Vì sao Xiaomi sản xuất được ô tô điện còn Apple thì không?
18/07/25
Trong khi Apple từ bỏ tham vọng ô tô điện sau gần một thập kỷ đầu tư hơn 10 tỷ USD, Xiaomi – công ty chuyên sản xuất điện thoại và thiết bị điện tử tiêu dùng – đã tung ra thị trường chiếc ô tô điện đầu tiên chỉ sau ba năm phát triển, giao 135.000 xe trong năm đầu tiên và đặt mục tiêu gấp đôi con số này vào năm 2025.
Câu chuyện thành công của Xiaomi phản ánh một thực tế không thể phủ nhận: Trung Quốc hiện đang thống trị chuỗi cung ứng xe điện toàn cầu. Các công ty nội địa đã thành thạo trong sản xuất ô tô điện, với khả năng tiếp cận nhanh chóng và chi phí thấp đối với các linh kiện nhờ hệ sinh thái công nghiệp được xây dựng bài bản.
Lợi thế của hệ sinh thái sản xuất nội địa
Không chỉ Xiaomi, nhiều công ty xe điện Trung Quốc như Leapmotor, Li Auto và Seres Group sau nhiều năm “đốt tiền” giờ đây bắt đầu báo lãi. Ngay cả Huawei – tập đoàn viễn thông nhiều năm bị Mỹ trừng phạt – cũng đã tham gia vào lĩnh vực xe điện bằng cách phát triển phần mềm lái xe tự động và hợp tác với nhiều hãng xe trong nước như Seres Group, SAIC Motor, BAIC và Chery.
Tận dụng chuỗi cung ứng khổng lồ này, Xiaomi đưa các công nghệ hiện có trong hệ sinh thái điện tử tiêu dùng của mình vào chiếc xe đầu tiên: SU7 – chiếc sedan bốn cửa ra mắt tháng 3/2024. Xe được tích hợp trí tuệ nhân tạo hỗ trợ đỗ xe, chiếu phim cho hành khách và điều khiển thiết bị gia dụng Xiaomi từ xa. Theo CEO Lei Jun, SU7 được kỳ vọng có hiệu suất như Porsche, nhưng giá bán chỉ 30.000 USD – bằng 1/4 so với đối thủ Đức.
Điểm khác biệt cốt lõi là Xiaomi không chỉ làm xe, mà đang biến chiếc SU7 thành “ thiết bị điện tử trên bánh xe”. Xe thu thập dữ liệu từ các thiết bị khác trong hệ sinh thái Xiaomi để xác định thời điểm sạc pin tối ưu, phục vụ thói quen di chuyển của người dùng.
“Xiaomi thực sự đã xâm nhập vào mọi ngóc ngách trong ngôi nhà của bạn,” Gary Ng – chuyên gia kinh tế tại Natixis nhận định. “Tất cả đều được kết nối với nhau, điều mà các hãng khác chưa làm được.”
Tác động đến các hãng xe nước ngoài
Dù chỉ mới chiếm một phần nhỏ doanh số của các hãng xe điện hàng đầu Trung Quốc, SU7 đã gây sức ép đáng kể lên các hãng xe ngoại. Trong năm đầu SU7 có mặt trên thị trường, doanh số của Porsche tại Trung Quốc giảm gần 30%.
Không dừng lại ở đó, Xiaomi còn tổ chức màn ra mắt hoành tráng cho SU7 Ultra – phiên bản cao cấp của mẫu sedan này – ngay trong đêm tại Bắc Kinh, đồng thời giới thiệu mẫu smartphone cao cấp mới. Trước đó, hãng đã gây chú ý khi lái thử một nguyên mẫu SU7 Ultra tại đường đua Nürburgring (Đức) – nơi hãng tuyên bố đã lập kỷ lục là chiếc sedan bốn cửa nhanh nhất tại đây.
Theo hồ sơ đăng ký tại Trung Quốc, Xiaomi sẽ còn ra mắt một mẫu SUV mang tên YU7 trong năm nay.
Tận dụng ưu đãi chính sách và chuỗi cung ứng
Các công ty xe điện Trung Quốc nhận được hàng tỷ USD hỗ trợ từ chính phủ trong suốt nhiều năm, qua đó nắm quyền kiểm soát toàn bộ chuỗi cung ứng, thậm chí tới tận nguồn khoáng sản làm pin. Lợi thế này giúp hai doanh nghiệp BYD và CATL – mới đây bị Lầu Năm Góc xếp vào danh sách các công ty quân sự Trung Quốc – trở thành nhà sản xuất pin xe điện lớn nhất thế giới.
Xiaomi đã tận dụng tối đa nguồn lực này: pin trong các xe SU7 do BYD và CATL cung cấp. Hãng không chỉ nhanh chóng đưa nhà máy đầu tiên vào vận hành, mà hiện còn đang xây dựng nhà máy thứ hai tại Bắc Kinh với tiến độ gấp rút.
Stephen W. Dyer – Giám đốc mảng ô tô khu vực châu Á tại AlixPartners – nhận định: “Công suất sản xuất khổng lồ giúp các hãng xe điện Trung Quốc rút ngắn thời gian từ ý tưởng tới sản phẩm thương mại. Họ có thể đưa mẫu xe mới ra thị trường nhanh hơn và tập trung vào phần mềm, thứ có thể cập nhật liên tục.”
Cơ hội toàn cầu nhờ thương hiệu mạnh
Cạnh tranh khốc liệt tại thị trường nội địa cũng buộc các hãng xe điện Trung Quốc phải “xuất khẩu” với tốc độ cao. Năm 2024, BYD đã bán hơn 4 triệu xe mới trên toàn cầu. Theo ông Cui Dongshu – Tổng Thư ký Hiệp hội Xe chở Khách Trung Quốc – sẽ không lâu nữa, trước khi xe Xiaomi xuất hiện trên các con đường ngoài Trung Quốc.
Khác với nhiều hãng khởi nghiệp ô tô, Xiaomi bước vào thị trường xe điện với lợi thế rõ ràng: một thương hiệu mạnh đã được người tiêu dùng tin tưởng từ các sản phẩm điện tử tiêu dùng. Ngày đầu tiên giao xe SU7, người dùng có thể truy cập chợ ứng dụng Xiaomi để mua thêm phụ kiện như đồng hồ analog cho bảng điều khiển, hay cụm công tắc vật lý gắn vào màn hình cảm ứng – đúng với khẩu vị của khách hàng nội địa.
“Thương hiệu mạnh là điểm giúp Xiaomi vượt lên so với nhiều đối thủ,” Tu Le – Giám đốc công ty tư vấn Sino Auto Insights nhận xét. “Đó chính là yếu tố then chốt để bán được ô tô trên toàn cầu, vì ô tô không đơn thuần là sản phẩm tiêu dùng – nó còn là một sản phẩm cảm xúc.”
shared via nytimes,
