Ford tái cấu trúc kế hoạch xe điện sau khoản lỗ hàng tỷ USD
14/08/25
 |
| Một chiếc xe điện Ford F-150 Lightning Lariat |
Khởi đầu mạnh mẽ rồi hụt hơi
Chỉ mới bốn năm trước, Ford Motor từng được xem là đối thủ có thể thách thức Tesla trong lĩnh vực xe điện. Năm 2021, hãng ra mắt mẫu SUV điện thời trang Mustang Mach-E, nhanh chóng nối tiếp bằng phiên bản chạy pin của mẫu bán tải bán chạy nhất F-150 và một mẫu xe van điện vào năm sau đó. Ba sản phẩm này giúp Ford vượt lên trước nhiều nhà sản xuất lâu đời khác như General Motors (GM).
Tuy nhiên, thị trường xe điện không phát triển như kỳ vọng. Tốc độ tăng trưởng doanh số chậm lại, Tesla liên tục hạ giá bán, trong khi chi phí nguyên vật liệu leo thang khiến các hãng truyền thống khó đạt lợi nhuận. Chỉ trong hai năm rưỡi qua, mảng xe điện của Ford lỗ tới 12 tỷ USD, riêng nửa đầu năm nay thua lỗ 2,2 tỷ USD. Doanh số xe điện của hãng giảm 12% trong sáu tháng đầu năm.
Kế hoạch mới: cắt giảm chi phí, sản xuất linh hoạt
Trước tình thế này, Ford vừa công bố kế hoạch tái cấu trúc mảng xe điện với mục tiêu giảm giá thành và mở rộng thị phần. Hãng phát triển thế hệ linh kiện xe điện mới với chi phí thấp hơn, cho phép bán ra các mẫu xe giá dễ tiếp cận hơn. Mẫu đầu tiên là bán tải cỡ trung bốn cửa, chở được năm người, có khoang chứa phía trước và thùng sau, dự kiến khởi điểm từ 30.000 USD. Sản phẩm này sẽ ra mắt năm 2027, trong khi mẫu bán tải điện cỡ lớn mới sẽ lùi một năm, sang 2028.
Ford cũng giới thiệu quy trình sản xuất cải tiến giúp hạ chi phí và nâng chất lượng. Tại nhà máy ở Louisville, Kentucky, Giám đốc điều hành Jim Farley cho biết: “Chúng tôi đã xóa bỏ dây chuyền lắp ráp truyền thống và đưa ra một khái niệm hoàn toàn mới. Đây là bước cải tổ triệt để nhất kể từ thời Model T.”
Thách thức từ Trung Quốc và áp lực lợi nhuận
Ford cùng GM và nhiều hãng phương Tây đang đối mặt với sức ép cạnh tranh lớn từ các nhà sản xuất Trung Quốc như BYD, vốn bán nhiều xe điện hơn hẳn và sản xuất với chi phí chỉ bằng một phần so với châu Âu và Mỹ. Đối với Farley, xoay chuyển mảng xe điện và bắt kịp tốc độ của Trung Quốc là nhiệm vụ then chốt.
Từ khi nhậm chức năm 2020, Farley đã giúp cải thiện tình hình tại châu Âu và các liên doanh ở Trung Quốc, đồng thời rút khỏi thị trường Ấn Độ vốn thua lỗ. Tuy nhiên, Ford vẫn vướng nhiều vấn đề: ngoài khoản lỗ lớn ở xe điện, hãng còn tốn hàng tỷ USD để triệu hồi và sửa xe chạy xăng. Điều này kéo lợi nhuận từ mảng xe xăng và SUV giảm mạnh chỉ còn 757 triệu USD trong nửa đầu năm nay, so với 2,1 tỷ USD cùng kỳ 2024.
Farley từng cắt giảm đầu tư vào xe điện, tạm dừng một trong bốn nhà máy pin mới và cảnh báo “không có gì đảm bảo” rằng phương thức sản xuất mới sẽ thành công. Dù vậy, theo kỹ sư kỳ cựu Sandy Munro, những cải tiến tại Ford giúp rút ngắn đáng kể thời gian và chi phí sản xuất, đưa hãng “đến rất gần” so với các đối thủ Trung Quốc.
So sánh với GM
Trong khi Ford vội vã tung sản phẩm, GM chọn cách đi chậm để phát triển hệ pin tiêu chuẩn hóa nhằm giảm chi phí, đồng thời hợp tác xây dựng nhanh hai nhà máy pin. Nhờ đó, GM duy trì lợi nhuận gần mức kỷ lục nhiều năm liền, dù quý II năm nay lợi nhuận giảm khoảng một phần ba xuống 1,9 tỷ USD do chi phí tăng từ thuế nhập khẩu mà chính quyền Trump áp dụng.
Quý II vừa qua, GM bán hơn 46.000 xe điện, chỉ đứng sau Tesla và gấp đôi Ford. Danh mục sản phẩm điện của GM đã vượt 10 mẫu, từ Chevrolet Equinox EV giá 35.000 USD đến Cadillac Escalade IQ giá 130.000 USD.
Kỳ vọng từ các dự án pin và dây chuyền mới
Lãnh đạo Ford kỳ vọng nhà máy pin trị giá 3 tỷ USD tại Marshall, Michigan - cách Detroit khoảng 160 km giúp vực dậy mảng xe điện. Nhà máy này sản xuất pin LFP (lithium, sắt, phosphate), loại rẻ hơn pin phổ biến ở Mỹ vì không dùng nickel và cobalt đắt đỏ. Công nghệ LFP được Ford cấp phép từ CATL, nhà sản xuất pin lớn nhất thế giới của Trung Quốc. Hãng cũng hợp tác với SK On của Hàn Quốc xây thêm hai nhà máy pin ở Kentucky và Tennessee.
Về sản xuất, Ford áp dụng phiên bản cải tiến của dây chuyền lắp ráp do Henry Ford khởi xướng một thế kỷ trước. Thay vì một dây chuyền dài, hãng chia thành ba nhánh: lắp phần đầu xe, phần đuôi và cụm pin với cabin. Ba bộ phận này sau đó được ghép trên một dây chuyền chung, giúp giảm 15% thời gian lắp ráp một chiếc bán tải.
Quy trình này sẽ triển khai tại nhà máy Louisville, nơi Ford đầu tư 1,9 tỷ USD. Nhà máy sẽ ngừng sản xuất các mẫu SUV cỡ nhỏ Ford Escape và Lincoln Corsair vào năm tới. Khi dừng sản xuất tại Louisville, Ford sẽ khai tử dòng Escape ra mắt từ năm 2000 và từng là một trong những mẫu SUV bán chạy nhất của hãng.
shared via nytimes,
