50 năm trước, Bruce Springsteen tạo nên kiệt tác – và đó không phải hành trình dễ dàng
08/08/25
 |
| Bruce Springsteen trên sân khấu ở Atlanta vài ngày trước khi phát hành album đột phá năm 1975 Born to Run, album mà ông gần như đã hủy bỏ sau khi hoàn thành. Ảnh: Tom Hill |
Trong cuốn sách Tonight in Jungleland, tác giả Peter Ames Carlin đưa độc giả quay lại thời điểm bước ngoặt đã giúp Bruce Springsteen từ một nghệ sĩ được yêu thích cục bộ trở thành ngôi sao nhạc rock mang tầm quốc gia. Cuốn sách không chỉ kể về hành trình làm nên album Born to Run – tác phẩm được xem là kiệt tác, mà còn làm sống lại tinh thần của một thời kỳ đầy bất trắc, nơi mọi quyết định có thể thay đổi hoàn toàn số phận của một nghệ sĩ.
Born to Run – cú nhảy vọt táo bạo của Springsteen
Phát hành vào tháng 8/1975, Born to Run là album thứ ba của Bruce Springsteen. Ở tuổi 25, anh đã dồn toàn bộ trải nghiệm sống, kiến thức âm nhạc cổ điển, kỹ năng biểu diễn sân khấu và khát vọng thương mại vào từng giai điệu. Đây là một tuyên ngôn Prometheus vĩ đại về tình yêu, khao khát vượt thoát, nỗi sợ hãi và sự bùng nổ cảm xúc. Ca khúc mở đầu Thunder Road đã tuyên bố: “It’s a town full of losers and I’m pulling out of here to win.” Nửa thế kỷ sau, Springsteen rõ ràng là người chiến thắng.
Tuy nhiên, Carlin chỉ ra rằng thành công này phụ thuộc vào vô số yếu tố mong manh: những quyết định then chốt, cơ hội ngẫu nhiên và tinh thần không khoan nhượng của Springsteen trong suốt năm 1974–1975.
Cuốn sách như phiên bản “đạo diễn” của một tiểu sử âm nhạc
Peter Ames Carlin – tác giả từng viết tiểu sử cho Paul Simon, REM, Paul McCartney và Brian Wilson – đã xuất bản tiểu sử Bruce vào năm 2012. Với Tonight in Jungleland, ông mở rộng, cập nhật và đôi khi chỉnh sửa những tư liệu từ cuốn sách trước, tập trung vào giai đoạn hình thành Born to Run.
Carlin phỏng vấn nhiều nhân chứng quan trọng, bao gồm cả Springsteen trong cuộc trò chuyện tháng 9/2024, và cố nghệ sĩ saxophone Clarence Clemons trước khi ông qua đời vào năm 2011. Ông cũng nghiên cứu kho lưu trữ khổng lồ của Springsteen, bao gồm cả các phiên thu âm kéo dài hàng tháng cho album này. Những bản nháp lời ca đầu tiên – từ u ám cho đến lấp lánh hy vọng – được hé lộ như những khoảnh khắc hiếm có trong hành trình sáng tạo.
Từ bờ vực bị loại đến cú lội ngược dòng ngoạn mục
Năm 1974, Springsteen đã ra mắt hai album được giới phê bình ca ngợi, nhưng doanh số khiêm tốn. Columbia Records – hãng đĩa từng ký hợp đồng với anh – đã thay đổi lãnh đạo. Các giám đốc mới ưu ái Billy Joel hơn và cân nhắc cắt hợp đồng với Springsteen. Theo Carlin, chính con trai của chủ tịch Columbia Records – sau khi xem một buổi diễn ở trường đại học – đã thuyết phục cha mình về tiềm năng của Springsteen.
Đổi lại, hãng đòi hỏi một ca khúc “hit” trước khi cấp vốn cho album thứ ba. Springsteen cùng ban nhạc làm việc trong một phòng thu rẻ tiền với thiết bị trục trặc, piano lệch tông và tinh thần căng như dây đàn. Sau nhiều tháng, họ hoàn thành Born to Run – bản nhạc kéo dài bốn phút chứa đựng mọi khát khao, sợ hãi và sự liều lĩnh.
Chủ nghĩa lý tưởng và tinh thần nghiệp dư không khoan nhượng
Springsteen kiên quyết không làm việc với các nhà sản xuất thương mại. Thay vào đó, anh chọn những cộng sự trẻ tuổi: ban nhạc, quản lý Mike Appel và nhà phê bình âm nhạc Jon Landau. Trong suốt một năm, họ thử đi thử lại mọi bản phối, ám ảnh đến từng nốt nhạc. Đến tận buổi bình minh trước ngày lên đường lưu diễn, họ vẫn chỉnh sửa album.
Vậy mà Springsteen suýt vứt bỏ tất cả. Trong khoảnh khắc hoài nghi, anh đã ném đĩa acetate của Born to Run xuống hồ bơi khách sạn. May mắn thay, anh được thuyết phục quay lại – và album cuối cùng cũng được phát hành, chạm tới hàng triệu trái tim.
Cuộc chiến pháp lý kéo dài hai năm sau đó với Appel – khiến Springsteen không thể thu âm album mới – được Carlin kể chi tiết hơn trong tiểu sử Bruce.
Một giai thoại đã trở thành huyền thoại
Đối với người hâm mộ, nhiều câu chuyện trong Tonight in Jungleland đã quá quen thuộc. Các bản thu thử và video phòng thu đã được phát hành. Springsteen từng chia sẻ trong các cuộc phỏng vấn và cả hồi ký cá nhân. Nhưng Carlin vẫn làm sống lại sự kịch tính qua văn phong sắc sảo: “Khi mọi quyết định đều mang tính sống còn, mỗi cú vặn nút chỉnh âm hay thay đổi âm lượng đều là cuộc chiến tinh thần giữa sống và chết.”
Carlin thậm chí đưa ra giả thuyết: Born to Run, từ lời mời gọi Mary đầu album đến sự hy sinh trong ca khúc Jungleland, có thể được xem như một câu chuyện Kinh Thánh về cuộc đời Chúa Giê-su. Trong cuộc phỏng vấn năm 2024, Springsteen gật đầu đồng tình: “Cũng gần đúng đấy.”
Hồi ức về một album sống còn
Ngày nay, Born to Run chỉ là một trong nhiều album nổi bật trong sự nghiệp đồ sộ của Springsteen. Nhưng vào năm 1975, đó là tuyên bố sinh tử. Các ca khúc xoay quanh nhịp điệu, sự chuyển động từ tĩnh đến động, từ khẽ khàng đến bùng nổ, từ âm thanh trở thành cảm xúc hữu hình.
Với độc giả chưa từng nghe Born to Run, hoặc chỉ biết đến thành công của Springsteen như một điều hiển nhiên, Tonight in Jungleland là lời nhắc rằng mọi huyền thoại đều bắt đầu từ những nỗ lực tuyệt vọng, những canh bạc táo bạo – và may mắn có thật.
shared via nytimes,
