Các hãng xe Trung Quốc rút ngắn đường vào châu Âu qua Biển Đỏ
14/08/25
 |
| Đoàn xe BYD Explorer số 1 chở 5.000 xe điện dừng tại Singapore |
Lợi thế từ tuyến đường rủi ro
Các hãng ô tô Trung Quốc đang vận chuyển xe sang châu Âu qua Biển Đỏ và kênh đào Suez, gần hai năm sau khi lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn ở Yemen bắt đầu tấn công tàu thuyền trên tuyến giao thương chiến lược này. Trong khi đó, nhiều nhà sản xuất khác vẫn chọn hải trình dài và tốn kém hơn vòng qua châu Phi.
Theo phân tích mới của hãng thông tin hàng hải Lloyd’s List Intelligence (Anh), tháng trước có ít nhất 14 tàu chở ô tô rời cảng Trung Quốc sang châu Âu qua Biển Đỏ và kênh đào Suez, con số tương đương với tháng 6. Hoạt động này diễn ra bất chấp việc Houthis đã dùng máy bay không người lái, lựu đạn và súng tấn công, làm chìm hai tàu hàng hồi đầu tháng 7. Nhóm vũ trang tuyên bố đây là hành động ủng hộ người Palestine trong bối cảnh chiến sự giữa Israel và Hamas.
Nhiều chuyên gia tin Bắc Kinh đạt được một thỏa thuận ngầm với Iran hoặc lực lượng Houthi nhằm tránh tấn công các tàu chở xe từ Trung Quốc. Daniel Nash, Giám đốc định giá và phân tích tại Veson Nautical, nhận định: “Có vẻ như Trung Quốc đã tìm ra cách để xử lý vấn đề với lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn, và các tàu của họ được đảm bảo sẽ không bị nhắm tới.”
Tiết kiệm thời gian và chi phí
Tuyến đường qua Biển Đỏ và kênh đào Suez giúp rút ngắn 14–18 ngày cho mỗi chuyến khứ hồi giữa châu Á và châu Âu so với hành trình vòng qua châu Phi. Nhờ đó, các hãng tiết kiệm được nhiên liệu, chi phí nhân công và khấu hao tàu, tương đương vài trăm USD cho mỗi chiếc xe.
Đi vòng qua châu Phi “làm đội chi phí nhiên liệu đáng kể, tăng lượng khí thải từ tàu và cuối cùng khiến giá xe mới đến tay người mua cao hơn,” theo Rob Willmington, nhà phân tích cấp cao tại Lloyd’s List, người đứng đầu nhóm nghiên cứu các chuyến tàu chở ô tô.
Khoản tiết kiệm này giúp các hãng xe Trung Quốc cạnh tranh hiệu quả hơn tại thị trường châu Âu với đối thủ Nhật Bản, Hàn Quốc và châu Âu - những bên vẫn phụ thuộc vào các hãng vận tải biển không sử dụng tuyến Biển Đỏ.
Tuy nhiên, các nhà sản xuất Trung Quốc vẫn phải gánh thêm hàng nghìn USD chi phí thuế quan cho mỗi xe do Liên minh châu Âu áp lên ô tô điện nhập khẩu từ Trung Quốc từ năm ngoái. Một số hãng như BYD đã giảm bớt gánh nặng này bằng cách xuất khẩu các mẫu xe hybrid, sử dụng động cơ điện là chính và động cơ xăng nhỏ làm dự phòng.
Can đảm với rủi ro
Hầu hết các tàu thương mại khác, bao gồm cả tàu container cỡ lớn thuộc sở hữu của Tập đoàn vận tải biển quốc doanh Cosco (Trung Quốc), đều tránh Biển Đỏ và kênh đào Suez kể từ khi Houthis bắt đầu đánh chìm hoặc cướp tàu gần Yemen vào tháng 11/2023. Các chủ tàu ở châu Âu và châu Á đa phần từ chối cho thuê tàu để thực hiện những chuyến đi này. Các công ty bảo hiểm thương mại tại London cũng trở nên thận trọng, áp mức phí cao hơn khi nhận bảo hiểm.
Dù vậy, các hãng ô tô Trung Quốc đặc biệt là BYD và SAIC Motor vẫn cho hạ thủy từ các nhà máy đóng tàu trong nước một loạt tàu chở xe lớn nhất thế giới trong những tháng gần đây. Các tàu này có tới 12 boong, sức chở khoảng 5.000 xe, trị giá hơn 100 triệu USD mỗi chuyến. Được đóng tại các xưởng dọc hoặc gần sông Dương Tử, các con tàu này vẫn tiếp tục được điều hướng qua Biển Đỏ bất chấp rủi ro an ninh.
Theo ông Willmington, ngoài tàu thuộc sở hữu Trung Quốc, một số tàu chở ô tô của doanh nghiệp Hàn Quốc và liên doanh giữa Abu Dhabi với Thổ Nhĩ Kỳ cũng đã đi qua Biển Đỏ và kênh đào Suez trong tháng 6 và 7, sau khi ghé các cảng bốc xe tại Trung Quốc.
Yếu tố địa chính trị
Bộ Ngoại giao Trung Quốc, trong văn bản trả lời câu hỏi của báo chí, không đề cập trực tiếp đến tàu chở ô tô, nhưng nhấn mạnh “Trung Quốc đã tích cực đóng vai trò hạ nhiệt căng thẳng kể từ khi tình hình Biển Đỏ leo thang, và sẽ tiếp tục đóng góp để sớm khôi phục hòa bình, ổn định tại khu vực này.”
Trung Quốc hiện mua gần như toàn bộ lượng dầu thô xuất khẩu của Iran, chiếm 6% GDP nước này và bằng khoảng một nửa ngân sách thường niên của chính phủ Iran. Bắc Kinh cho rằng lệnh cấm vận dầu mỏ Iran do phương Tây áp đặt không được Liên Hợp Quốc thông qua, vì vậy không ràng buộc các công ty Trung Quốc.
Ngày 28/7, lực lượng Houthi tuyên bố tiếp tục tấn công các tàu mà họ cho là có liên hệ với Israel hoặc cảng của Israel. Chiến dịch này bắt đầu ngay sau khi lực lượng Hamas ở Gaza tấn công miền Nam Israel hôm 7/10/2023.
Một trong những vụ tấn công nổi tiếng nhất là vụ cướp tàu Galaxy Leader - tàu chở ô tô đang trên đường từ châu Âu về châu Á trong tình trạng trống hàng vào tháng 11/2023. Thủy thủ đoàn 25 người bị giam giữ tại Yemen suốt 14 tháng và chỉ được thả vào tháng 1 năm nay, trong khi con tàu vẫn bị giữ tại cảng Yemen.
Tháng trước, không quân Israel đã ném bom con tàu này sau khi có thông tin lực lượng Houthi sử dụng hệ thống radar tinh vi trên tàu để theo dõi và xác định mục tiêu tiềm năng tại Biển Đỏ cho các cuộc tấn công.
shared via nytimes,
