Ford chấp nhận cú đánh 19,5 tỷ USD khi thu hẹp tham vọng xe điện
16/12/25
 |
| Chiếc xe bán tải điện Ford F-150 Lightning tại nhà máy của công ty ở Dearborn, Michigan, năm 2022. Lightning sẽ không còn là xe điện thuần túy nữa. Ảnh: Brittany Greeson |
Ford Motor vừa thừa nhận một điều chỉnh chiến lược mang tính bước ngoặt: tập đoàn sẽ thu hẹp đáng kể kế hoạch phát triển xe điện thuần túy và chấp nhận khoản tổn thất lên tới 19,5 tỷ USD. Quyết định này phản ánh đánh giá lại của Ford về nhu cầu thị trường, cũng như sự thay đổi nhanh chóng của môi trường chính sách và cạnh tranh toàn cầu trong ngành ô tô.
Theo thông báo hôm thứ Hai, khoản lỗ khổng lồ chủ yếu đến từ việc Ford sản xuất ít xe điện chạy pin hơn so với kế hoạch ban đầu, đồng thời chuyển trọng tâm sang các dòng xe hybrid – kết hợp động cơ xăng và pin. Động thái này cho thấy Ford đã đánh giá quá cao tốc độ chuyển dịch của người tiêu dùng sang xe điện, trong khi lại đánh giá thấp sức bền của các dòng xe sử dụng động cơ đốt trong.
Ford không phải trường hợp cá biệt. Trong thời gian gần đây, nhiều hãng xe lớn của Mỹ và châu Âu như General Motors hay Stellantis cũng lần lượt điều chỉnh chiến lược, giảm tốc độ điện hóa và tăng cường đầu tư vào xe hybrid hoặc xe chạy xăng, dầu.
Chính sách đảo chiều và tác động dây chuyền
Sự thoái lui của Ford diễn ra trong bối cảnh môi trường chính sách tại Mỹ đã thay đổi rõ rệt kể từ khi Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng. Chính quyền mới cắt giảm mạnh các ưu đãi dành cho xe điện, đồng thời thúc đẩy ngành nhiên liệu hóa thạch. Tháng này, chính phủ Mỹ còn công bố kế hoạch nới lỏng đáng kể các tiêu chuẩn tiết kiệm nhiên liệu – bước đi làm suy yếu động lực buộc các hãng xe phải đẩy nhanh sản xuất xe điện.
Ford cho biết các thay đổi chiến lược sẽ ảnh hưởng đến nhiều nhà máy tại các bang khác nhau, nhưng về lâu dài có thể tạo thêm vài nghìn việc làm. Tuy nhiên, bản đồ sản xuất của tập đoàn đang được vẽ lại một cách rõ rệt.
Nhà máy mới tại Tennessee, vốn được kỳ vọng sẽ sản xuất xe bán tải điện, nay sẽ chuyển sang sản xuất phiên bản chạy xăng. Kế hoạch phát triển một mẫu xe tải thương mại chạy điện bị hủy bỏ; thay vào đó, Ford sẽ sản xuất các mẫu xe xăng và hybrid mới tại Ohio.
Đáng chú ý, mẫu F-150 Lightning – phiên bản chạy điện của dòng bán tải bán chạy nhất nước Mỹ – sẽ không còn là xe điện thuần túy. Thay vào đó, Ford sẽ trang bị thêm máy phát điện chạy xăng, cho phép sạc lại pin khi cạn năng lượng. Việc sản xuất Lightning đã bị tạm dừng từ tháng 10 năm ngoái.
Rút lui có chọn lọc, không từ bỏ hoàn toàn
Dù thu hẹp tham vọng, Ford khẳng định không quay lưng hoàn toàn với xe điện. Tập đoàn vẫn cam kết phát triển một mẫu bán tải điện cỡ trung tại Kentucky, dự kiến ra mắt năm 2027, với mức giá khoảng 30.000 USD – tương đương các mẫu xe xăng cùng phân khúc. Công nghệ phát triển cho mẫu xe này cũng có thể được áp dụng cho nhiều dòng xe khác trong tương lai.
Tuy nhiên, trong ngắn hạn, đây rõ ràng là bước lùi đáng kể của Ford đối với xe điện thuần túy.
Ông Jim Farley, CEO của Ford, cho rằng chiến lược mới sẽ giúp công ty cạnh tranh tốt hơn với các hãng xe Trung Quốc – những đối thủ đang nhanh chóng mở rộng thị phần xe điện tại châu Á, châu Âu và Mỹ Latinh. Dù hiện bị chặn tại thị trường Mỹ bởi thuế quan, các lãnh đạo ngành ô tô thừa nhận công nghệ và sản phẩm Trung Quốc khó có thể bị ngăn cản mãi mãi.
Ông Farley nói khi đề cập đến các hãng xe Trung Quốc: “Họ không hiểu khách hàng xe bán tải Mỹ như chúng tôi.” Theo ông, việc tập trung vào hybrid và xe động cơ đốt trong sẽ giúp Ford “chống Trung Quốc” tốt hơn trong giai đoạn chuyển tiếp này.
Rủi ro dài hạn vẫn hiện hữu
Không phải ai cũng đồng tình với đánh giá đó. Một số chuyên gia cảnh báo rằng chiến lược hiện tại có thể khiến Ford gặp rủi ro nếu thị trường xe điện bất ngờ tăng tốc trở lại.
Giáo sư Erik Gordon, Trường Kinh doanh Ross (Đại học Michigan), nhận định: “Từ bỏ Lightning có thể giúp Ford ‘chống Trung Quốc’ cho đến ngày các hãng Trung Quốc hiểu khách hàng xe bán tải Mỹ giống như cách các hãng Nhật từng hiểu thị trường sedan và SUV Mỹ. Không có bí mật nào trong việc hiểu người tiêu dùng.”
Về tài chính, Ford cho biết dù phải ghi nhận khoản lỗ một lần rất lớn, công ty vẫn kỳ vọng đạt lợi nhuận trước lãi vay và thuế khoảng 7 tỷ USD trong năm 2025. Tuy nhiên, trong quý 4, Ford sẽ báo lỗ ròng do phần lớn khoản 19,5 tỷ USD được hạch toán trong giai đoạn này.
Phần lớn khoản lỗ đến từ việc giảm giá trị mảng xe điện, buộc Ford phải ghi nhận tổn thất theo quy định kế toán. Dù nhiều khoản chỉ tồn tại trên sổ sách, khoảng 5,5 tỷ USD là chi phí tiền mặt thực tế, phần lớn phát sinh trong năm tới.
Pin, dữ liệu và hướng rẽ mới
Một phần khác của cú sốc tài chính đến từ việc Ford và SK On – đối tác pin Hàn Quốc – chấm dứt liên doanh. Ford sẽ tiếp quản toàn bộ nhà máy pin tại Kentucky, trong khi SK On sở hữu hoàn toàn nhà máy tại Tennessee.
Đáng chú ý, nhà máy Kentucky sẽ được chuyển đổi để sản xuất pin cỡ lớn, tương đương container vận tải, phục vụ trung tâm dữ liệu, công ty điện lực và hệ thống lưu trữ năng lượng tái tạo. Đây là lĩnh vực mà Tesla đã sớm khai thác, nhưng vẫn còn khá mới mẻ với Ford và các hãng truyền thống.
Ford cho biết đến năm 2030, khoảng một nửa số xe bán ra của hãng sẽ là xe điện hoặc hybrid, nhưng tỷ trọng hybrid sẽ cao hơn nhiều so với dự kiến ban đầu. Nếu nhu cầu xe điện bất ngờ tăng mạnh trở lại, ông Farley khẳng định Ford vẫn đủ linh hoạt để điều chỉnh.
Ông nói: “Chúng tôi có rất nhiều dư địa để xoay chuyển.”
Quyết định của Ford cho thấy quá trình điện hóa ngành ô tô không diễn ra theo một đường thẳng. Giữa áp lực chính sách, cạnh tranh Trung Quốc và sự thận trọng của người tiêu dùng, các hãng xe truyền thống đang chọn con đường chậm hơn – nhưng có vẻ an toàn hơn – trong cuộc chuyển đổi năng lượng đầy bất định.
shared via nytimes,
