Ô tô Mỹ gồng gánh thuế quan, lợi nhuận bốc hơi hàng tỷ USD
14/08/25
 |
| Xe hơi trên một tàu container ở Miami |
Tác động tức thời: Giá xe mới vẫn “án binh bất động”
Cho tới nay, chính sách thương mại của Tổng thống Donald Trump gần như chưa tạo ra ảnh hưởng rõ rệt đối với giá bán xe mới tại Mỹ. Nguyên nhân chủ yếu là các hãng sản xuất ô tô chấp nhận tự hấp thụ phần lớn chi phí do thuế quan áp đặt, thay vì đẩy sang cho người tiêu dùng. Việc này giúp ngăn giá niêm yết tăng, bảo vệ doanh số và phần nào tránh những phản ứng chính trị tiêu cực đối với Nhà Trắng và Đảng Cộng hòa.
Tuy nhiên, các nhà phân tích đều nhận định “khoảng lặng” này sẽ không kéo dài. Dự báo đến cuối năm, hoặc thậm chí sớm hơn, mức thuế quan lên tới 27,5% áp lên ô tô và linh kiện nhập khẩu sẽ buộc giá xe mới tăng mạnh, đẩy nhiều người tiêu dùng Mỹ ra ngoài khả năng chi trả.
Hiện tại, tác động của thuế vẫn bị “hãm” nhờ lượng xe và phụ tùng được các nhà máy, đại lý dự trữ trước khi quy định có hiệu lực. Randy Parker, Giám đốc điều hành Hyundai và Genesis Motor Bắc Mỹ, khẳng định: “Chúng tôi chưa tăng giá vì thuế quan, và đó vẫn là nguyên tắc vận hành.”
Những con số “ngấm ngầm” rút kiệt lợi nhuận
Dù giá bán lẻ chưa biến động mạnh, thuế quan đã lấy đi hàng tỷ USD lợi nhuận của các nhà sản xuất. Nhiều tập đoàn xe hơi lớn như General Motors, Toyota, Ford Motor, Stellantis, Tesla, Mercedes-Benz và Volkswagen đã báo cáo mức lợi nhuận sụt giảm, trực tiếp quy trách nhiệm cho thuế quan.
Ford, vốn sản xuất phần lớn xe tại Mỹ, dự kiến giá bán lẻ năm nay chỉ tăng khoảng 1%. Nhưng con số này không phản ánh hết thiệt hại: thuế nhập khẩu đã làm Ford mất 800 triệu USD lợi nhuận trong quý 2, dẫn đến lỗ nhẹ trong giai đoạn này, và ước tính cả năm sẽ “bốc hơi” 2 tỷ USD.
General Motors cho biết thuế quan có thể khiến họ mất tới 5 tỷ USD trong năm, dù công ty hy vọng bù đắp khoảng 1/3 nhờ cắt giảm chi phí và chuyển một số dây chuyền sản xuất về Mỹ. Toyota dù có nhiều nhà máy ở Mỹ vẫn chịu tác động lớn khi nhập xe từ Nhật Bản, Mexico và Canada, với mức thiệt hại 9,5 tỷ USD. Honda ước tính con số này là 3 tỷ USD.
Điều nghịch lý là, chính áp lực lợi nhuận này lại khiến việc đáp ứng yêu cầu của Trump đưa dây chuyền sản xuất về Mỹ trở nên khó khăn hơn, bởi các hãng có ít nguồn vốn hơn để đầu tư vào nhà máy và thiết bị mới.
Chính sách Nhà Trắng: Lợi ích đan xen
Chính quyền Trump khẳng định rằng song song với thuế quan, các biện pháp như nới lỏng quy định, cho phép khấu trừ thuế khi mua sắm thiết bị sẽ hỗ trợ ngành công nghiệp ô tô. Phát ngôn viên Nhà Trắng Kush Desai nhấn mạnh: “Chúng ta có thể vừa giảm chi phí cho người Mỹ, vừa khôi phục vị thế thống trị của ngành ô tô Mỹ.” Ông cũng chỉ ra giá xe theo số liệu chính thức của Mỹ đã giảm nhẹ trong tháng 6, bất chấp nhiều tháng chịu tác động từ thuế xe, phụ tùng, thép và nhôm.
Tuy nhiên, một số tổ chức phân tích như Cox Automotive nhận thấy giá đã bắt đầu “nhích” lên. Họ ước tính thuế quan sẽ khiến giá xe nhập khẩu tăng ít nhất 5.000 USD/năm, còn xe lắp ráp tại Mỹ cũng đội thêm khoảng 1.000 USD do chi phí linh kiện. Chưa kể mức thuế 50% với thép và nhôm nhập khẩu. Nếu xu hướng tiếp diễn, tới cuối năm giá xe mới có thể tăng 8%, đẩy giá bán trung bình vượt ngưỡng 50.000 USD.
Hệ lụy với người tiêu dùng và thị trường xe cũ
Người chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ đợt tăng giá sẽ là nhóm thu nhập trung bình và thấp, bởi nhiều mẫu xe giá rẻ hiện đều nhập khẩu, như Chevrolet Trax (Hàn Quốc) hay Nissan Versa (Mexico). Khi xe mới vượt ngoài tầm với, nhu cầu mua xe cũ sẽ tăng, kéo giá xe đã qua sử dụng lên cao.
Điều này còn cộng hưởng với thực tế rằng người mua xe cũ thường phải vay với lãi suất cao, thậm chí vượt 20% đối với khách hàng có hồ sơ tín dụng kém. Ngoài ra, chi phí sửa chữa và phụ tùng cũng sẽ tăng. Michael Holmes, đồng Giám đốc điều hành chuỗi dịch vụ Virginia Tire and Auto, cho biết hiện họ áp dụng phụ phí thuế trên từng sản phẩm chỉ khoảng 0,5 USD cho lọc gió, nhưng lên tới 5 USD cho lốp xe. Con số này có thể còn tăng, tùy vào thuế áp cho phụ tùng từ Mexico và Canada.
Theo ông Holmes, vấn đề lớn nhất là khó theo kịp diễn biến chính sách: “Bạn sẽ kiệt sức nếu cố gắng nắm rõ tất cả các mức thuế này.”
Một số “khoảng thở” từ chính sách mới
Không phải mọi tác động từ chính sách của Trump đều tiêu cực với các hãng xe. Luật chính sách nội địa của Đảng Cộng hòa được thông qua tháng trước đã bãi bỏ mức phạt với vi phạm tiêu chuẩn khí thải, giúp các hãng tự do sản xuất nhiều SUV và bán tải - dòng xe có biên lợi nhuận cao nhất.
Việc xóa bỏ án phạt này cũng giúp các hãng lớn như GM không cần mua tín chỉ khí thải khi không đạt mục tiêu phát thải, tiết kiệm hàng trăm triệu USD. Tuy nhiên, điều này gây bất lợi cho các hãng chuyên sản xuất xe điện như Tesla và Rivian, vốn sống nhờ bán tín chỉ.
Giới lãnh đạo ngành ô tô kỳ vọng chính quyền Trump sẽ có thêm biện pháp giảm tác động của thuế quan. Sherry House, Giám đốc tài chính Ford, khẳng định: “Chúng tôi đang có những cuộc trao đổi mang tính xây dựng để đảm bảo một sân chơi công bằng hơn.” Nhưng rủi ro vẫn còn khi Trump tiếp tục đe dọa áp thêm thuế với Mexico và Canada - hai thị trường vừa là nguồn cung cấp, vừa là nơi tiêu thụ quan trọng của ngành.
Luật mới cũng đưa ra ưu đãi thuế nhằm kích cầu xe sản xuất tại Mỹ, cho phép người mua khấu trừ tiền lãi vay khi mua loại xe này. Tuy nhiên, giá trị khấu trừ chỉ ở mức vài trăm USD, và các chuyên gia như Erin Keating từ Cox Automotive đánh giá: “Chúng tôi không nghĩ điều đó đủ để thúc đẩy nhu cầu.”
shared via nytimes,
