Trạm xăng thế hệ mới: Sân chơi kinh doanh giữa thời đại xe điện
11/07/25
Trong bối cảnh xe điện (EV) ngày càng phổ biến, các trạm xăng truyền thống đang chuyển mình mạnh mẽ. Không còn là nơi dừng chân đổ xăng trong vài phút, các trạm xăng nay đang trở thành trung tâm tiêu dùng đa chức năng – nơi người dùng sạc xe, thưởng thức ẩm thực và mua sắm tiện lợi. Xu hướng này không chỉ là bước tiến về công nghệ giao thông, mà còn mở ra cơ hội đầu tư đầy tiềm năng cho giới kinh doanh.
Tăng quy mô để bắt kịp xu hướng
Với thời gian sạc EV kéo dài hơn đổ xăng truyền thống, các nhà điều hành trạm xăng buộc phải nghĩ xa hơn. Họ không chỉ lắp đặt các trạm sạc, mà còn cải tạo không gian thành điểm dừng chân hấp dẫn – từ khu ẩm thực, nhà vệ sinh cao cấp đến cửa hàng tiện lợi mở rộng.
Buc-ee’s – chuỗi trạm xăng có 51 cơ sở, chủ yếu ở miền Nam nước Mỹ – đang hợp tác với Mercedes-Benz để cung cấp trạm sạc EV và sở hữu những địa điểm rộng tới 75.000 feet vuông (tương đương 7.000 m²). Đây là một bước đi chiến lược không chỉ để giữ chân khách hàng, mà còn để tối ưu hóa giá trị mỗi lượt dừng chân.
Theo ông Kevin Hart, Giám đốc Kinh doanh tại Upside – một nền tảng hợp tác với các nhà bán lẻ nhằm tăng doanh thu qua chương trình tích điểm – nhận định: “Thay vì để khách sạc xe rồi ngồi trong ô tô, các nhà vận hành muốn tạo trải nghiệm mua sắm hấp dẫn. Đây là điều mà 15 năm trước họ chưa từng nghĩ đến.”
Mâu thuẫn với cộng đồng và chính sách quy hoạch
Tuy nhiên, quy mô “siêu khủng” của các trạm xăng hiện đại đang tạo ra những phản ứng trái chiều. Tại Livonia, bang Michigan, Hội đồng Thành phố đã bác bỏ đề xuất phá dỡ một cửa hàng Rite-Aid cũ để xây dựng trạm Sheetz – một chuỗi có hơn 700 địa điểm và 100 trạm sạc EV. Năm 2022, kế hoạch xây dựng trạm QuikTrip tại Creve Coeur, Missouri đã bị Tòa Án Tối Cao tiểu bang từ chối. Năm 2021, Buc-ee’s cũng buộc phải hủy bỏ kế hoạch xây dựng trạm rộng 57.000 feet vuông tại quận Orange, Bắc Carolina sau khi bị người dân phản đối.
Tại Denver, chính quyền thành phố đã thông qua quy định cấm xây dựng trạm xăng mới trong phạm vi 400 mét quanh một trạm đã có, nhằm ưu tiên quỹ đất cho nhà ở giá rẻ và tiện ích cộng đồng.
Những mâu thuẫn này phản ánh sự thay đổi mô hình: từ những trạm nghỉ chân dọc xa lộ không ảnh hưởng đến dân cư, nay các đại siêu thị nhiên liệu đang “xâm lấn” khu dân cư và trung tâm đô thị. Chúng không chỉ thay thế các lô đất bỏ hoang mà còn cạnh tranh trực tiếp với các chuỗi thức ăn nhanh.
Lợi thế thương mại và bài toán mở rộng
Làn sóng mở rộng một phần được thúc đẩy bởi các ưu đãi thuế từ chính quyền địa phương nhằm kích cầu tiêu dùng. Khi một chuỗi trạm xăng đặt chân vào một địa phương, các chuỗi khác thường lập tức bám theo, tạo nên cụm kinh doanh. Wawa – chuỗi có 1.100 điểm tại Đông Bắc và Mid-Atlantic – áp dụng chiến lược mở nhiều điểm trong cùng khu vực để tận dụng mạng lưới hiện hữu.
Theo ông Travis Sheetz, CEO của Sheetz, diện tích trung bình trạm xăng của hãng đã tăng thêm 1.000 feet vuông trong 20 năm qua, hiện đạt khoảng 6.000 feet vuông. Trong khi đó, QuikTrip vận hành các trạm rộng hơn 7.000 feet vuông, tích hợp bếp nấu ăn, làn drive-through, khu ngồi và máy pha đồ uống đá xay.
GS Forrest Morgeson III tại Đại học Bang Michigan nhận định: “Đây là những trạm xăng hoàn toàn khác trước kia – hàng chục cột bơm, cửa hàng lớn, bãi đỗ xe rộng.” Với mặt bằng kinh doanh rộng lớn, các trạm xăng hiện đại đang trở thành mô hình “one-stop-shop” – đáp ứng đủ nhu cầu từ ăn uống đến tiện lợi chỉ trong một điểm dừng.
Từ xăng dầu đến ẩm thực: Bài toán doanh thu
Giá xăng dầu dễ biến động và biên lợi nhuận thấp buộc các trạm xăng phải tìm nguồn thu khác. Ẩm thực trở thành con át chủ bài. Từ những món ăn nhanh được yêu thích như mozzarella sticks, gà chiên, hoagies tại Wawa, đến món thịt bò khô nức tiếng tại Buc-ee’s, hay pizza của Casey’s – chuỗi 2.900 điểm tại Midwest, hiện là chuỗi pizza lớn thứ năm nước Mỹ tính theo sản lượng.
Năm 2021, Casey’s ra mắt thương hiệu đồ ăn riêng và đến nay đã có hàng trăm sản phẩm như snack vị bắp ngọt hay cheddar ớt jalapeño. Tại Wawa, trạm xăng mới chỉ xuất hiện từ năm 1996, trong khi hãng vốn là chuỗi bán đồ ăn từ năm 1964.
Theo Hiệp hội Cửa hàng Tiện lợi Quốc gia, tỷ trọng doanh thu từ thực phẩm trong tổng doanh thu nội bộ trạm xăng đã tăng từ 13,1% năm 2003 lên 26,7% năm 2023. Đây là minh chứng rõ ràng cho sự chuyển mình của ngành.
“Giờ đây, khách hàng kỳ vọng được phục vụ toàn diện – từ ghế ngồi, lái xe qua mua hàng, đến trải nghiệm dịch vụ nhanh chóng,” ông Sheetz nói. “Chúng tôi chuẩn bị cho tương lai, khi mà nhu cầu nhiên liệu sẽ dần sụt giảm.”
Đối thủ mới của ngành nhà hàng
Với đà mở rộng mô hình F&B, các chuỗi trạm xăng như Sheetz đang trở thành mối đe dọa thực sự với ngành nhà hàng truyền thống. Ông Craig Dunaway – COO chuỗi Penn Station East Coast Subs – thừa nhận: “Nếu các nhà điều hành nhà hàng xem nhẹ tiện lợi là lợi thế cạnh tranh chính, họ sẽ mất thị phần vào tay các cửa hàng tiện lợi cao cấp.”
Sheetz không lo ngại bị phản đối tại một vài cộng đồng, vì biết vẫn còn nhiều khu vực khác chào đón. Gần đây, thành phố Farmington Hills (Michigan) đã bác bỏ kế hoạch của Sheetz nhằm tái phát triển địa điểm từng là nhà hàng Ginopolis – nơi từng phục vụ các huyền thoại như Elizabeth Taylor hay Bob Hope – sau những phiên điều trần gay gắt kéo dài đến nửa đêm.
Tuy nhiên, ở thành phố Romulus lân cận, Sheetz lại được chào đón. Jeremy Taylor – cư dân 37 tuổi sống tại đây hơn 20 năm chia sẻ: “Tôi đến đó suốt. Lâu lắm rồi Romulus mới có một thứ hay ho như thế. Ở đây chẳng có gì cả.”
shared via nytimes,
