CEO Duolingo và cuộc trò chuyện về trí tuệ nhân tạo
18/08/25
 |
| Luis von Ahn thành lập Duolingo vào năm 2011 |
Với hơn 100 triệu người dùng, ứng dụng học ngôn ngữ Duolingo đã mạnh mẽ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) nhưng đồng thời cũng phải đối mặt với làn sóng phản ứng từ chính cộng đồng học viên. Tại trụ sở Duolingo ở Pittsburgh, không khí làm việc sôi động và tươi sáng phản ánh tinh thần trẻ trung của ứng dụng ngôn ngữ này.
Một thương hiệu vừa học vừa giải trí
Bên trong studio sản xuất nội dung, nhóm quản lý mạng xã hội hào hứng ghi hình các video cùng linh vật cú xanh – biểu tượng quen thuộc với người dùng toàn cầu. Từ lâu, các nền tảng truyền thông của Duolingo trở thành nơi tràn ngập những đoạn clip lan tỏa nhanh chóng, từ việc cú xanh nhảy theo các điệu vũ viral đến những lời nhắc học bài đầy dí dỏm.
Tuy nhiên, trong những tháng gần đây, không khí sôi nổi đó có phần lắng xuống. Nguyên nhân bắt đầu từ bản ghi nhớ mà Luis von Ahn - nhà đồng sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Duolingo gửi đi, khẳng định công ty sẽ trở thành một doanh nghiệp “AI-first”.
Điều này đồng nghĩa, chỉ những vị trí mà trí tuệ nhân tạo không thể thay thế mới được tuyển dụng thêm. Ngay lập tức, thông tin này làm dấy lên tranh cãi: một công ty xây dựng trên nền tảng kết nối con người qua ngôn ngữ lại dựa vào công nghệ vốn bị cho là thiếu sự ấm áp của giao tiếp thật sự? Và nếu AI có thể dạy ngôn ngữ, vậy tại sao người dùng phải trả phí cho Duolingo thay vì trò chuyện trực tiếp với chatbot?
Trong cuộc trò chuyện tại văn phòng công ty, von Ahn thừa nhận ông phải chịu trách nhiệm về sự mập mờ trong cách truyền đạt. Ông khẳng định: “Thực tế, tốc độ tuyển dụng không hề giảm. Các bạn thấy nhiều thực tập sinh rồi đấy. Chúng tôi có nhân viên thật sự.” Hiện Duolingo có khoảng 1.000 nhân viên, trong đó gần 50 là thực tập sinh mùa hè.
Mô hình kinh doanh: miễn phí nhưng đầy tiềm năng
Được thành lập từ năm 2011, Duolingo hiện sở hữu giá trị thị trường khoảng 15 tỷ USD. Đến cuối tháng 6 vừa qua, công ty ghi nhận 130 triệu người dùng hoạt động hàng tháng, tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm trước.
Theo von Ahn, ứng dụng cung cấp cho người dùng khả năng học ngôn ngữ, và gần đây mở rộng sang toán, âm nhạc và cờ vua. Phần lớn người dùng tham gia miễn phí, song họ sẽ nhìn thấy quảng cáo sau mỗi bài học. Doanh thu đến từ quảng cáo và quan trọng hơn là từ 10% người dùng trả phí. Con số này tuy nhỏ nhưng lại đóng góp 80-90% doanh thu toàn công ty.
Khi được hỏi liệu ông có mong muốn tăng tỷ lệ người dùng trả phí, von Ahn thẳng thắn: “Chúng tôi hài lòng với hiện trạng. Người dùng miễn phí chính là kênh marketing tốt nhất khi họ giới thiệu cho bạn bè và một số người trong đó sẵn sàng trả tiền.”
Hiệu quả học tập và trò chơi hóa việc học
Liệu có thể thực sự học thành thạo ngôn ngữ qua ứng dụng này? Von Ahn cho biết mục tiêu của Duolingo là giúp học viên đạt đến trình độ đủ để làm việc trong môi trường cần ngôn ngữ đó. “Bạn có thể không trở thành nhà thơ, có thể gặp khó với chơi chữ hay giữ giọng bản xứ, nhưng bạn đủ để giao tiếp chuyên nghiệp.”
Thống kê cho thấy, để đạt mức này cần trung bình 550 giờ học trên ứng dụng. Những người khoe chuỗi ngày học dài 1.000 ngày nhưng vẫn chưa thành thạo thực chất chỉ mới bỏ ra khoảng 50 giờ, bởi mỗi ngày họ chỉ học một bài kéo dài 3 phút.
Điểm mạnh của Duolingo nằm ở cách trò chơi hóa việc học. Theo von Ahn, rào cản lớn nhất khi tự học là duy trì động lực. “Trên điện thoại, bạn chỉ một cú chạm là sang TikTok hay Instagram, nên chúng tôi phải khiến việc học trở nên vui nhộn.”
AI cơ hội và thách thức
Nhiều người đặt câu hỏi: tại sao cần Duolingo khi có thể trò chuyện trực tiếp với ChatGPT bằng tiếng Pháp hay tiếng Nhật? Von Ahn lý giải việc chỉ trò chuyện sẽ nhanh chóng trở nên nhàm chán và thiếu tính duy trì. Điểm khác biệt là Duolingo giữ người dùng bám sát mục tiêu nhờ hệ thống gamification, phần thưởng, và thử thách.
Duolingo vốn đã ứng dụng AI ngay từ khi ra đời, với ý tưởng dùng máy tính dạy người học. Nhưng khoảng hai năm gần đây, sự bùng nổ của các mô hình ngôn ngữ lớn mở ra kỷ nguyên mới: khả năng thao tác ngôn ngữ gần ngang ngửa con người.
Ví dụ rõ ràng nhất là hỗ trợ luyện hội thoại. Khoảng 95% người học ngại nói chuyện trực tiếp bằng ngôn ngữ chưa thành thạo vì áp lực tâm lý. Với AI, họ có thể luyện tập mà không lo bị phán xét. Von Ahn khẳng định: “Điều từng mất vài năm để xây dựng, nay có thể hoàn thành trong một tuần.”
Phản ứng dư luận và câu chuyện nhân sự
Sau bản ghi nhớ “AI-first”, làn sóng phản ứng từ người dùng bùng lên. Một số lo ngại Duolingo sẽ thay thế con người bằng máy móc chỉ để tối đa lợi nhuận. Von Ahn thừa nhận sai sót nằm ở cách truyền đạt thiếu bối cảnh. Ông khẳng định công ty chưa từng sa thải nhân viên toàn thời gian vì AI và không có kế hoạch làm điều đó.
Tuy vậy, các hợp đồng thời vụ vẫn được điều chỉnh linh hoạt tùy nhu cầu. Ông dự đoán trong 5 năm tới, bản chất công việc sẽ thay đổi, nhưng theo hướng một cá nhân có thể làm được nhiều việc hơn nhờ AI hỗ trợ, chứ không phải cắt giảm nhân sự.
Để thích ứng, công ty tổ chức các buổi “Fr-AI-days” vào sáng thứ Sáu hàng tuần, nơi mỗi nhóm thử nghiệm cách áp dụng AI nhằm tăng hiệu quả công việc.
Đa dạng, công bằng và hòa nhập
Trong bối cảnh các công ty Mỹ chịu nhiều áp lực về chính sách DEI (diversity, equity, inclusion), Duolingo vẫn giữ nguyên triết lý tuyển dụng. Với người dùng đến từ mọi quốc gia, đội ngũ nhân sự cũng phải phản ánh sự đa dạng này. Von Ahn tin “càng giống với người dùng, chúng tôi càng phục vụ tốt hơn”.
Dù môi trường bên ngoài có nhiều tranh luận, ông cho biết Duolingo vẫn duy trì cách thức tuyển dụng cũ, tạo ra một “bong bóng hạnh phúc” riêng.
Từ giáo sư đến giám đốc điều hành
Trước khi khởi nghiệp, von Ahn từng giảng dạy tại Đại học Carnegie Mellon. Ông cho rằng kinh nghiệm giảng bài cho 400 sinh viên giúp ông rèn kỹ năng truyền đạt rõ ràng, bởi chỉ một câu mơ hồ cũng dễ gây hiểu lầm. Đây là phẩm chất ông mang theo khi trở thành CEO.
Điểm yếu lớn nhất mà ông phải khắc phục là tính né tránh xung đột. Ở Guatemala, nơi ông sinh ra, cách nói “không” thường mập mờ. Điều này từng khiến ông gặp khó trong quản lý, thậm chí lần đầu sa thải nhân viên, người đó còn không hiểu mình bị cho nghỉ việc.
Tuổi thơ tại Guatemala
Von Ahn lớn lên tại Guatemala trong giai đoạn nội chiến. Ông mô tả tuổi thơ không quá khắc nghiệt nhưng cũng đầy biến động: “Không ai bắn vào tôi hàng ngày, nhưng hầu như ai tôi biết cũng từng bị cướp xe.” Gia đình ông cũng hai lần bị cướp có vũ trang.
Là con một, ông được mẹ – một bác sĩ dành toàn bộ sự chăm sóc. Chính sự quan tâm này đã hình thành tính cách của ông, dù cũng góp phần khiến ông kém trong xử lý tình huống khó khăn.
Lời khuyên duy nhất mẹ ông nhắc khi ông rời Guatemala sang Mỹ là: “Nhớ đánh răng.” Von Ahn cười kể, chính hành động chứ không phải lời nói đã dạy ông cách quan tâm người khác.
Những câu hỏi nhanh cùng CEO
Khi được hỏi về vốn liếng ngôn ngữ, von Ahn nói ông thành thạo tiếng Anh và Tây Ban Nha, biết ở mức khá tiếng Bồ Đào Nha và Pháp, cùng chút ít tiếng Thụy Điển, Đức và Nhật – tất cả đều học qua Duolingo ngoại trừ tiếng Anh. Ngôn ngữ đầu tiên ông học là tiếng Tây Ban Nha, và hiện ông thường mơ bằng cả tiếng Anh lẫn Tây Ban Nha, thậm chí là “Spanglish”.
Cụm từ quan trọng nhất khi đi du lịch đến quốc gia xa lạ, theo ông, đơn giản là “Cảm ơn”. Chuỗi học của ông hiện đạt 3.500 ngày. Ngôn ngữ được yêu cầu nhiều nhất nhưng Duolingo chưa có là Tagalog.
Câu hỏi cuối ông từng nhờ AI giải đáp là “ICE viết tắt cho cụm gì?” và sau đó là công thức pha cocktail hàng không.
Về thói quen sinh hoạt, ông thường ngủ từ 10 giờ tối đến 4 giờ sáng. Dù đi ngủ muộn hơn, ông vẫn tỉnh dậy đúng 4 giờ – “đó là giờ của tôi”. Trên máy bay, ông thừa nhận luôn trong trạng thái lo lắng, khó thư giãn.
Khi làm việc với nhân viên trẻ mới ra trường, ông học được nhiều điều, từ ngôn ngữ Gen Z đến cách kết nối với nhóm người dùng chủ lực của Duolingo. Thậm chí những câu chúc mừng hay lời nhắn từ cú xanh trong ứng dụng cũng xuất phát từ gợi ý của họ. “Đôi lúc tôi còn phải hỏi lại: ‘Câu này nghĩa là gì?’” – ông kể.
Một công ty ở ngã rẽ AI
Duolingo hiện ở vị thế đặc biệt: vừa tận dụng AI để cải thiện trải nghiệm học tập, vừa đối mặt với nguy cơ bị AI thay thế. Sự cân bằng giữa công nghệ và yếu tố con người trở thành thách thức lớn với von Ahn và đội ngũ quản lý.
Dẫu vậy, với 130 triệu người dùng hoạt động hàng tháng, đà tăng trưởng ổn định và chiến lược phát triển “AI-first”, Duolingo đang chứng minh rằng công nghệ không nhất thiết làm mất đi bản sắc nhân văn, nếu biết cách ứng dụng hợp lý.
shared via nytimes,
