Khi nhà đầu tư tay mơ thắng thế trên phố Wall: Câu chuyện từ Reddit và “Buy the dip”
16/07/25
Trong làn sóng biến động dữ dội của thị trường chứng khoán Mỹ đầu tháng 4 vừa qua, một hiện tượng thú vị đã xảy ra: giới đầu tư cá nhân – những người từng bị xem là yếu thế trên sàn – đã lội ngược dòng và thu về lợi nhuận vượt trội, trong khi các tổ chức tài chính lớn của Phố Wall lại lỡ nhịp. Một phần nguyên nhân bắt nguồn từ một khẩu hiệu đơn giản nhưng đầy hiệu lực lan truyền trên mạng xã hội Reddit: “Buy the dip” – Mua khi thị trường lao dốc.
Reddit, sự hoảng loạn và một cơ hội vàng
Thị trường tài chính Mỹ chao đảo sau khi tổng thống Trump đưa ra đề xuất đánh thuế mạnh với các đối tác thương mại lớn của Mỹ. Trong bối cảnh hàng loạt cổ phiếu chìm trong sắc đỏ, Breck Echelberger – sinh viên 21 tuổi của Đại học Texas A&M – đã thức khuya lướt Reddit, nơi tập trung đông đảo nhà đầu tư nghiệp dư và các bài phân tích bán chuyên.
Một bài đăng gây chú ý với tiêu đề bi quan: “America is over” (Nước Mỹ đã kết thúc). Nhưng với Echelberger, đây chính là thời khắc chờ đợi suốt nhiều tháng. Ngay ngày 4/4, anh rót vốn vào hàng trăm cổ phiếu của những cái tên lớn như Nike, Apple, Costco, vốn đã nằm trong “wishlist” của mình từ lâu.
Vài ngày sau, Nhà Trắng rút lại kế hoạch áp thuế. Thị trường lập tức đảo chiều và phục hồi mạnh. Kể từ đáy ngày 8/4, chỉ số S&P 500 đã tăng hơn 25%, thiết lập đỉnh lịch sử vào cuối tháng. Echelberger cho biết danh mục đầu tư của mình đã tăng gấp đôi giá trị kể từ tháng 4. Và chiến lược anh áp dụng cực kỳ đơn giản: “Buy the dip.”
Khi nhà đầu tư cá nhân lấn át phố Wall
Chiến lược “Buy the dip” – mua vào khi giá giảm – không phải là khái niệm mới. Nhưng năm nay, nó trở thành một khẩu hiệu tập thể trên Reddit và các mạng xã hội khác. Theo các chuyên gia phân tích, trong khi nhiều tổ chức đầu tư lớn tháo chạy, thì lực mua mạnh mẽ lại đến từ các nhà đầu tư nhỏ lẻ như Echelberger.
Dữ liệu từ EPFR Global cho thấy, hơn 30 tỷ USD đã được bơm vào các quỹ tương hỗ và ETF trong tuần kết thúc ngày 9/4 – một dấu hiệu rõ ràng của dòng tiền từ nhà đầu tư cá nhân. Trái lại, khảo sát của Bank of America cho thấy các nhà quản lý quỹ chuyên nghiệp ghi nhận mức cắt giảm phân bổ vào cổ phiếu Mỹ lớn nhất trong hai tháng, chuyển sang giữ tiền mặt phòng thủ.
Theo Mark Hackett – Giám đốc chiến lược thị trường tại Nationwide – các chỉ số khác cũng xác nhận rằng dòng tiền từ hộ gia đình vẫn tiếp tục chảy mạnh vào thị trường, trong khi các nhà đầu tư tổ chức lớn lại rút lui.
Một phần lý do là các quỹ đầu tư lớn luôn phải dự phòng rủi ro bị rút vốn khi thị trường giảm – dù thực tế điều đó không xảy ra trong đợt này. Hackett nhận định: “Điều này đang khiến giới đầu tư tổ chức hoang mang cực độ. Trước đây, nhà đầu tư nhỏ lẻ luôn là người hoảng loạn đầu tiên.”
Khi “Buy the dip” trở thành tư duy mặc định
Trong khi các nhà quản lý quỹ thường đầu tư dài hạn và tránh “bắt đáy”, thì nhà đầu tư cá nhân lại sẵn sàng hành động nhanh chóng. Họ dựa vào một niềm tin đơn giản: thị trường Mỹ, nhất là cổ phiếu công nghệ lớn, sẽ luôn phục hồi. Do đó, bất kỳ cú điều chỉnh nào cũng là cơ hội “giảm giá” hấp dẫn.
Hackett ví von chiến lược này như một phản xạ kiểu Pavlov: “Mỗi lần cổ phiếu Nvidia hay Microsoft giảm vài USD, lập tức nhiều người nhảy vào mua.”
Chiến lược “buy the dip” trở nên phổ biến đến mức tạo ra một vòng phản ứng dây chuyền: chỉ cần lan truyền niềm tin rằng nhà đầu tư nhỏ lẻ sẽ mua vào khi thị trường giảm, thì ngay cả các nhà đầu tư hoài nghi cũng sẽ làm theo. Điều này hạn chế các đợt bán tháo và tạo cảm giác thị trường đang lạc quan – dù thực tế có thể không phải vậy.
Ben Bowler – chuyên gia chiến lược tại Bank of America – cho rằng xu hướng này bắt nguồn từ “Thứ Hai Đen tối” năm 1987, khi thị trường Mỹ ghi nhận cú sụt giảm trong ngày tồi tệ nhất trong lịch sử. Khi đó, Chủ tịch Fed Alan Greenspan can thiệp mạnh để trấn an thị trường. Kể từ đó, Fed nhiều lần ra tay – từ khủng hoảng nhà ở năm 2008, đại dịch COVID-19 năm 2020, cho đến vụ sụp đổ ngân hàng Silicon Valley Bank năm 2023. Dần dần, một niềm tin hình thành: khi khủng hoảng xảy ra, Fed sẽ “ra tay cứu thị trường.”
Bowler nhận xét: “Giới đầu tư học được rằng nếu Fed chắc chắn sẽ can thiệp, thì ta càng có lý do để mua vào trước khi họ hành động.”
Những nhà đầu tư tay mơ dẫn dắt cuộc chơi
Dù đợt phục hồi tháng 4 không đến từ Fed mà từ việc chính phủ rút lại kế hoạch áp thuế, nhưng hiệu ứng “mua đáy” vẫn thể hiện rõ nét. Tuy nhiên, điều này không bảo đảm xu hướng sẽ lặp lại, nhất là trong bối cảnh Fed còn chịu ràng buộc từ lạm phát. Nếu giá cả tăng trở lại, Fed có thể không còn dư địa để “cứu” thị trường như trước.
Scott Sheridan – CEO của nền tảng giao dịch Tastytrade cảnh báo: “Nó giống như dây cao su. Kéo ra rồi thu vào. Nhưng một lúc nào đó, nó sẽ đứt.”
Bowler theo dõi xu hướng “mua đáy” bằng cách phân tích mức hồi phục trung bình của chỉ số S&P 500 vào ngày sau khi giảm điểm. Kết luận là xu hướng bật lại sau giảm đang mạnh mẽ và thường xuyên hơn, đặc biệt là từ 2020 đến nay. Thị trường hiện đang bước vào “một kỷ nguyên ‘buy the dip’ mang tính cấu trúc, rõ rệt hơn bất kỳ giai đoạn nào trong 100 năm qua.”
Một minh chứng điển hình là Levi Montgomery, một nhà đầu tư trẻ 23 tuổi. Anh bắt đầu tiếp cận thị trường từ năm cuối trung học – khi đại dịch COVID-19 buộc học sinh ở nhà và thị trường chứng khoán rơi tự do. Tận dụng tiền công dạy kèm, Montgomery theo dõi các nhóm Reddit về đầu tư và giao dịch khoảng 3-4 giờ mỗi ngày.
Dù hiện tại không còn giao dịch thường xuyên, nhưng khi thị trường giảm mạnh vào tháng 4, Montgomery không bỏ lỡ. Anh lên Reddit để cổ vũ cộng đồng hành động, rồi rót vốn thực tế: gần 19.000 USD được giải ngân liên tục trong 4 ngày, bất chấp xu hướng giảm. Nhờ đợt phục hồi sau đó, khoản đầu tư đã tăng 12% và anh vẫn giữ nguyên để hướng tới mục tiêu mua căn nhà đầu tiên sau ba năm nữa.
“Tôi luôn tự hỏi liệu đây có phải là lựa chọn đúng không,” Montgomery nói. “Nhưng suy nghĩ đó luôn tồn tại trong bất kỳ quyết định đầu tư nào.”
Những phiên giảm giá - Cơ hội đầu tư mới?
Với hạn chót mới về chính sách thuế đang đến gần vào tháng 8, Echelberger – nhà đầu tư sinh viên từ Texas – tiếp tục hy vọng một đợt điều chỉnh nữa để “mua rẻ.” Anh cho biết đang “chờ dịp giảm giá như Black Friday” để mua thêm cổ phiếu Nvidia, Apple và Robinhood.
Từ những diễn biến thị trường đầu năm đến sự lên ngôi của chiến lược “buy the dip,” có thể thấy một điều: nhà đầu tư cá nhân – nhờ sự nhanh nhạy, tâm lý ổn định và niềm tin dài hạn – đang từng bước viết lại luật chơi tại Phố Wall.
shared via nytimes,
