Ứng dụng video mới của OpenAI gây choáng ngợp: ấn tượng và đáng lo ngại
03/10/25
Tuần này, hai tác giả của bài viết đã dành hàng giờ lướt qua một loạt video ngắn, trong đó họ xuất hiện trong những tình huống kỳ lạ và siêu thực. Trong một đoạn video dài chín giây, hình ảnh họ đang nhảy dù với những chiếc bánh pizza làm dù hiện lên sống động. Ở một video khác, Eli đánh cú home run quyết định trên sân bóng chày đầy rẫy robot. Thậm chí, Mike còn được dựng cảnh đấu tay đôi kiểu “Ma trận” với Ronald McDonald, sử dụng hamburger làm vũ khí.
Ứng dụng này không phải TikTok, Instagram Reels hay YouTube Shorts. Đây là Sora, ứng dụng mới trên điện thoại thông minh do OpenAI phát triển, cho phép tạo video hoàn toàn bằng trí tuệ nhân tạo. Công nghệ nền tảng của Sora ra mắt từ năm ngoái, nhưng phiên bản mới nhất, nhanh hơn, mạnh mẽ hơn và có thể tái tạo gương mặt người dùng từ ảnh tải lên, vừa được phát hành dưới dạng chỉ mời riêng trong tuần này.
Sora – mạng xã hội ngụy trang dưới lớp vỏ ứng dụng AI
Chỉ sau một ngày trải nghiệm, điều rõ ràng nhất là Sora không đơn thuần là một công cụ tạo video bằng AI. Thực chất, nó giống hệt một mạng xã hội trá hình, sao chép gần như toàn bộ giao diện và cơ chế vận hành của TikTok: từ phần gợi ý video theo thuật toán, danh sách “For You” đến khả năng theo dõi, tương tác bạn bè.
Điểm khác biệt nằm ở chỗ, AI nền tảng giúp người dùng dễ dàng tạo ra vô số video, chỉ trong vài phút, với tính năng cá nhân hóa cực mạnh. Điều này khiến Sora trở thành công cụ vừa hấp dẫn vừa gây lo ngại.
Ngay lập tức, người dùng thử nghiệm đã sản xuất video chứa chất liệu có bản quyền từ văn hóa đại chúng. Các đoạn phim về Rick and Morty hay Pikachu xuất hiện tràn ngập. Khi Mike đăng một video Sora lên Instagram cá nhân, bạn bè anh ngay lập tức hỏi liệu có phải chính anh xuất hiện trong đó, đặt ra câu hỏi lớn về ranh giới giữa thực và ảo.
Nguy hiểm hơn, việc dễ dàng tạo ra hình ảnh video chân thực có thể trở thành mồi lửa cho các chiến dịch thông tin sai lệch, lan truyền những sự kiện giả mà nhìn qua lại tưởng như thật, có thể dẫn đến hành động ngoài đời.
Cuộc đua giữa các ông lớn công nghệ
Dù chưa chắc chắn Sora có thể giữ chân người dùng lâu dài, nhưng rõ ràng OpenAI đã tạo ra sản phẩm mà các “ông lớn” mạng xã hội như Meta hay X đều khao khát: đưa AI đến tay số đông, gắn chặt với việc chia sẻ và sáng tạo nội dung để giữ chân người dùng.
Cuộc đua ngày càng nóng lên. Tuần trước, Meta ra mắt Vibes, ứng dụng AI với nguồn video do Midjourney cung cấp. Google cũng giới thiệu Veo, sản phẩm tương tự.
Theo các lãnh đạo công nghệ, khi internet xã hội đã chuyển từ văn bản sang ảnh và giờ là video, thì AI video sẽ định hình thế hệ mạng xã hội tiếp theo. Rohan Sahai, trưởng nhóm sản phẩm của OpenAI phụ trách Sora, chia sẻ: “Cách tốt nhất để đưa công nghệ này đến số đông là qua một nền tảng có tính xã hội.”
Sora: bản sao TikTok với lớp vỏ AI
Giao diện Sora gần như giống hệt TikTok, từ tên gọi “For You” của luồng video đến cơ chế kéo lướt vô tận. Người dùng có thể quét gương mặt để xuất hiện trong video hoặc sử dụng hình ảnh của người khác, kể cả CEO Sam Altman của OpenAI.
OpenAI gọi tính năng này là “Cameos”, giống với ứng dụng nơi người dùng trả tiền để nhận video từ người nổi tiếng. Nhưng chính Cameos lại trở thành điểm nóng gây lo ngại.
Một video Sora giả mạo Sam Altman ăn trộm chip GPU trong cửa hàng bách hóa đã lan truyền, trông như cảnh quay từ camera an ninh thật. Rachel Tobac, CEO của công ty an ninh mạng Social Proof Security, nhận định: “Sora khiến việc tạo deepfake trở nên dễ dàng đến mức chưa từng thấy.”
OpenAI áp dụng một số hạn chế, chẳng hạn cho phép tạo video với nhân vật “South Park” nhưng không cho dùng Batman hay Superman. Chủ sở hữu bản quyền có thể yêu cầu chặn nội dung qua biểu mẫu tranh chấp. Các nhân vật công chúng có thể chọn cho phép hoặc từ chối việc sử dụng hình ảnh của họ.
Phản ứng trái chiều và nỗi lo “video rác”
Ngay sau khi các clip Sora lan truyền trên X, TikTok và các nền tảng khác, cộng đồng mạng bày tỏ đủ loại cảm xúc: ngạc nhiên, thích thú và cả ghê sợ. Mối lo phổ biến là Sora sẽ góp phần vào làn sóng “slop” – thuật ngữ chỉ các video vô nghĩa do AI tạo ra, đang tràn lan trên mạng xã hội.
Trước đó, một đoạn video AI về em bé lái máy bay Boeing 747 trở thành clip được xem nhiều nhất trên YouTube tháng 7. Gần đây, video giả một cụ bà ôm tảng đá lao qua cây cầu kính cũng lan truyền mạnh trên Facebook và X, kéo theo hàng loạt bản nhái.
Rohan Sahai cho rằng, giống như các mạng xã hội trước đây, sẽ có đủ loại nội dung được tạo ra với Sora, từ vô nghĩa đến chất lượng cao, nhưng cuối cùng “tác phẩm tốt nhất sẽ nổi bật.” Ông nói thêm: “Một người coi là rác rưởi có thể lại là vàng đối với người khác.”
Hollywood và giới sáng tạo nổi giận
Ngay sau khi Sora ra mắt, Hollywood đã lên tiếng phản đối. Trong vòng 36 giờ, hãng quản lý tài năng WME gửi thông báo cho các đại diện, khẳng định sẽ bảo vệ quyền lợi của khách hàng. Bản ghi nhấn mạnh: “Có nhu cầu cấp thiết về biện pháp bảo vệ nghệ sĩ, nhà sáng tạo trước các mô hình AI sử dụng tài sản trí tuệ, tên tuổi và hình ảnh của họ.”
WME cho biết họ đã thông báo với OpenAI rằng toàn bộ khách hàng của mình từ chối việc sử dụng hình ảnh hoặc tài sản trí tuệ trong các video Sora.
Sức hút mạnh mẽ dù chưa ai chắc tương lai
Dù gây nhiều tranh cãi, sức hấp dẫn của Sora là không thể phủ nhận. Chỉ cần một ý tưởng đơn giản, vài phút xử lý và lượng lớn sức mạnh tính toán, người dùng bình thường cũng có thể tạo ra video trông như thật. Trong thử nghiệm, Mike và Eli dễ dàng dựng cảnh hai người đấu vật để tranh danh hiệu “phóng viên công nghệ xuất sắc nhất” với kết quả Eli giành chiến thắng.
Không phải ai cũng thích thú. Khi Mike cho vợ xem video giả anh hóa thân thành nhân vật Anton Chigurh trong phim No Country for Old Men, phản ứng chỉ gói gọn trong một câu: “Xin đừng bao giờ cho tôi xem những video kiểu này nữa.”
shared via nytimes,
