Trump đẩy mạnh AI: Chính sách mở cửa cho giới công nghệ Mỹ
28/07/25
Trong nỗ lực định hình tương lai của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) tại Mỹ, Tổng thống Donald Trump công bố một loạt sắc lệnh hành pháp và kế hoạch hành động quốc gia, mở đường cho giới công nghệ phát triển AI với ít rào cản hơn, trong khi vẫn nhấn mạnh việc loại bỏ "thiên kiến chính trị" khỏi các hệ thống AI.
Chính sách mở rộng không kiểm soát, nhấn mạnh vào “phi thiên kiến”
Tại một sự kiện diễn ra vào tối thứ Tư với sự tham dự của các quan chức và lãnh đạo công nghệ, bao gồm CEO Jensen Huang của Nvidia, Trump tuyên bố: “Mỹ là quốc gia khởi đầu cuộc đua AI, và với tư cách tổng thống, tôi tuyên bố Mỹ sẽ giành chiến thắng.”
Theo đó, ba sắc lệnh hành pháp đã được ký kết, đi kèm một “Kế hoạch Hành động AI” nhằm thúc đẩy vị thế dẫn đầu của Mỹ. Một sắc lệnh cấm chính phủ liên bang mua các công cụ AI bị cho là mang thiên kiến ý thức hệ. Một sắc lệnh khác đẩy nhanh quy trình cấp phép cho các dự án hạ tầng AI lớn. Sắc lệnh còn lại tập trung vào việc đẩy mạnh xuất khẩu các sản phẩm AI của Mỹ ra toàn cầu.
Ngoài việc cắt giảm thủ tục hành chính và các quy định bị cho là “rườm rà”, kế hoạch cũng hướng đến việc hỗ trợ các công ty xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ AI như trung tâm dữ liệu, qua đó giúp các tập đoàn công nghệ lớn tăng tốc cuộc đua phát triển các sản phẩm AI tạo sinh.
Tuyên bố mạnh tay với AI “cánh tả” và tái định hướng tiêu chí an toàn
Trọng tâm chính trị của kế hoạch này chính là lập trường cứng rắn đối với “sự thức tỉnh” (woke) trong các hệ thống AI. Nhiều nhân vật bảo thủ đã chỉ trích các mô hình AI hiện tại do các công ty như Google, OpenAI phát triển có xu hướng “thiên tả” vì được huấn luyện trên khối dữ liệu từ internet, vốn có phần nghiêng về các quan điểm tiến bộ.
“Từ giờ, chúng ta sẽ dẹp bỏ hoàn toàn woke,” Trump tuyên bố. “Người Mỹ không muốn sự điên rồ Mác-xít thức tỉnh trong các mô hình AI.”
Kế hoạch hành động cũng đề xuất các hợp đồng liên bang sẽ chỉ được trao cho các công ty AI có hệ thống “khách quan”. Đồng thời, chính phủ sẽ xem xét lại các hướng dẫn phát triển AI để loại bỏ các nội dung liên quan đến đa dạng, công bằng và hòa nhập (DEI), biến đổi khí hậu và thông tin sai lệch.
Theo Trump, AI phải được xây dựng trên nền tảng tự do ngôn luận và biểu đạt – điều mà nhiều người bảo thủ từ lâu cho rằng bị hạn chế bởi các nền tảng công nghệ lớn như Facebook hay YouTube.
Hỗ trợ mạnh cho giới công nghệ: Bỏ quy định môi trường, tăng đầu tư và xuất khẩu
Để thúc đẩy tăng trưởng AI trong nước, chính quyền Trump kêu gọi giảm bớt quy định môi trường trong việc xây dựng trung tâm dữ liệu, vốn là xương sống cho các mô hình AI lớn. Một trong ba sắc lệnh đã ký sẽ thiết lập cơ chế cấp phép nhanh cho các trung tâm dữ liệu – những tổ hợp sử dụng lượng điện và tài nguyên khổng lồ.
Kế hoạch cũng kêu gọi thành lập các chương trình đào tạo nhân lực cho ngành AI và khuyến khích chính quyền các bang loại bỏ hoặc giảm bớt các quy định có thể cản trở đổi mới. Với những bang vẫn duy trì quy định chặt chẽ, chính phủ có thể giữ lại ngân sách dành cho các dự án liên quan đến AI.
Về mặt quốc tế, chính quyền đề xuất mở rộng danh sách các quốc gia được phép nhập khẩu công nghệ AI từ Mỹ – vốn bị giới hạn bởi các lệnh kiểm soát nhằm ngăn Trung Quốc tiếp cận công nghệ Mỹ. OpenAI và Google đều đề xuất nới lỏng các rào cản này, đồng thời kêu gọi tăng ưu đãi thuế và tạo điều kiện cho đầu tư nước ngoài vào trung tâm dữ liệu AI.
Trong một động thái cho thấy xu hướng nới lỏng này, tuần trước, chính quyền Mỹ đã phê duyệt cho Nvidia bán một dòng chip thiết kế riêng cho thị trường Trung Quốc – dòng sản phẩm từng bị cấm.
Cuộc đua toàn cầu: Khi Trung Quốc và các đối thủ trỗi dậy
Các chính sách mới rõ ràng có lợi cho những tập đoàn đang dẫn đầu cuộc đua AI tạo sinh, bao gồm Google, Microsoft, Meta, OpenAI và Nvidia – tất cả đều đang đầu tư mạnh vào trung tâm dữ liệu và tài nguyên tính toán. Tuy nhiên, họ cũng đối mặt với sự cạnh tranh từ những cái tên mới nổi, chẳng hạn DeepSeek – startup Trung Quốc khiến giới công nghệ bất ngờ khi phát triển được mô hình AI mạnh mẽ với ngân sách eo hẹp hơn nhiều.
Cuộc chiến tài nguyên ở Thung lũng Silicon không chỉ là câu chuyện về phần cứng, mà còn là trận chiến quan điểm tại Washington. Giới chỉ trích cho rằng AI nếu không kiểm soát có thể trở thành công cụ nguy hiểm cho kẻ lừa đảo, cực đoan và tạo ra khủng hoảng việc làm diện rộng do tự động hóa. Trong khi đó, các tổ chức báo chí và nghệ sĩ đã khởi kiện các công ty AI vì cho rằng họ sử dụng trái phép tác phẩm có bản quyền để huấn luyện mô hình.
(The New York Times hiện đang kiện OpenAI và Microsoft vì lý do tương tự. Hai công ty phủ nhận hành vi sai trái.)
Trở lại đường lối tự do hóa công nghệ: Trump đảo ngược chính sách thời Biden
Trước đây, chính quyền của cựu Tổng thống Joe Biden đã từng có bước đi đáng chú ý trong lĩnh vực AI khi ban hành sắc lệnh vào năm 2023 yêu cầu áp dụng các tiêu chuẩn an toàn và an ninh trong phát triển AI trên toàn bộ hệ thống liên bang.
Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau khi nhậm chức vào tháng 1/2025, Trump đã hủy bỏ sắc lệnh này. Không lâu sau đó, ông ký tiếp sắc lệnh “Loại bỏ Rào cản đối với Vai trò Lãnh đạo của Mỹ trong Trí tuệ Nhân tạo”, trong đó thúc đẩy nhanh việc phát triển AI bởi các công ty công nghệ Mỹ và yêu cầu các mô hình AI phải vận hành không mang thiên kiến chính trị.
Sắc lệnh cũng yêu cầu xây dựng “kế hoạch hành động trí tuệ nhân tạo” nhằm thúc đẩy toàn diện ngành công nghiệp AI. Trong quá trình soạn thảo, Nhà Trắng đã lắng nghe ý kiến từ các công ty lớn, bao gồm đề xuất từ OpenAI về việc mở rộng thị trường xuất khẩu và hỗ trợ hạ tầng AI thông qua miễn thuế và ưu đãi đầu tư.
Hành động thực thi và biểu tượng chính trị
Trong sự kiện công bố, Trump cảm ơn nhiều nhân vật trong giới công nghệ và chính quyền, bao gồm Lisa Su – CEO của AMD, Susie Wiles – chánh văn phòng của ông, và David Sacks – cố vấn về AI và tiền mã hóa của chính quyền. Sacks và các đồng chủ chương trình podcast “All-In” cũng đóng vai trò tổ chức cho sự kiện.
Trump đặc biệt nhiều lần nhắc đến và ca ngợi Jensen Huang của Nvidia – người được xem là biểu tượng dẫn đầu trong ngành chip AI. Sau khi kết thúc bài phát biểu, Trump tiến đến bàn bên cạnh bục sân khấu để ký và giơ cao các sắc lệnh vừa ban hành, rồi tặng cây bút vừa ký cho David Sacks như một biểu tượng cho bước chuyển mình mới của chính sách công nghệ Mỹ.
Kết thúc sự kiện, ông phát biểu: “Chúng ta sẽ biến ngành này thành lĩnh vực hàng đầu, vì hiện tại AI mới chỉ như một đứa trẻ sơ sinh tuyệt đẹp. Chúng ta phải nuôi dưỡng và giúp nó phát triển. Không thể kìm hãm.”
shared via nytimes,
