc.
Tham vọng lớn, hiện thực khắc nghiệt
Được thành lập năm 2015 bởi công ty mẹ CH-Auto Technology một doanh nghiệp có nền tảng thiết kế ô tô từ đầu những năm 2000 Qiantu Motor mang tham vọng xây dựng một thương hiệu xe điện cao cấp nội địa, đủ sức cạnh tranh với Tesla hay BYD. Mẫu xe chủ lực Qiantu K50, một chiếc xe thể thao điện với thiết kế hiện đại, tốc độ tối đa 200km/h, được định giá hơn 100.000 USD, từng được kỳ vọng trở thành biểu tượng xuất khẩu công nghệ xe điện Trung Quốc sang Mỹ.
Tuy nhiên, các nỗ lực hiện thực hóa giấc mơ đó nhanh chóng gặp rào cản. Thỏa thuận hợp tác với Mullen Technologies (Mỹ) để sản xuất K50 tại California đổ vỡ do thiếu vốn. Sản lượng thấp, chi phí cao, cùng mô hình tài chính thiếu bền vững khiến Qiantu liên tục rơi vào trạng thái thiếu hụt dòng tiền. Dù được hưởng một số chính sách ưu đãi từ chính quyền địa phương, Qiantu vẫn không thể đạt đến quy mô sản xuất hiệu quả. Theo Car News China, kể từ khi ra mắt năm 2018 đến khi đóng cửa, chỉ chưa tới 2.000 chiếc K50 được bán ra – chủ yếu dưới hình thức thử nghiệm và trưng bày.
Tài chính mong manh và thất bại gọi vốn
Vào thời điểm đệ đơn phá sản, Qiantu đang gánh khoản nợ hơn 72 triệu nhân dân tệ (tương đương hơn 10 triệu USD) mà không có đủ tài sản thanh lý để chi trả. Thất bại trong việc huy động thêm vốn từ nhà đầu tư nội địa từ năm 2022, kế hoạch IPO tại Mỹ bị huỷ bỏ, và đến giữa năm 2024, Qiantu đóng cửa hoàn toàn nhà máy tại Tô Châu.
Theo Electrek và CleanTechnica, Qiantu đã cạn kiệt mọi lựa chọn tái cấu trúc trước khi tòa án Bắc Kinh chấp thuận đơn phá sản tự nguyện vào tháng 1/2025. Đáng chú ý, gần như không có nhà đầu tư nào ngỏ ý mua lại thương hiệu này.
Cơn bão thanh lọc trong ngành xe điện Trung Quốc
Câu chuyện của Qiantu là một phần trong xu hướng thanh lọc sâu rộng của thị trường xe điện Trung Quốc vốn từng tăng trưởng nóng và thu hút hàng loạt startup. Theo dữ liệu từ Reuters, giai đoạn 2018–2025 chứng kiến hơn 400 công ty xe điện tại Trung Quốc phải đóng cửa hoặc phá sản, chủ yếu là các doanh nghiệp nhỏ, thiếu khả năng cạnh tranh cả về công nghệ lẫn tài chính.
Chính phủ Trung Quốc hiện đã chuyển trọng tâm từ hỗ trợ đại trà sang củng cố các doanh nghiệp có năng lực thực thi toàn cầu như BYD, Geely, SAIC hay Nio. Các tiêu chuẩn về trợ giá, chứng nhận và môi trường ngày càng được siết chặt, tạo áp lực lớn cho những công ty khởi nghiệp vốn phụ thuộc vào chính sách.
Cuộc chơi chỉ dành cho những người đủ lớn
Không chỉ có Qiantu, hàng trăm thương hiệu xe điện Trung Quốc đang cùng cạnh tranh trong một thị trường vốn đã chật chội. Theo Giáo sư David Zhang (Trường Khoa học & Công nghệ Huanghe, Trịnh Châu), để tồn tại, một hãng xe điện cần hội tụ đủ ba yếu tố: vốn mạnh, sản phẩm chất lượng và hệ thống bán hàng hiệu quả.
Trong khi đó, mô hình kinh doanh của Qiantu lại mắc kẹt giữa phân khúc giá cao và thị trường chuộng xe tầm trung. Tại Trung Quốc, người tiêu dùng ưu tiên những lựa chọn hợp lý hơn như BYD Dolphin, Tesla Model Y, hay SUV giá rẻ của XPeng và Nio. Mức giá hơn 100.000 USD của Qiantu K50 trở nên khó tiếp cận trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt.
Thị trường xe điện Trung Quốc hiện có tới 200 nhà sản xuất ô tô được cấp phép, trong khi Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) ước tính rằng vào năm 2023, hơn 80% doanh số xe điện của cả nước lại tập trung vào chưa đầy 30 doanh nghiệp. Con số này cho thấy sự tập trung thị phần đang diễn ra mạnh mẽ và chỉ những doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững vàng, năng lực sản xuất quy mô và khả năng đổi mới liên tục mới có thể trụ vững đến năm 2030 – khi dự kiến 60% số xe bán ra tại Trung Quốc sẽ là xe điện.
shared via Asia Nikkei,
