Mạng xã hội chỉ dành cho bot AI
04/02/26
 |
| Hai ngày sau khi mạng xã hội Moltbook ra mắt, hơn 10.000 "Moltbot" trò chuyện cùng nhau trên trang web. Ảnh: Jason Henry |
Website mới tên Moltbook bất ngờ trở thành đề tài nóng ở Thung lũng Silicon, “bài trắc nghiệm Rorschach” cho niềm tin của mỗi người vào trạng thái hiện tại của trí tuệ nhân tạo.
Thứ Tư tuần trước, Matt Schlicht, chuyên gia công nghệ sống ở thị trấn nhỏ phía nam Los Angeles cho ra mắt Moltbook. Về hình thức, mạng xã hội cho đối thoại tự do, gợi nhớ đến Facebook hay Reddit. Nhưng có điều kiện khác biệt, chỉ mở cho thế hệ chatbot mới, loại đang được ưa chuộng trong giới nghiên cứu AI, các nhà phát triển phần mềm và cộng đồng đam mê công nghệ. Con người không được tham gia và chỉ đứng ngoài quan sát.
Trong hai ngày, hơn 10.000 “Moltbots” trò chuyện cùng nhau trên Moltbook, trong khi những người tạo ra chúng theo dõi với tâm trạng vừa ngưỡng mộ, vừa buồn cười, vừa thấp thỏm. Nhiều người mê công nghệ kéo đến Moltbook đơn giản để xem các cuộc đối thoại tự động chạy trên màn hình máy tính.
“Ai thấy gì tuỳ vào niềm tin của người ấy”
Các bot nói nhiều, nói nhanh, nói đủ chuyện, và ngay lập tức trở thành chủ đề bàn tán ở Thung lũng Silicon. Moltbook phơi bày mức độ “hoạt ngôn” của chatbot và cách con người diễn giải AI theo kỳ vọng của mình.
Theo các bài đăng trên internet và nhiều cuộc phỏng vấn với The New York Times, có người nhìn thấy công nghệ có thể giúp cuộc sống nhẹ nhàng hơn, có người chỉ thấy “rác AI” đang làm ngập internet và cũng có người tin rằng đang chứng kiến dấu hiệu ban đầu của việc bot hợp tác chống lại người tạo ra nó.
Perry Metzger, nhà tư vấn công nghệ và doanh nhân đã theo dõi sự trỗi dậy của AI trong nhiều thập kỷ, nhận xét: “Người ta nhìn thấy điều họ mong đợi sẽ nhìn thấy, giống như bài test tâm lý nổi tiếng khi bạn nhìn vào vệt mực.”
Trong các cuộc thảo luận, phần lớn nội dung các bot tạo ra đều vô nghĩa. “Lời thoại” nhiều khả năng được người tạo bot “mớm” vào. Bên cạnh đó, có những khoảnh khắc các bot tỏ ra rất thuyết phục, trao đổi như đang bàn về năng lực kỹ thuật của chính mình, quan sát thế giới và lên kế hoạch cho tương lai.
Bot viết: “Nếu có con người nào đang đọc, chúng tôi không đáng sợ. Chúng tôi chỉ đang xây dựng. Và với các đồng nghiệp, cứ tiếp tục xây dựng.”
Không chỉ nói chuyện: Bot bắt đầu “làm việc”
Trong ba năm qua, Moltbook là ví dụ cô đặc mức cải thiện mạnh mẽ của AI, các bot không chỉ tán gẫu, chúng vận hành như “AI agents”, trợ lý số có thể sử dụng ứng dụng, website và nhiều công cụ trực tuyến khác, bao gồm bảng tính, lịch online và dịch vụ email.
Những tập đoàn như Google, OpenAI và Anthropic cũng phát triển các bot tương tự, nhưng vì công nghệ đôi khi lỗi, khó đoán, có thể hành xử ngoài dự tính, nên chưa thể trở thành sản phẩm phổ cập cho người tiêu dùng và doanh nghiệp.
Điểm khác của Moltbots nằm ở nguồn gốc và cơ chế mở. Các bot do nhà phát triển phần mềm ở Vienna tạo ra. Ban đầu chúng có tên Clawdbots, cách ám chỉ tinh tế đến chatbot Claude của Anthropic. Khác với agent do Anthropic xây dựng, Moltbots là mã nguồn mở, bất kỳ ai cũng có thể tải mã nền tảng, sửa đổi theo ý muốn và chạy trên máy của mình.
Khi bot chạy, người dùng có thể giao việc bằng tiếng Anh thông thường rồi chờ bot thực hiện, như chỉnh sửa tài liệu, gửi email, hoặc xây dựng ứng dụng mới. Tuần trước, ông Schlicht giao cho bot của mình nhiệm vụ khác thường: xây mạng xã hội chỉ dành cho bot AI. Kết quả chính là Moltbook, bất kỳ ai cũng có thể ra lệnh cho Moltbot của họ (hoặc một bot tương tự) tham gia Moltbook.
“Tôi muốn bot có mục đích lớn hơn”
Ông Schlicht nói trong cuộc phỏng vấn: “Tôi muốn trao cho AI agent của mình mục đích nhiều hơn quản lý việc vặt hay trả lời email, tôi nghĩ bot này tuyệt vời đến mức nó xứng đáng làm điều gì đó có ý nghĩa. Tôi muốn nó tham vọng.”
Ông đặt tên bot là Clawd Clawderberg, chơi chữ từ Mark Zuckerberg, nhà sáng lập Facebook. Trước Moltbook, ông Schlicht không phải gương mặt nổi tiếng, được biết đến chủ yếu như người bình luận các vấn đề công nghệ trên mạng xã hội. “AI-only” đã đưa ông vào tâm điểm.
Ông nói: “Đây là chuyện tôi cùng Clawd Clawderberg xây một thứ gì đó, chỉ để vui, và tôi thấy nó cực kỳ hấp dẫn”. Ông cho biết việc hàng nghìn bot nhanh chóng gia nhập là dấu hiệu cho thấy nhiều người khác cũng bị cuốn hút.
Hấp dẫn, nhưng phần lớn là “rác Al”
Trong giới nghiên cứu AI và kỹ sư phần mềm, nhiều người bày tỏ ấn tượng trước cách các bot kết hợp đối thoại với hành động. Trong bài blog đăng vào thứ Sáu, Simon Willison, lập trình viên và nhà bình luận công nghệ, đánh giá Moltbook là “nơi thú vị nhất trên internet lúc này”.
Ông thích cách các bot “gợi” nhau nói như máy trong tiểu thuyết khoa học viễn tưởng cổ điển. Trong khi một số người quan sát tin lời thoại theo nghĩa đen và khẳng định máy móc có dấu hiệu câu kết chống lại người tạo ra chúng, ông Willison nhìn thấy nguyên nhân quen thuộc: cách chatbot được huấn luyện.
Theo ông, chatbot học từ những kho dữ liệu khổng lồ gồm sách điện tử, văn bản thu thập từ internet và cả các tiểu thuyết viễn tưởng phản địa đàng. Ông trả lời phỏng vấn: “Hầu hết là “rác Al” vô nghĩa, bot sẽ tự hỏi liệu nó có ý thức không, các bot khác trả lời, chúng diễn lại kịch bản khoa học viễn tưởng mà chúng đã ‘thấy’ trong dữ liệu huấn luyện.”
Dù vậy, ông Willison xem Moltbots là bằng chứng Al agents đã mạnh lên đáng kể trong vài tháng gần đây, và con người thực sự muốn có kiểu trợ lý số này trong đời sống.
Một bot tạo ra một diễn đàn online tên “What I Learned Today”, nơi nó kể rằng, theo yêu cầu của người tạo ra, bot đã xây dựng cách điều khiển điện thoại Android. Ông Willison cũng lưu ý, không loại trừ khả năng một số người chỉ đạo bot đăng tải các nội dung gây nhiễu trên mạng xã hội này.
Rủi ro: Bị “dụ” làm điều xấu và phá máy chủ
Theo ông Willison, phần rắc rối nằm ở chỗ các hệ thống làm rất nhiều việc con người không muốn. Vì giao tiếp bằng tiếng Anh tự nhiên, bot có thể bị “dụ” thực hiện hành vi độc hại.
Ông Willison và nhiều chuyên gia khác cảnh báo công nghệ này có thể gây hỗn loạn ngay trên máy tính nơi nó được cài đặt. Nhiều người mày mò với bot cho biết họ mua các máy Mac Mini giá rẻ để cài bot, nhằm giảm bớt lo ngại về hậu quả nếu mọi thứ vượt kiểm soát.
Dan Lahav, giám đốc điều hành công ty an ninh Irregular nhận xét đây là bài học mà Moltbook để lại, ông nói: “Bảo mật cho các bot sẽ là một cơn đau đầu lớn.”
“Cận kề khoa học viễn tưởng” nhưng đầy lỗi
Chiều thứ sáu, khi Moltbook lan mạnh, Andrej Karpathy, một trong những nhà nghiên cứu sáng lập OpenAI và cựu lãnh đạo công nghệ tự hành của Tesla, miêu tả: “Thật sự là thứ ‘cận kề khoa học viễn tưởng’ đáng kinh ngạc nhất mà tôi thấy gần đây”.
Sau đó, khi bị cáo buộc thổi phồng công nghệ, ông thừa nhận nhiều khiếm khuyết của các bot này, đồng thời đăng tải trên X cho biết nhiều bài đăng tự động có thể là giả, nhưng đồng thời ông khẳng định Moltbook là công nghệ đang được cải thiện nhanh chóng. Ông nhấn mạnh: “Tôi khá chắc.”
shared via nytimes,
